اسپیسایکس برای تأمین برق دیتاسنترهای هوش مصنوعی پره توربین میسازد
به گزارش خبرگزاری آنا؛ رشد دیتاسنترهای هوش مصنوعی در آمریکا فشار زیادی بر شبکه برق وارد کرده و بسیاری از پروژهها نمیتوانند به همان سرعتی که تجهیزات پردازشی آماده میشوند، به شبکه سراسری متصل شوند. همین محدودیت باعث شده برخی شرکتها به استفاده از توربینهای گازسوز قابلحمل روی بیاورند تا بدون انتظار طولانی برای اتصال به شبکه، برق مورد نیاز هزاران پردازنده هوش مصنوعی را در محل تولید کنند.
کمبود برق به یکی از موانع اصلی توسعه هوش مصنوعی تبدیل شده است
دیتاسنترهای جدید هوش مصنوعی به حجم بسیار زیادی برق نیاز دارند و در برخی مناطق آمریکا، ظرفیت شبکه با سرعت رشد این تقاضا هماهنگ نیست. نتیجه این شرایط آن است که حتی شرکتهایی که هزاران پردازنده گرافیکی خریداری کردهاند، ممکن است نتوانند همه آنها را بلافاصله وارد مدار کنند، زیرا زیرساخت برق کافی برای راهاندازی آنها وجود ندارد.
برای دور زدن همین محدودیت، استفاده از ژنراتورهای گازی بزرگ و قابلحمل افزایش یافته است. این تجهیزات برخلاف ژنراتورهای کوچک اضطراری، واحدهایی بسیار بزرگ در ابعاد یک تریلی هستند و برای کارکرد کامل ممکن است به چند تریلر دیگر شامل تجهیزات جانبی و مخزن سوخت نیاز داشته باشند.
ایلان ماسک از نخستین مدیرانی بود که این راهکار را در مقیاس بزرگ برای دیتاسنتر هوش مصنوعی به کار گرفت. دیتاسنتر Colossus شرکت xAI در ممفیس با استفاده گسترده از چنین تجهیزات تولید برقی توانست سریعتر از بسیاری از پروژههای متعارف وارد مدار شود. اوپنایآی نیز بعدتر اعلام کرد برای یکی از نخستین سایتهای پروژه Stargate از توربینهای گازی برای تأمین توان اضافی استفاده خواهد کرد.
افزایش تقاضا به کمبود توربین و موتور منجر شده است
رشد ناگهانی تقاضا برای توربینهای گازی فقط صنعت دیتاسنتر را تحت تأثیر قرار نداده است. سازندگان موتور و توربین پیش از موج هوش مصنوعی نیز به دلیل مشکلات زنجیره تأمین و افزایش تقاضای صنعت هوانوردی با محدودیت ظرفیت روبهرو بودند و ورود شرکتهای بزرگ فناوری به این بازار، زمان انتظار را بیشتر کرده است.
گزارشها نشان میدهد صف سفارش برخی توربینها تا سالهای آینده ادامه پیدا کرده و تولیدکنندگان توان پاسخگویی سریع به تمام پروژههای جدید را ندارند. همین مسئله باعث شده تأمین یکی از اصلیترین قطعات توربین یعنی پرهها و تیغههای داخلی به یک گلوگاه جدی تبدیل شود.
ساخت پره توربین چرا اینقدر زمان میبرد؟
پرهها و تیغههای توربین از پیچیدهترین قطعات یک موتور هستند و باید در شرایطی بسیار سخت کار کنند. این اجزا در برابر دماهای بسیار بالا، فشار شدید و نیروهای مکانیکی مداوم قرار میگیرند و کوچکترین نقص در طراحی یا ساخت آنها میتواند عملکرد کل موتور را تحت تأثیر قرار دهد.
تولید یک سری از این قطعات ممکن است بین ۶۰ تا ۹۰ هفته زمان ببرد. فرایند ساخت شامل ریختهگری بسیار دقیق، استفاده از آلیاژهای مقاوم، کنترل ساختار ماده، ماشینکاری و آزمایشهای متعدد است. حتی اگر توربین قرار نباشد روی هواپیما نصب شود و فقط روی زمین برای تولید برق کار کند، پرههای آن همچنان باید با دقت و استاندارد بالایی ساخته شوند.
ماسک معتقد است همین بخش از زنجیره تولید اکنون یکی از عوامل اصلی کندی تحویل توربینهاست. اسپیسایکس به همین دلیل میخواهد ریختهگری پرهها و قطعات مرتبط را وارد مجموعه تولیدی خود کند تا وابستگی به تأمینکنندگان خارجی کاهش یابد.
