نتیجه یک نظرسنجی در آمریکا:
حجتالاسلاموالمسلمین فرحزاد:
یک عضو هیات علمی دانشگاه آزاد در گفتوگو با آناتک بررسی میکند
شهابسنگشناسی ایران صاحب انجمن شد
به گزارش خبرگزاری آنا، نخستین نشست رسمی هیات موسس انجمن علمی شهابسنگشناسی ایران بعدازظهر دوشنبه ۲۳ شهریورماه به میزبانی دانشگاه شهید بهشتی و در سالن اجتماعات پارک علم و فناوری این دانشگاه برگزار شد. در این نشست دکتر فریبرز مسعودی، رئیس پارک علم و فناوری دانشگاه شهید بهشتی و رئیس مرکز گوهرشناسی، دکتر شهریار محمودی، عضو هیات علمی دانشگاه خوارزمی، حجت کمالی، مدیر موزههای شهابسنگ کشور و جمعی از اعضای هیات علمی دانشگاههای مختلف حضور داشتند.
این انجمن ۲۵ مردادماه امسال، پس از حدود ۱۱ ماه پیگیری اعضای هیات موسس، موفق به دریافت مجوز رسمی از وزارت علوم، تحقیقات و فناوری شده است.
آغاز فعالیت رسمی یک انجمن علمی جدید
در ابتدای نشست، دکتر فریبرز مسعودی با اشاره به ضرورت شکلگیری انجمن شهابسنگشناسی گفت: «تأسیس و آغاز به کار این انجمن واقعا لازم بود. خلأیی که در حوزه شهابسنگ وجود داشت و باعث شده بود این حوزه در چند سال گذشته نتواند رشد کافی داشته باشد».
وی با اشاره به سابقه طولانی دانش کانیشناسی و سنگشناسی در ایران افزود: «ما متخصصهای بسیار خوبی داریم و دانش سنگشناسی کشور به صورت رسمی سابقهای ۷۰ ساله دارد که میتواند برای شناخت، ردهبندی و تجارت شهابسنگها مورد استفاده تخصصی قرار گیرد».
در ادامه، دکتر شهریار محمودی، عضو هیات علمی دانشگاه خوارزمی، با اشاره به حضور نمایندگانی از دانشگاههای تهران، اصفهان، ارومیه، تبریز، کرمان، شهید بهشتی و خوارزمی، گفت: «انجمن شهابسنگشناسی بر اساس یک نیاز و به ابتکار استادانی از دانشگاههای مختلف و همچنین با توجه به نیاز عمومی جامعه تأسیس شد و امیدواریم بتوانیم گوشهای از نیازهای علمی، فنی و تقاضاهای عمومی در زمینه شناخت این سنگها را برآورده کنیم».
وی توضیح داد که برای تأسیس یک انجمن علمی، موافقت وزارت علوم ضروری است و دستکم ۱۴ عضو هیات علمی با مرتبه دانشیاری یا استادی از دانشگاههای مختلف باید در تأسیس آن مشارکت داشته باشند. به گفته محمودی، نشست نخست هیات موسس با هدف بررسی و پذیرش اساسنامه، تأکید بر مفاد آن و امضای صورتجلسه تشکیل شد تا مراحل اداری تأسیس و راهاندازی انجمن دنبال شود.
اهداف و وظایف انجمن چه خواهد بود؟
بخش مهمی از نخستین نشست به مرور اساسنامه انجمن اختصاص داشت. دکتر مسعودی در توضیح فصل نخست اساسنامه گفت هدف اصلی، «گسترش، ترویج، پیشبرد و ارتقای علمی دانش شهابسنگشناسی و توسعه کیفی نیروهای تخصصی و بهبود بخشیدن به امور آموزشی، پژوهشی و فناورانه در زمینه شهابسنگشناسی» است.
