لیوانهای کاغذی میلیونها ذره پلاستیکی وارد بدن میکنند
به گزارش خبرگزاری آنا به نقل از «ارث» (Earth)؛ پژوهشی آزمایشگاهی نشان داده است که آب داغ در تماس با دو نوع رایج از پوشش داخلی این لیوانها، یعنی پلیاتیلن و پلیلاکتیکاسید، مقادیر قابلتوجهی از ذرات پلاستیکی در ابعاد میکرو و نانو آزاد میکند. این یافته از آن جهت اهمیت دارد که لیوانهای کاغذی یکبارمصرف در سراسر جهان برای سرو قهوه، چای و دیگر نوشیدنیهای داغ بهطور گسترده استفاده میشوند.
آنچه در ظاهر یک ظرف کاغذی ساده به نظر میرسد، ممکن است در سطح داخلی خود مادهای پلاستیکی داشته باشد که تا آخرین قطره نوشیدنی با مایع در تماس است. پژوهشگران دانشگاه کوئینزلند استرالیا با بررسی دو نوع پوشش داخلی، میزان و ابعاد ذرات پلاستیکی آزادشده در آب داغ را اندازهگیری کردند؛ نتایجی که نشان میدهد نوع ماده بهکاررفته در پوشش لیوان میتواند بر مقدار پلاستیک آزادشده اثر بگذارد.
پشت ظاهر کاغذی لیوانها، لایهای پلاستیکی پنهان است
لیوانهای کاغذی یکبارمصرف برای آن طراحی شدهاند که هم سبک باشند و هم بتوانند مایعات داغ را بدون از دست دادن شکل خود درونشان نگه دارند. برای رسیدن به این هدف، بسیاری از آنها به یک لایه داخلی پلاستیکی مجهز میشوند. این لایه مانع نفوذ مایع به کاغذ میشود و ساختار لیوان را نیز حفظ میکند.
پژوهشگران بررسی کردند که این پوششها در تماس با آب داغ چه مقدار ذرات پلاستیکی آزاد میکنند.
دکتر «الویس اوکوفو»، از پژوهشگران این مطالعه، با اشاره به استفاده گسترده از این محصولات گفت لیوانهای کاغذی یکبارمصرف هر روز توسط میلیونها نفر در سراسر جهان برای مصرف قهوه، چای و سایر نوشیدنیهای داغ استفاده میشوند.
پژوهشگران دو نوع پوشش را بررسی کردند: «پلیاتیلن» (Polyethylene - PE) و «پلیلاکتیکاسید» (Polylactic Acid - PLA). پلیاتیلن از مواد اولیه فسیلی تولید میشود، در حالی که پلیلاکتیکاسید بهعنوان جایگزینی زیستتخریبپذیر معرفی شده است.
آب داغ، پوشش داخلی لیوان را به منبع ذرات پلاستیکی تبدیل کرد
پژوهشگران لیوانها را در شرایط کنترلشده آزمایشگاهی در معرض آب داغ قرار دادند و سپس آب را از نظر وجود «ریزپلاستیکها» (Microplastics) و «نانوپلاستیکها» (Nanoplastics) بررسی کردند.
ریزپلاستیکها قطعات بسیار کوچک پلاستیک هستند و نانوپلاستیکها ابعادی حتی کوچکتر دارند. در این آزمایش، پژوهشگران نهتنها تعداد ذرات آزادشده را شمارش کردند، بلکه اندازه آنها را نیز بررسی کردند، نوع پلاستیک را شناسایی کردند و در نهایت جرم کلی ذرات آزادشده را اندازه گرفتند.
به گفته پژوهشگران، کاغذی بودن بخش عمده یک لیوان به این معنا نیست که محصول کاملاً فاقد پلاستیک است. بسیاری از این لیوانها لایهای نازک از پلاستیک دارند که وظیفه ایجاد مقاومت در برابر آب و حفظ یکپارچگی ساختاری لیوان را بر عهده دارد.
