استفاده مخفیانه از عکس کاربران در عینک هوشمند برای متا دردسرساز شد

به گزارش خبرگزاری آنا؛ ۴ شاکی شامل ۲ والد و فرزندانشان از ایالت‌های ایلینوی و کالیفرنیا این پرونده را در دادگاه فدرال منطقه شمالی ایلینوی مطرح کرده‌اند. آن‌ها متا را متهم کرده‌اند که ویژگی‌های چهره افراد موجود در تصاویر فیسبوک و اینستاگرام را به الگوهای عددی قابل شناسایی تبدیل کرده و از این داده‌ها برای آزمایش و توسعه NameTag و برخی مدل‌های هوش مصنوعی تصویری خود استفاده کرده است. این ادعا‌ها هنوز در دادگاه اثبات نشده‌اند و متا نیز تاکنون پاسخ ماهوی خود را به شکایت ارائه نکرده است.

NameTag قرار است افراد مقابل عینک را شناسایی کند

وجود NameTag پیش‌تر پس از بررسی کد برنامه Meta AI آشکار شده بود. این قابلیت غیرفعال برای عینک‌های هوشمند متا طراحی شده و در صورت فعال شدن می‌تواند تصویر چهره فرد مقابل دوربین را به یک امضای زیستی یا «اثر چهره» تبدیل کند و آن را با نمونه‌های ذخیره‌شده روی تلفن صاحب عینک مقایسه کند. متا پس از انتشار این اطلاعات اعلام کرده بود که در حال بررسی فناوری تشخیص چهره است، اما هیچ محصولی با این قابلیت برای مصرف‌کنندگان عرضه نشده و تصمیم نهایی نیز درباره انتشار آن گرفته نشده است.

بخش اصلی اختلاف اکنون به منشأ داده‌هایی مربوط می‌شود که چنین سامانه‌ای برای شناسایی افراد به آن‌ها نیاز دارد. شاکیان به یک درخواست ثبت اختراع متا اشاره کرده‌اند که سیستمی برای مقایسه داده زیستی ثبت‌شده توسط سخت‌افزار‌هایی مانند عینک هوشمند با عکس پروفایل، تصاویر تگ‌شده و ویدئو‌های موجود در شبکه‌های اجتماعی توصیف می‌کند. با این حال، وجود چنین پتنتی به‌تنهایی ثابت نمی‌کند متا دقیقاً همین روش را در NameTag پیاده کرده و این موضوع یکی از مسائلی است که در جریان پرونده باید بررسی شود.

شکایت فقط به عینک‌های هوشمند محدود نیست

شاکیان همچنین ادعا کرده‌اند تصاویر فیسبوک و اینستاگرام برای آموزش مدل‌های تولید تصویر متا مانند Emu و Muse Image مورد استفاده قرار گرفته‌اند و فرایند پردازش این تصاویر می‌تواند اطلاعاتی درباره ویژگی‌های منحصر‌به‌فرد چهره افراد در مدل باقی گذاشته باشد. متا پیش‌تر استفاده از محتوای عمومی شبکه‌های اجتماعی خود را برای آموزش برخی مدل‌های هوش مصنوعی تأیید کرده، اما اینکه نمایش‌های ریاضی ذخیره‌شده در این مدل‌ها از نظر قانونی «داده زیستی» محسوب می‌شوند یا خیر هنوز موضوعی حل‌شده نیست و یکی از محور‌های تازه این پرونده به شمار می‌رود.

در این شکایت ادعا شده است که حتی تصاویر افرادی که خودشان حساب فیسبوک یا اینستاگرام ندارند نیز ممکن است در مجموعه‌های آموزشی قرار گرفته باشند، زیرا حضور فرد در عکسی که شخص دیگری بارگذاری کرده برای ورود آن تصویر به سامانه کافی است. شاکیان براساس قانون حریم خصوصی اطلاعات زیستی ایلینوی و چند قانون مرتبط با حریم خصوصی و حق استفاده از تصویر در کالیفرنیا درخواست رسیدگی کرده‌اند. دادگاه هنوز درباره درستی این ادعا‌ها یا امکان تشکیل کلاس گسترده‌ای از شاکیان تصمیم نگرفته است.

متا می‌گوید پایگاه مرکزی چهره نمی‌سازد

متا پس از آشکار شدن NameTag گفته بود قصد ساخت یک پایگاه داده مرکزی و عمومی از چهره افراد را ندارد. براساس بررسی کد این قابلیت، داده‌های موردنیاز برای تطبیق چهره می‌توانند از سرور‌های متا دریافت و سپس روی دستگاه کاربر ذخیره شوند، بنابراین بحث حقوقی فقط به محل ذخیره اطلاعات محدود نمی‌شود و نحوه ساخت اولیه اثر‌های چهره و رضایت افرادی که تصاویرشان برای این کار استفاده شده نیز اهمیت دارد.

این شرکت پیش‌تر نیز بر سر فناوری تشخیص چهره با پرونده‌های حقوقی روبه‌رو شده بود. فیسبوک در سال ۲۰۲۰ با پرداخت ۶۵۰ میلیون دلار برای حل‌وفصل یک پرونده مرتبط با جمع‌آوری اطلاعات زیستی کاربران در ایلینوی موافقت کرد. پرونده تازه هنوز در مراحل ابتدایی قرار دارد و تفاوت مهم آن این است که قابلیت NameTag اساساً برای مصرف‌کنندگان فعال نشده، بنابراین تمرکز شاکیان بیشتر بر چگونگی ساخت و آموزش فناوری پیش از عرضه آن قرار گرفته است.

تشخیص چهره حساسیت درباره عینک‌های هوشمند را بیشتر کرده است

عینک‌های هوشمند متا در حالت فعلی نیز به دوربین، میکروفون و قابلیت‌های هوش مصنوعی مجهز هستند و همین ویژگی‌ها طی ماه‌های اخیر بحث‌هایی درباره ضبط افراد بدون اطلاع آن‌ها ایجاد کرده‌اند. اضافه شدن تشخیص چهره می‌تواند یک مرحله فراتر برود، زیرا دستگاه در چنین حالتی فقط فرد مقابل را ثبت نمی‌کند و بالقوه قادر خواهد بود هویت او را نیز مشخص کند.

پرونده جدید فعلاً ثابت نمی‌کند متا چنین سامانه‌ای را فعال کرده یا تصاویر کاربران را برخلاف قانون برای ساخت آن به کار برده است. با این حال، شکایت مسئله مهم‌تری را پیش روی دادگاه قرار می‌دهد که آیا استخراج نمایش‌های عددی از چهره افراد برای آموزش مدل‌های هوش مصنوعی یا آماده‌سازی یک سامانه تشخیص چهره، حتی پیش از عرضه محصول نهایی، باید مشمول قوانین حفاظت از اطلاعات زیستی شود یا خیر.