نوکیا برخلاف باور عموم نمرده، بلکه با تحولی بنیادین از قربانی بازار موبایل به معمار زیرساختهای 6G و هوش مصنوعی تبدیل شده است. این برند نوستالژیک امروز با درآمد ۲۰ میلیارد یورویی و تمرکز بر شبکههای نوری و تجهیزات پیشرفته، الگویی موفق برای پیشرفت فناوری در کشورهایی که گوشی معروف و پرتیراژ نمیسازند، محسوب میشود.
ارتباطات کشور در جزایر خلیج فارس و نقاط دورافتاده در طول جنگ ۴۰ روزه با رشادت مثالزدنی متخصصان داخلی پایدار ماند. شبکه ارتباطی کشور به طور کامل فعال بوده و در طول جنگ سوم تحمیلی حتی یک دقیقه تماس صوتی در کشور مختل نشد.
چه عاملی باعث میشود مردم به یک پیامرسان بومی وفادار بمانند؟ آیا صرفاً عادت فرهنگی پاسخ این پرسش است یا سازوکارهای عمیقتری در کارند؟ این گزارش با مرور تاریخچه، ساختار مالکیت، خدمات دولتی و مدل درآمدی کاکائو تاک، پیامرسان بومی و ملی مردم کرۀ جنوبی نشان میدهد که چرا مردم این کشور با وجود دسترسی به سکوهای غربی نظیر واتساپ و تلگرام به ندرت از آنها استفاده میکنند.
اسپانیا با شکستن انحصار مخابراتی، ۹۱ درصد اتصالات خود را به فیبر نوری تبدیل کرده و حتی رکورد سرعت اینترنت ثابت ۹۱۰ مگابیتی را در کشور خود به ثبت رسانده است. این تجربه نشان میدهد که رقابت و قیمتگذاری بر مبنای سرعت، حتی اگر ضعفهایی در توسعۀ زیرساخت بومی داشته باشد، وضعیت را متحول میکند. بنابراین انحصارزدایی در اسپانیا میتواند الگویی عملی برای توسعه شبکه ارتباطات ایران باشد.
سال ۲۰۱۱، ایده یک دانشجو برای حل بحران تاکسی نگرفتن در خیابانهای جاکارتا و کوالالامپور، بعدها به سلاحی برای شکست اوبر در تمام جنوب شرق آسیا تبدیل شد. آناتک در این گزارش بررسی میکند که چگونه یک استارتاپ بومی با درک سادهترین نیاز محلی در شرق آسیا، یعنی پرداخت نقدی و سفر با موتورسیکلت، توانست امپراتوری حملونقل آمریکایی را از ۸ کشور بیرون براند.
پیامرسان «ویچت» با حدود ۱.۵ میلیارد کاربر فعال، یکی از بزرگترین سکوهای تبادل پیام در جهان محسوب میشود. این سرویس چینی با ارائه اغلب خدمات دولتی و عمومی مدنظر کاربران کشور خود، تبدیل به اولین انتخاب کاربران چینی شده است، البته خدمات همراستا و مکمل هم هستند و انتخابها بیربط به یکدیگر انجام نشدهاند.
استراتژی توسعه «زیستبوم اینترنت اشیا» (IoT) ماهیت شیائومی را از فروشنده گوشی به معمار سبک زندگی هوشمند تغییر داده است. اتصال بیش از ۲۰۰ محصول از مچبند و اسکوتر برقی تا خودروی الکتریکی SU7، وابستگی این شرکت به بازار پرنوسان موبایل را به حداقل رسانده است. درآمد ۱۲۰۰ میلیارد یوانی بخش IoT در سال ۲۰۲۵ و جهش ارزش بازار به ۱۸۰ میلیارد دلار (سه برابر دوران پیش از تحریمها) نتیجه این تحول ساختاری بود.
یاندکس با درک عمیق از ریختشناسی زبان روسی و ساخت زیستبومی از تاکسی تا ابر، سهم گوگل را در بازار جستوجوی روسیه به زیر ۳۰ درصد کشانده است. این موتور جستوجوی بومی در حالی با ۶۶ درصد ضریب نفوذ، قطب نمای دیجیتال جهان روسزبان لقب گرفته که تحت تحریمهای شدید غرب قرار دارد. اما راز اصلی این پیروزی میدانی نه در فناوری صرف، که در الگویی از «استقلال هوشمندانه» نهفته است.
