دفتر تبادل علم و فناوری جهان اسلام در دانشگاه امیرکبیر رونمایی شد

به گزارش خبرگزاری آنا و به نقل از ستاد ترویج و ارتباطات بنیاد علم و فناوری مصطفی (ص)، دفتر تبادل علم و فناوری جهان اسلام (AUT-STEP) با همکاری بنیاد علم و فناوری مصطفی (ص) و دانشگاه صنعتی امیرکبیر راه‌اندازی شده است تا ظرفیت‌های پراکنده علمی در جهان اسلام را به یک شبکه فعال، ساختاریافته و قابل اندازه‌گیری تبدیل کند و زمینه توسعه همکاری‌های علمی، تبادل استاد و دانشجو، فرصت‌های تحقیقاتی و اجرای پروژه‌های مشترک را فراهم آورد.

شبکه‌سازی علمی، امتداد یک سنت اسلامی و ایرانی

علی شمس، رئیس دانشگاه صنعتی امیرکبیر، در مراسم رونمایی از دفتر تبادل علم و فناوری جهان اسلام که دیروز برگزار شد، شبکه‌سازی و توسعه ارتباطات علمی را امتداد سنتی ریشه‌دار در فرهنگ ایرانی و اسلامی دانست و گفت: علم را نمی‌توان محدود کرد و گسترش و انتشار دانش همواره بخشی از میراث علمی و فرهنگی ایران و جهان اسلام بوده است.

وی با تأکید بر ضرورت حرکت از ارتباطات فردی و پراکنده به همکاری‌های سازمان‌یافته و شبکه‌ای افزود: هرچه ارتباطات علمی ساختاریافته‌تر باشد، آثار و نتایج گسترده‌تری خواهد داشت و دفتر AUT-STEP می‌تواند بستری برای توسعه تعاملات پایدار میان دانشمندان و دانشگاه‌ها فراهم کند.

شمس، ارتباطات علمی بین‌المللی را مسیری دوسویه دانست و تصریح کرد: علاوه بر دانشگاه‌های ایران، دانشگاه‌های کشور‌های مختلف از تجربه‌های جهانی در بسیاری از حوزه‌های علمی و فناوری بهره‌مند هستند و ظرفیت اثرگذاری دارند و باید این اعتماد به نفس به پژوهشگران جوان منتقل شود.

بستری برای تقویت دیپلماسی علمی

احسان قبول، رئیس مرکز همکاری‌های علمی و بین‌المللی وزارت علوم، شبکه‌سازی و همگرایی را از مهم‌ترین مؤلفه‌های دیپلماسی علمی دانست و گفت: ظرفیت مناسبی برای گسترش همکاری‌های علمی و دانشگاهی ایران با کشور‌های مختلف، به‌ویژه کشور‌های جهان اسلام، وجود دارد و باید این فرصت به همکاری‌های پایدار و هدفمند تبدیل شود.

وی راه‌اندازی دفتر تبادل علم و فناوری جهان اسلام را اقدامی برای تسهیل و تسریع روابط علمی میان کشور‌های اسلامی عنوان کرد و با اشاره به فعالیت‌های بنیاد علم و فناوری مصطفی (ص) در این زمینه، این نهاد را افتخار دیپلماسی علمی کشور دانست.

وی همچنین افزود: معرفی توانمندی‌ها و دستاورد‌های علمی و فناورانه ایران و عبور از نگاه جزیره‌ای به سمت ایجاد یک شبکه منسجم، از ضرورت‌های توسعه دیپلماسی علمی است.

قبول همچنین بر بهره‌گیری از داده‌ها و سامانه‌های یکپارچه برای تصمیم‌سازی و سیاست‌گذاری تأکید کرد و گفت: تجمیع ظرفیت‌های دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها و پارک‌های علم و فناوری می‌تواند از پراکندگی اطلاعات جلوگیری و حکمرانی داده در حوزه دیپلماسی علمی را تقویت کند.

تبادل علمی، مسیری دوسویه برای تقویت مرجعیت علمی

عبدالرسول دینداران، عضو هیأت‌مدیره بنیاد علم و فناوری مصطفی (ص)، نیز با اشاره به مأموریت بنیاد برای شبکه‌سازی میان دانشمندان مسلمان در سراسر جهان گفت: راه‌اندازی دفتر AUT-STEP در دانشگاه صنعتی امیرکبیر نخستین نمونه از این الگوی همکاری میان بنیاد و یک دانشگاه معتبر است.

وی با بیان اینکه هدف از این دفتر تسهیل همکاری‌های علمی و فناورانه میان دانشگاه‌ها و دانشمندان جهان اسلام است، افزود: تبادلات علمی یک مسیر دوسویه است و ایران نیز با برخورداری از ظرفیت‌ها و جایگاه علمی خود می‌تواند در این شبکه نقش اثرگذاری ایفا کند.

دینداران تأکید کرد: مرجعیت علمی زمانی کامل می‌شود که توان علمی، فناوری، قدرت، ثروت و در نهایت رفاه عمومی تبدیل شود و توسعه ارتباطات علمی می‌تواند این مسیر را تسهیل کند.

