پیشنهاد سردبیر
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان گیلان:
علم و پژوهش
آیا «پسرعموی زمین»، کپلر۴۵۲بی میتواند میزبان حیات باشد؟
در اعماق صورت فلکی ماکیان و در فاصلهی حدود ۱۸۰۰ سال نوری از زمین، سیارهای قرار دارد که از زمان اعلام کشف در سال ۲۰۱۵ بارها با لقبهایی مانند «زمین ۲» یا «پسرعموی زمین» مطرح شده است: «کپلر۴۵۲بی» (Kepler-452b). این جهان فراخورشیدی به دور ستارهای بسیار شبیه خورشید میگردد و به همین علت یکی از جذابترین نامزدها برای بررسی امکان زیستپذیری به شمار میرود.
بررسی عدم قطعیت در مغز در گفتوگو با یک عضو هیات علمی دانشگاه آزاد
چرا ندانستن ما را مضطرب میکند؟
مغز انسان برای پیشبینی ساخته شده است، نه برای ابهام. وقتی با عدم قطعیت مواجه میشویم، سیستمهای عصبی ما آن را بهعنوان تهدیدی بالقوه تفسیر میکنند؛ واکنشی که از اضطراب تا خطاهای شناختی را در بر میگیرد و تصمیمگیری را به چالشی پیچیده تبدیل میکند.
هرس سیناپسی؛ معماری مغز در مسیر شکلگیری ذهن انسان
مغز خودش را هرس میکند تا بهتر فکر کند
مغز بیشتر از آنکه چیز جدیدی بسازد، اضافهها را حذف میکند. در فرآیند «هرس سیناپسی» (Synaptic pruning)، ارتباطات غیرضروری بین نورونها کنار گذاشته میشوند تا مسیرهای مهمتر تقویت شوند و کارکردهای شناختی مثل حافظه و تفکر بهینهتر شوند.
نورون (Neuron) چیست؟
سلول نورون واحد بنیادی سیستم عصبی است؛ یعنی سلولی تخصصی که وظیفه دریافت، پردازش و انتقال اطلاعات در بدن را بر عهده دارد.
سیناپس (Synapse) چیست؟
سیناپس، به محل ارتباط و انتقال پیام بین دو سلول عصبی یا بین یک نورون و سلول هدف دیگر مثل عضله یا غده گفته میشود. این ساختار، نقطهای کلیدی در سیستم عصبی است که امکان میدهد اطلاعات از یک سلول به سلول دیگر منتقل شود. بدون سیناپس، شبکه عصبی نمیتواند بهصورت هماهنگ و پیوسته کار کند.
ابوعلی مسکویه؛ تاریخنگار و دانشمندی که افسانهها را از تاریخ اخراج کرد
در روزگاری که تاریخنگاری چیزی جز ثبت خشک رویدادها و انباشتن روایتهای افسانهای نبود، ابوعلی مسکویه با چراغِ عقل و فلسفه به تاریکخانه حوادث قدم گذاشت. براساس آنچه در منابع آمده است میتوان او را پیشرو نویسندگان علمی تاریخ بهشمار آورد.
مصاحبه اختصاصی آناتک با دانشمند حوزه ژنتیک سرطان و پژوهشگر ارشد انستیتو ولکام سنگر
ژنهای سرطانی گربههای خانگی، کلید جدید مبارزه با سرطان در انسان است
دانشمندان با تکمیل بزرگترین مطالعه ژنتیکی بر روی تومورهای گربههای خانگی، دریافتند که بسیاری از محرکهای ژنتیکی سرطان در گربهها و انسانها یکسان هستند. این پژوهش بینالمللی که نتایج آن در مجله علمی Science منتشر شده، نه تنها دانش ما را درباره بیماریهای گربهها متحول کرده، بلکه با بهرهگیری از رویکرد «پزشکی واحد»، دریچهای تازه برای توسعه درمانهای دقیق در پزشکی انسانی گشوده است.
ابریشم میتواند به مادهای فوقالعاده قویتر از استخوان تبدیل شود
ابریشم دیگر فقط یک پارچه نیست. این ماده طبیعی اکنون به ساختاری فوقمقاوم تبدیل شده که میتواند با موادی مانند «کولار» (Kevlar) رقابت کند و افق تازهای در مهندسی مواد بگشاید.
چگونه باستانشناسان رمز زمان را در دل دیوارها میگشایند؟
تیشههای کوچک دستی تا اسکنرهای لیزری سهبعدی؛ باستانشناسی مدرن امروز بیش از هر زمان دیگری مرزهای زمان را درنوردیده است. چگونه یک لایه خاکستر یا یک واحد اندازهگیری فراموششده در قرون وسطی، میتواند داستانِ عجله در ساخت یک قلعه یا شکوه یک معبد را روایت کند؟ این گزارش، واکاویِ دقیقی است بر متدهایی که «کپسولهای زمان» را در دلِ تپههای باستانی و دیوارهای فرسوده باز میکنند.
تراپیست-۱ئی؛ زمینِ دوم یا صخرهای مرده؟
سیاره «تراپیست-۱ئی» (TRAPPIST-1e) با گرانشی مشابه زمین و قرارگیری در منطقه حیات، به معمایی بزرگ تبدیل شده است: آیا این دنیای سنگی، جوی برای میزبانی از آب و زندگی دارد یا تنها صخرهای مرده در آغوش یک ستاره سرخ است؟