نتایج نشان دادند که لیوانهای کاغذی دارای پوشش پلاستیکی، هنگام تماس با آب داغ، مقادیر قابلتوجهی ماده پلاستیکی در مقیاس میکرو و نانو آزاد میکنند.
میلیونها ذره پلاستیکی وارد آب داغ شدند
بخش قابلتوجهی از ذرات آزادشده در آزمایش در ابعاد نانو بودند؛ ذراتی که ضخامت آنها حدود هزار برابر کمتر از ضخامت موی انسان گزارش شد. به همین دلیل، این ذرات با چشم غیرمسلح درون نوشیدنی قابل مشاهده نیستند.
لیوانهای دارای پوشش PLA در هر قاشق چایخوری آب، حدود ۲۱ میلیون ذره نانوپلاستیکی آزاد کردند؛ رقمی که معادل حدود ۴.۳ میلیون ذره در هر میلیلیتر است.
در مورد لیوانهای دارای پوشش PE، میزان ذرات آزادشده حدود ۱۳ میلیون ذره در هر قاشق چایخوری، معادل حدود ۲.۷ میلیون ذره در هر میلیلیتر، گزارش شد؛ بنابراین هر دو نوع پوشش پلاستیکی مورد بررسی، در شرایط آزمایشگاهی ذرات پلاستیکی را وارد آب داغ کردند. نتایج این مطالعه نشان نداد که یکی از این دو نوع پوشش، انتخابی کاملاً عاری از آزادسازی پلاستیک باشد.
تفاوت اصلی در تعداد ذرات نبود؛ در جرم آنها بود
یکی از مهمترین یافتههای پژوهش زمانی آشکار شد که پژوهشگران به جای تعداد ذرات، جرم کلی پلاستیک آزادشده را مقایسه کردند.
لیوانهای دارای پوشش PLA در آزمایشها حدود ۱۲ برابر بیشتر از لیوانهای دارای پوشش PE پلاستیک را بر اساس جرم آزاد کردند.
تعداد ذرات و جرم آنها دو معیار متفاوت هستند. شمارش ذرات نشان میدهد چه تعداد قطعه پلاستیکی در نمونه وجود دارد، در حالی که جرم نشاندهنده وزن مجموع این ذرات است؛ بنابراین ممکن است نمونهای حاوی تعداد بسیار زیادی ذره سبک باشد، اما جرم کلی آن پایین بماند؛ در مقابل، نمونهای با تعداد کمتر، اما ذرات سنگینتر میتواند جرم بیشتری داشته باشد.
این تفاوت توضیح میدهد که چرا فاصله میان دو نوع پوشش از نظر تعداد ذرات کمتر از اختلاف ۱۲ برابری در جرم بود. هر دو شاخص اطلاعات متفاوتی درباره رفتار پوششهای داخلی لیوان ارائه میکنند.
این نتایج به معنای خطر قطعی برای سلامت نیست
با وجود اهمیت یافتهها، نتایج پژوهش محدودیتهایی دارند که باید هنگام تفسیر آنها در نظر گرفته شوند. این مطالعه نشان نمیدهد که همه محصولات دارای پوشش PLA دقیقاً همین میزان پلاستیک را آزاد میکنند. همچنین نمیتوان از نتایج آن نتیجه گرفت که لیوانهای دارای پوشش PLA الزاماً خطر بیشتری برای سلامت انسان دارند.
آزمایشها در محیط کنترلشده آزمایشگاهی انجام شدند و هدف آنها اندازهگیری آزادسازی ذرات پلاستیکی بود، نه بررسی آثار این ذرات بر بدن انسان.
به همین دلیل، اعداد بهدستآمده باید به نمونههای بررسیشده در آزمایشگاه نسبت داده شوند و نباید بهعنوان مقادیری ثابت برای تمام لیوانهای کاغذی موجود در بازار در نظر گرفته شوند.