وی با تأکید بر ضرورت توسعه ارتباطات علمی، حضور پژوهشگران در کنفرانس‌ها و گسترش تبادل استاد و دانشجو اظهار کرد: در پاسخ به نگرانی‌های موجود در تعاملات بین‌المللی، محدود کردن ارتباطات علمی راهکار نیست، بلکه باید زمینه‌های همکاری علمی را با در نظر گرفتن ملاحظات لازم توسعه داد.

از روابط فردی تا شبکه ساختاریافته و داده‌محور

سمیه اکبری، معاون امور بین‌الملل دانشگاه صنعتی امیرکبیر، با تشریح اهداف دفتر تبادل علم و فناوری جهان اسلام گفت: این دفتر با هدف ایجاد اتصال ساختاریافته و دسترسی نظام‌مند به شبکه دانشمندان و برگزیدگان جایزه مصطفی (ص) فعالیت خواهد کرد و روابط فردی را به همکاری‌های گسترده و سازمان‌یافته تبدیل خواهد کرد.

وی با اشاره به برگزاری دهمین برنامه STEP در دانشگاه صنعتی امیرکبیر با حضور حدود ۷۲ استاد و دانشمند از ۳۴ کشور افزود: هدف از تمرکز این رویداد در دانشگاه، پیگیری ارتباطات شکل‌گرفته و تبدیل همتایابی‌های اولیه به همکاری‌های عملیاتی و پایدار است.

اکبری توسعه شبکه، گسترش بین‌المللی تبادل، ایجاد پلتفرم یکپارچه برای برنامه‌های تبادل و تثبیت جایگاه دانشگاه امیرکبیر در زیست‌بوم علم و فناوری جهان اسلام را از مأموریت‌های دفتر برشمرد.

وی افزود: مسیر فعالیت دفتر از شبکه‌سازی و اتصال آغاز و با تبادل، نخبگان، ظرفیت‌سازی، توانمندسازی، سیاست‌گذاری و آینده‌پژوهی ادامه می‌یابد تا در نهایت به خروجی‌های ملموس، جذب سرمایه، توسعه دستاورد‌های فناورانه و اثرگذاری اجتماعی منجر شود.

پلتفرمی برای سنجش خروجی همکاری‌ها

مهدی امینی، مدیر امور توسعه همکاری‌های بین‌الملل بنیاد علم و فناوری مصطفی (ص)، با اشاره به ظرفیت گسترده انسانی جهان اسلام گفت: در ۵۷ کشور عضو سازمان همکاری اسلامی، بیش از ۲ میلیارد نفر زندگی می‌کنند و این کشور‌ها از جمعیت قابل توجه جوانان و دانشجویان برخوردارند؛ ظرفیتی که باید از طریق شبکه‌های هدفمند به همکاری‌های علمی و فناورانه تبدیل شود.

وی افزود: یکی از مأموریت‌های اصلی STEP، کوتاه کردن فاصله میان ظرفیت‌ها و فرصت‌هاست تا دانشجویان و پژوهشگران بتوانند راحت‌تر همتایان علمی و گروه‌های تحقیقاتی خود را در کشور‌های مختلف پیدا کنند و ارتباطات علمی به همکاری‌های عملی تبدیل شود.

امینی تأکید کرد: موفقیت دفتر AUT-STEP نباید با تعداد فعالیت‌های اداری، بلکه باید با میزان ارتباطات علمی شکل‌گرفته، جابه‌جایی استادان و دانشجویان و تعداد همکاری‌هایی که از گفت‌و‌گو به اقدام تبدیل می‌شوند، سنجیده شود.

وی از برنامه فرصت تحقیقاتی دانشمندان جوان (YSFP)، تبادل اعضای هیأت علمی میان کشور‌های اسلامی، مدارس فصلی، وبینار‌های تخصصی و آزمایشگاه سیاست‌گذاری علم، فناوری و نوآوری (FMIC) به عنوان بخشی از ظرفیت‌های این دفتر نام برد و گفت: این برنامه‌ها می‌توانند همکاری‌های علمی را از روابط موردی و فردمحور به فرایند‌هایی مستمر، ساختاریافته و قابل اندازه‌گیری تبدیل کنند.

امینی افزود: این دفتر می‌تواند با بهره‌گیری از ظرفیت بنیاد مصطفی (ص) و دانشگاه صنعتی امیرکبیر به یکی از گره‌های فعال شبکه علم و فناوری جهان اسلام تبدیل شود.

آغاز فعالیت دفتر تبادل علم و فناوری جهان اسلام در امیرکبیر

دفتر تبادل علم و فناوری جهان اسلام (AUT-STEP) در پایان این نشست رونمایی شد. این دفتر با چشم‌انداز گسترش دسترسی دانشگاه صنعتی امیرکبیر به ظرفیت‌های علمی جهان اسلام، تسهیل تبادل دانشمندان، استادان و پژوهشگران و تبدیل ارتباطات پراکنده به شبکه‌ای پایدار و اثرگذار، فعالیت خود را آغاز کرده است.