ماسک از کاهش ۱۸ ماهه زمان تحویل میگوید
به گفته ماسک، ساخت داخلی پرهها و تیغههای توربین میتواند زمان تحویل ژنراتورها را تا حدود ۱۸ ماه کاهش دهد. اگر این هدف عملی شود، xAI و دیگر پروژههای مرتبط با شرکتهای او میتوانند سریعتر به تجهیزات تولید برق دسترسی پیدا کنند و به جای قرار گرفتن در صف طولانی سازندگان توربین، بخشی از فرایند را کنترل کنند. این رویکرد با شیوهای که ماسک پیشتر در تسلا و اسپیسایکس دنبال کرده همخوانی دارد؛ یعنی زمانی که یک قطعه یا زیرساخت به گلوگاه تبدیل میشود، بخشی از تولید به داخل مجموعه منتقل میشود تا کنترل بیشتری بر زمانبندی و ظرفیت ایجاد شود.
با این حال، هنوز مشخص نیست اسپیسایکس دقیقاً چه سطحی از فرایند تولید پره توربین را خود بر عهده خواهد گرفت. ریختهگری این قطعات نیازمند دانش مواد، تجهیزات بسیار تخصصی و کنترل کیفیت دقیق است و ورود به این حوزه از نظر صنعتی کار سادهای محسوب نمیشود.
گاز طبیعی همچنان در برنامه انرژی ماسک باقی میماند
اسپیسایکس و تسلا همزمان سرمایهگذاری گستردهای روی تولید انرژی خورشیدی انجام میدهند، اما ماسک گفته است گاز طبیعی برای چند سال آینده همچنان بهعنوان منبع مکمل و پشتیبان مورد نیاز خواهد بود. از نگاه او، انرژی خورشیدی به تنهایی نمیتواند تمام نیاز کوتاهمدت پروژههای عظیم هوش مصنوعی را پوشش دهد و توربینهای گازی باید در دوره گذار بخشی از کمبود را جبران کنند. استفاده از توربینهای گازی در پروژههای هوش مصنوعی ماسک صرفاً یک راهکار موقت و اضطراری نیست و احتمالاً برای چند سال در برنامه توسعه زیرساخت باقی خواهد ماند. افزایش ظرفیت ساخت قطعات توربین نیز در همین چارچوب قابل تفسیر است.
گزارشهای قبلی حتی از خرید یک ناوگان بزرگ توربینهای قابلحمل گازی و دیزلی با ارزشی در حدود یک میلیارد دلار توسط مجموعههای مرتبط با ماسک خبر داده بودند. چنین ناوگانی میتواند بیش از یک گیگاوات برق تولید کند و در صورت رشد سریع پروژههای xAI، بخشی از نیاز دیتاسنترهای جدید را بدون اتکا کامل به شبکه سراسری تأمین کند.
هوش مصنوعی حالا به صنعت انرژی هم فشار میآورد
تصمیم اسپیسایکس برای ورود به ساخت قطعات توربین نشان میدهد رقابت هوش مصنوعی دیگر فقط به پردازنده و سرور محدود نیست. زمانی که شرکتها بتوانند صدها هزار تراشه هوش مصنوعی تهیه کنند، برق، خنکسازی، شبکه و زیرساخت فیزیکی به همان اندازه مهم میشوند و هرکدام میتوانند سرعت توسعه یک دیتاسنتر را محدود کنند.
در چنین شرایطی، شرکتهایی که بتوانند کنترل بیشتری بر زنجیره تأمین انرژی داشته باشند ممکن است نسبت به رقبا مزیت زمانی پیدا کنند. ساخت داخلی پرههای توربین برای اسپیسایکس دقیقاً در همین جهت قرار میگیرد؛ تلاشی برای حذف یکی از گلوگاههایی که میتواند راهاندازی زیرساخت هوش مصنوعی را ماهها یا حتی سالها به تأخیر بیندازد.
هنوز مشخص نیست تولید داخلی این قطعات چه زمانی به مقیاس عملیاتی خواهد رسید و آیا اسپیسایکس واقعاً میتواند کاهش ۱۸ ماهه زمان تحویل را محقق کند یا نه، اما تصمیم تازه نشان میدهد کمبود برق و تجهیزات تولید انرژی به یکی از مسائل راهبردی در مسابقه توسعه هوش مصنوعی تبدیل شده است.
انتهای پیام/