به منظور گسترش ترویج پیشبرد و ارتقا علمی دانش شهاب سنگ شناسی و توسعه کیفی نیروهای متخصص و بهبود بخشیدن به امور آموزشی پژوهشی و فناورانه در زمینه شهاب سنگ شناسی انجمن ایرانی شهاب سنگ شناسی ایران که از این پس در این اساسنامه انجمن نامیده میشود تشکیل میگرده
بر اساس توضیحات ارائهشده در نشست، انجمن به عنوان یک مؤسسه علمی، غیرانتفاعی، داوطلبانه و غیرسیاسی تعریف شده و محل ثبت آن در اساسنامه، دانشگاه خوارزمی تعیین شده است.
در ادامه، وظایف انجمن نیز مرور شد. انجام تحقیقات علمی، همکاری و ارائه مشاورههای علمی، ترغیب و تشویق پژوهشگران، تجلیل از استادان و محققان، ارائه خدمات علمی، آموزشی، پژوهشی و فناورانه، برگزاری گردهماییهای علمی و تخصصی، کارگاهها، فنبازارها و میزگردها، انتشار کتاب و نشریات علمی، ارزیابی و ممیزی آثار علمی مرتبط، و برگزاری جشنوارهها و اعطای جوایز ملی از جمله وظایفی است که در اساسنامه برای انجمن پیشبینی شده است.
همچنین در اساسنامه انواع مختلفی از عضویت پیشبینی شده است. عضویت پیوسته برای افرادی با دستکم مدرک کارشناسی ارشد در رشتههای مرتبط از جمله علوم پایه، علوم مهندسی و جغرافیا و رشتههای وابسته در نظر گرفته شده و عضویت وابسته نیز شرایط جداگانهای دارد.
از ثبت شهابسنگها تا تلاش برای ایجاد مسیر علمی
حجت کمالی، که به گفته خود ۲۲ سال در زمینه شهابسنگها فعالیت کرده است، در این نشست درباره سابقه فعالیتهای خود توضیح داد. او گفت نتیجه تحقیقات و پژوهشهایش در سال ۲۰۱۶، ثبت ایران را از رتبه صد و بیست و دوم به رتبه دوم جهان در زمینه ثبت شهابسنگها رسانده است.
کمالی همچنین به راهاندازی دو موزه شهابسنگ اشاره کرد؛ نخستین موزه در تیرماه ۱۳۹۸ در برج آزادی با بیش از ۱۲۰۰ قطعه ثبتشده در سطح جهانی افتتاح شد و موزه دوم با عنوان موزه جواهرات شهابسنگ در آذرماه ۱۴۰۳ در تیمچه ایرانمال افتتاح شد.
وی با اشاره به فعالیتهایی که طی سالهای گذشته در بازار شهابسنگ شکل گرفته است، گفت به باور او بخشی از این فعالیتها از مسیر علمی فاصله گرفته و ضرورت داشت یک انجمن علمی برای هدایت این حوزه شکل بگیرد.
کمالی در این نشست همچنین به نبود رشته دانشگاهی و مراکز پژوهشی تخصصی شهابسنگشناسی در کشور اشاره کرد و گفت: «تا این لحظه هیچ مرکز، آزمایشگاه یا پژوهشگاهی نداریم که مراجعهکنندگان بتوانند برای انجام پژوهش و آموزشهای تخصصی در زمینه شهابسنگ به آن مراجعه کنند».
او ارزش اقتصادی برخی شهابسنگها را نیز یکی از عواملی دانست که به شکلگیری بازار این سنگها کمک کرده است و گفت قیمت شهابسنگها میتواند از حدود یک دلار برای هر گرم آغاز شود و برای نمونههای بسیار خاص، به هزاران دلار برای هر گرم برسد.
با این حال، کمالی تأکید کرد اهمیت اصلی شهابسنگها در ارزش علمی آنهاست؛ زیرا این اجرام تنها مواد فرازمینی در دسترس برای مطالعه مستقیم هستند و میتوان از طریق آنها درباره ساختار سیارات و دیگر اجرام منظومه شمسی اطلاعات به دست آورد.
انجمن در برابر بازار غیرعلمی و سوءاستفاده از مردم
یکی از محورهای مورد توجه اعضای حاضر در نشست، سوءاستفاده از ناآگاهی عمومی درباره شهابسنگها بود. در این نشست مطرح شد که در سالهای گذشته افرادی نمونههای مختلفی را با ادعای شهابسنگ بودن برای کارشناسان آوردهاند و نبود یک مرجع مشخص برای شناسایی و ثبت این نمونهها، زمینه فعالیت افراد سودجو را فراهم کرده است.