هنوز مشخص نیست ورود این ذرات به بدن چه پیامدی دارد
وجود ذرات پلاستیکی در آب داغ بهتنهایی ثابت نمیکند که این ذرات برای انسان مضر هستند. این پژوهش تنها یکی از مسیرهای احتمالی مواجهه انسان با ذرات پلاستیکی را بررسی کرده است؛ یعنی آزاد شدن این ذرات از محصولی که با نوشیدنی در تماس است. پژوهشگران در این مطالعه بررسی نکردند که این ذرات پس از ورود به بدن چه سرنوشتی پیدا میکنند یا چه اثری بر سلامت انسان دارند.
همچنین مشخص نیست مقادیر آزادشده از این لیوانها میتواند به بروز بیماری یا پیامد مشخصی برای سلامت منجر شود یا خیر. آثار احتمالی بلع «ریزپلاستیکها» و «نانوپلاستیکها» بر بدن انسان همچنان بهطور کامل مشخص نشده است.
اوکوفو نیز تأکید کرده است که این یافته به معنای ضرورت کنار گذاشتن لیوانهای کاغذی یا ناایمن بودن ذاتی PLA نیست.
با این حال، به گفته او، پیامدهای احتمالی ذرات پلاستیکی برای سلامت انسان همچنان نامشخص است و مواد شیمیایی موجود در پلاستیک اساساً برای مصرف طراحی نشدهاند.
ایمنی مواد در تماس با غذا فقط به پایداری زیستمحیطی محدود نمیشود
پژوهشگران معتقدند موادی که برای تولید محصولات در تماس با مواد غذایی و نوشیدنیها استفاده میشوند، باید از دو جنبه مورد بررسی قرار گیرند: میزان پایداری زیستمحیطی و نحوه آزادسازی ذرات هنگام استفاده واقعی.
«مواد در تماس با غذا» (Food-contact materials) به محصولاتی مانند لیوانها، ظروف و سایر موادی گفته میشود که مستقیماً با غذا یا نوشیدنی تماس دارند.
نتایج مطالعه نشان میدهد ارزیابی ایمنی این محصولات میتواند فراتر از بررسی ترکیب اولیه مواد باشد و رفتار آنها را هنگام تماس با مایعات داغ نیز در نظر بگیرد.
این موضوع بهویژه درباره محصولاتی اهمیت دارد که مشخصاً برای نگهداری یا سرو نوشیدنیهای داغ طراحی شدهاند.
یک برچسب «زیستتخریبپذیر» همهچیز را درباره یک پوشش نمیگوید
یافتههای این پژوهش به معنای آن نیست که مردم باید استفاده از لیوانهای کاغذی را متوقف کنند. آنچه مطالعه نشان میدهد این است که برخی لیوانهای کاغذی دارای لایه پلاستیکی هستند و این لایه میتواند در تماس با آب داغ، ذرات بسیار ریز پلاستیکی آزاد کند.
در این میان، عنوان «زیستتخریبپذیر» نیز بهتنهایی نمیتواند تمام ویژگیهای عملکردی یک ماده را توصیف کند. نوع ماده، شرایط استفاده و میزان آزادسازی ذرات، همگی میتوانند در ارزیابی یک محصول در تماس با نوشیدنی نقش داشته باشند.
کاغذی بودن ظاهر یک لیوان الزاماً به معنای فاقد پلاستیک بودن آن نیست
این پژوهش نشان میدهد برخی لیوانهای کاغذی دارای پوشش پلاستیکی میتوانند هنگام تماس با آب داغ، میلیونها ذره پلاستیکی در مقیاس میکرو و نانو آزاد کنند و نوع پوشش نیز بر میزان آزادسازی اثرگذار است. با این حال، هنوز شواهد کافی برای تعیین پیامدهای سلامت این ذرات در انسان وجود ندارد و نتایج آزمایشگاهی را نمیتوان مستقیماً به خطر قطعی برای مصرفکنندگان تعمیم داد.
اهمیت اصلی این یافته در ایجاد یک پرسش تازه درباره محصولی روزمره است که ظاهر سادهاش میتواند بخشی از ترکیب واقعی آن را پنهان کند: آنچه برای نگهداری نوشیدنی داغ طراحی شده، ممکن است خود به منبعی برای ورود ذرات پلاستیکی به آن تبدیل شود.
انتهای پیام/