روزگاری هواوی فقط سوئیچهای دیگران را کپی و نصب میکرد. حالا سالهاست که خودش در فهرست بزرگترین ثبتکنندگان پتنت جهانی جای دارد و ابرقدرتها از پیشرفتاش واهمه دارند. به راستی در میانه این مسیر چه اتفاقی افتاد که یک «کپیکار» ساده به غول فناوری جهان تبدیل شد؟
آیا حمله و تخریب مراکز فضایی ایران که سامانههای پیشبینی سیل، خشکسالی و مدیریت بلایای طبیعی را ممکن میساختند، با ادعای «حمایت از مردم ایران» که ترامپ از آن دم میزد، قابل جمع است؟ آیا بمباران پژوهشگاه هوافضا و مرکز فضایی ماهدشت ذرهای به رفاه ایرانیان کمک خواهد کرد؟ اگر بنای حمایت واقعی بود، چرا مظاهر آشکار قدرت علمی و فناوری صلحآمیز ایران هدف تهاجم قرار گرفته است؟ پاسخ به این سوالها را در ادامۀ گزارش آناتک میخوانید.
قایقهای تندرو کلاس «ذوالفقار» نیروی دریایی سپاه با بهرهمندی از سامانه پیشرانش هیبریدی بومی توانایی غوطهوری تا عمق ۲۰ متری و حرکت نیمهزیرسطحی را دارند. این شناورهای ۱۷ متری با استفاده از موتورهای الکتریکی کمصدا، بدون جلب توجه رادارها و سامانههای شناسایی دشمن به استقرار و مقابله در نزدیکترین نقطه به هدف میپردازند.
پروژه نظامی «آرپانت» در دهه ۱۹۶۰ توسط پنتاگون و دارپا تنها برای حفظ ارتباطات در برابر حملات اتمی شوروی طراحی شد، اما پنجاه سال بعد همان فناوری به «میلنت» و ابزاری برای سلطه سایبری بر کشورهای مستقل تبدیل شده است. آناتک در گزارش خود بررسی میکند که چگونه آمریکا با انحصار سرورهای ریشه و مدیریت انحصاری آیکان، هیچگاه کنترل اینترنت بینالملل را با هیچ کشوری شریک نشده و از آن برای اهدافی از حمله استاکسنت به ایران تا جاسوسی گسترده علیه متحدان و رقبا استفاده کرده است.
هنوز فراموش نکردیم که ۱۵ روز قبل، ترامپ مردم ایران را تهدید کرد که همۀ نیروگاههای برق و پلهای کشور را نابود میکند و همین چند روز قبل هم در زمان آتش بس این تهدید خود را تکرار کرد! ولی عجیبتر وعدۀ وزیر جنگ چنین رئیس جمهوری برای تأمین اینترنت بینالملل مردم ایران است، وعدهای که همزمان با تلاش رسانههای ضد ایرانی برای تحت فشار قراردادن مسئولان کشور جهت رفع محدودیت از پهنای باند بینالملل داده میشود، به راستی ارتباط این گذارهها با یکدیگر چیست؟ آناتک در گزارش خود به بررسی این موضوع میپردازد.
یک عضو تیم سازندۀ بازی «وعده صادق» در گفتوگو با آناتک:
بازیسازان ایرانی با تولید محتوای هدفمند، میتوانند حماسههای دفاع مقدس دوم و سوم و عملیات «وعده صادق» را برای نوجوانان بازآفرینی کنند. بازیهای موبایلی هوشمندانه میتوانند تابآوری و انگیزه جهادی را در نسل جوان تقویت کنند. حتی یک بازی موبایلی در صورت انتقال درست ارزشها، از محصولات پرهزینه کنسولی اثرگذارتر است. محمدرضا توکلی فرد عضو تیمسازنده بازی «وعده صادق» چنین روایتی از تأثیر بازیهای ویدئویی در ساخت تصویری اثرگذار از کنش یک ملت در جریان جنگهای تحمیلی دارد.