انجمن میتواند دست سودجویان را کوتاه کند
دکتر شهریار محمودی در گفتوگوی اختصاصی با خبرنگار آناتک درباره تأثیر تأسیس این انجمن بر حوزه شهابسنگشناسی گفت: «من فکر میکنم انجمن شهابسنگشناسی با توجه به علاقهمندیای که در جامعه وجود دارد و تبلیغاتی که در رسانهها و فضای مجازی درباره این موضوع انجام شده، میتواند در آگاهی و روشنگری افرادی که به این حوزه علاقهمند هستند، خیلی مؤثر باشد».
وی افزود: «انجمن میتواند به حذف و تعدیل ایدههای خرافی درباره این موضوع و همچنین توقعات مالی سنگینی که برای بعضی افراد ایجاد شده است کمک کند و دست افراد سودجو و سوءاستفادهگر را کوتاه کند؛ افرادی که اشخاص کماطلاع را هدف قرار میدهند و مبالغ هنگفتی بابت شناسایی، خرید یا فروش این سنگها از مردم مطالبه میکنند».
محمودی تأکید کرد: «مطمئنا این انجمن میتواند جلوی این موضوعات را بگیرد».
مسیر علمی شهابسنگ
حجت کمالی نیز در گفتوگوی اختصاصی با آناتک درباره نقش انجمن گفت: «ما سالها در بحث شهابسنگها هیچ مطالعه، پژوهش، فعالیت علمی یا مرجع مشخصی نداشتیم. تأسیس انجمن میتواند به بخش علمی و مسیر درست شهابسنگ کمک کند؛ هم در بخش تجارت شهابسنگ و هم در بخش پژوهشی و مطالعاتی سیارات دیگر».
او با بیان اینکه به گفته وی کشورهای مختلف جهان سالهاست در این زمینه مطالعه میکنند، افزود: «شکلگیری این انجمن میتواند یک اتفاق مهم باشد و مسیر علمی شهابسنگ را درست کند».
کمالی همچنین ایجاد سازوکاری برای مدیریت بازار شهابسنگ را ضروری دانست و گفت انجمن میتواند در ساماندهی فعالیتهای آزمایشگاهی و جلوگیری از سوءاستفادههایی که در بازار رخ میدهد نقش داشته باشد.
انجمن میتواند مرجع علمی فعالیتهای اقتصادی باشد
دکتر فریبرز مسعودی نیز در گفتوگوی اختصاصی با خبرنگار آناتک، تأثیر انجمن را دارای دو جنبه علمی و اقتصادی دانست.
وی گفت: «یکی از جنبههای آن علمی است که باعث میشود همافزایی بسیار خوبی در مطالعات، تحقیقات و پژوهشهای این زمینه ایجاد شود. ما به علت داشتن کویرهای بزرگ و وسیع، امکان پیدا کردن شهابسنگهای زیادی را داریم و میتوانیم نمونههای خوبی پیدا کنیم».
مسعودی افزود: «ذخایر بسیار وسیعی در ارتباط با شهابسنگها در دنیا وجود دارد؛ به عنوان در کانادا یکی از ذخایر بزرگ نیکل با شهابسنگهایی که برخورد کردهاند، مرتبط است. این موضوعات تاکنون در ایران کار نشده و انجمن میتواند این حوزه را دنبال کند».
وی دومین کارکرد انجمن را ایجاد یک مرجع علمی برای فعالیتهای اقتصادی مرتبط با شهابسنگ دانست و گفت: «در حال حاضر چنانچه کسی شهابسنگی پیدا کند، نمیداند کجا باید مراجعه کند، نمیداند به چه مرجعی باید مراجعه کند تا مشخص شود آنچه پیدا کرده است شهابسنگ است یا خیر و ارزش آن چقدر است. این انجمن میتواند برای ایجاد آزمایشگاههای مرجع و ساماندهی خرید، فروش و تجارت شهابسنگها هماهنگی ایجاد کند».
انتهای پیام/