بعد از پایان قطعی جنگ و انشاءالله تثبیت شکست دشمن، وضعیت نت به حالت قبل بازخواهد گشت. رئیس شورای اطلاعرسانی دولت ساعاتی پیش در رابطه با وضعیت اینترنت بعد از جنگ تحمیلی سوم، این جمله را در جمع خبرنگاران بیان کرد.
ثبت رایهای تکراری یکی از چالشهای جدی سکوهای ارائۀ امکان نظرسنجی برخط است. مینی اپ ساختهشده توسط یک مجموعۀ دانشبنیان این چالش را با راهکاری خلاقانه حل کرده است. این سکو که به صورت مینی اپ روی پیامرسانهای ایرانی اجرا میشود، با احراز هویت یکتای کاربر از طریق حساب کاربری او در پیامرسان، مانع ثبت رایهای تکراری در نظرسنجیها میشود.
مجموعۀ توفیق دارو که در جریان جنگ رمضان مورد هدف خصم آمریکاییصهیونی قرار گرفت، نیمه دوم سال جاری از داروی ویژه مدیریت درد بیماران سرطانی رونمایی خواهد کرد که هیچ تولیدکننده دیگری ندارد. دانش مجموعه در ذهن نخبگان ایرانی باقی مانده و تولید آن متوقف نخواهد شد. نوید نوبخت مدیرعامل این داروسازی دانشبنیان ایرانی با وعدۀ ایستادگی تا پای جان برای میهن، چنین وعدهای به مردم ایران داد و گفت همۀ ظرفیت تخریبشدۀ توفیق دارو تا ۲ سال آینده به وضعیت قبل بازخواهد گشت.
ارادۀ دولتها برای حاکمیت ملی بر دادهها کشورها را به سمت ساخت موتورهای جستجوی بومی سوق داده است. کره جنوبی با «ناور»، جمهوری چک با «سزنَم»، روسیه با «یاندکس»، چین با «بایدو» و ترکیه با «یازکا» ثابت کردهاند که استقلال در جستجو، دیگر یک گزینه نیست. گزارش پیش رو نشان میدهد که چگونه جهان وارد عصر پساگوگل شده و چه بایدهایی برای موفقیت در این مسیر وجود دارد.
عضو تیم سازنده بازی ویدئویی «سین جین» در گفتوگو با آناتک:
بازیسازان ایرانی با تکیه بر روایت حقیقت و بدون نیاز به رقابت بودجهای با قدرتهای رسانهای آمریکایی ـ صهیونی، میتوانند تصویری ماندگار از جنگ تحمیلی سوم ارائه دهند. تجربه موفق کشور در عرصه موشکی نشان میدهد که تمرکز بر مزیتهای رقابتی ایران (هنر، تاریخ و هویت) و خالی نگذاشتن میدان روایت، کلید برتری است. ابوالفضل شریفات، بازیساز ایرانی بیان میکند که این تکیه بر حقیقت میتواند باطل کنندۀ جادوی روایتهای افسانهای آمریکا از جنگهایی که به راه میاندازد، در میان افکار عمومی باشد.
دبیر سابق شورای اجرایی فناوری اطلاعات در گفتوگو با آناتک:
امکان توسعه بازار سکوهای دیجیتال ایرانی با استفاده از ظرفیت بریکس و شانگهای وجود دارد. ایران به عنوان رکن اصلی محور مقاومت و مقابله با استکبار جهانی، قابلیت جذب کاربر با سرعت بالا در کشورهای همسو را دارد. وزارت خارجه و بخش بینالملل وزارت ارتباطات میتوانند با انعقاد تفاهمنامههای رسمی، زمینه استقرار پیامرسانهای ایرانی در بازار کشورهای عضو این دو پیمان را فراهم کنند. احسان کیانخواه، دبیر سابق شورای اجرایی فناوری اطلاعات این مسیر را راهکاری برای توسعۀ بازار سکوهای دیجیتال ایرانی میداند.