یک عضو هیات علمی «دانشگاه استنفورد» در گفتوگو با آناتک:
اوریون در آرتمیس ۲ آزمون سفر سرنشیندار به ماه را با موفقیت پشت سر گذاشت
به گزارش خبرگزاری آنا؛ آرتمیس ۲ نخستین مأموریت سرنشیندار برنامه جدید ماه ناسا و نخستین پرواز اوریون با انسان بود. فضاپیما ۱۲ فروردین با موشک SLS از مرکز فضایی کندی پرتاب شد و رید وایزمن، ویکتور گلاور، کریستینا کخ و جرمی هانسن از آژانس فضایی کانادا را به سفری در اطراف ماه برد. مأموریت پس از ۹ روز و یک ساعت و ۳۲ دقیقه با فرود در اقیانوس آرام پایان یافت و خدمه در دورترین نقطه به فاصله حدود ۲۵۲ هزار و ۷۵۶ مایلی زمین رسیدند که رکورد تازهای برای دورترین سفر انسان از زمین محسوب میشود.
نخستین آزمون واقعی زندگی در اوریون
بزرگترین تفاوت با آرتمیس ۱ حضور انسان داخل کپسول بود. پرواز قبلی بدون سرنشین انجام شد، اما این بار سامانههای تنظیم اکسیژن، دیاکسیدکربن، دما، رطوبت، آب و دیگر تجهیزات مورد نیاز برای زنده نگه داشتن فضانوردان باید برای نخستین بار در یک مأموریت اعماق فضا با خدمه واقعی کار میکردند. فضانوردان همچنین کنترل دستی فضاپیما را آزمایش کردند و مجموعهای از بررسیها برای اطمینان از عملکرد سامانههای ارتباطی، پیشرانش، تولید برق و هدایت انجام شد. چند مشکل کوچک از جمله ایرادهایی در توالت رخ داد، اما سامانههای اصلی مأموریت بدون نقصی که ایمنی خدمه را تهدید کند کار کردند.
اهمیت این آزمون در محدودیت امکان کمکرسانی بود. اوریون پس از خروج از مدار زمین و حرکت به سمت ماه دیگر نمیتوانست مانند مأموریتهای ایستگاه فضایی بینالمللی در فاصله کوتاهی به زمین بازگردد و تجهیزات پشتیبان نیز باید برای خرابی احتمالی سامانههای اصلی آماده میبودند. موفقیت نزدیک به ۱۰ روز عملیات با خدمه، بخش مهمی از اعتبارسنجی طراحی فضاپیما برای مأموریتهای طولانیتر آینده را تکمیل کرد.
سپر حرارتی از آزمون سختتر جان سالم به در برد
نگرانی اصلی، اما در پایان سفر قرار داشت. سپر حرارتی اوریون در مأموریت آرتمیس ۱ هنگام ورود به جو بیش از حد انتظار ماده از دست داده بود و بررسیها بعداً بیش از ۱۰۰ نقطه جداشدگی و تخریب لایه زغالی را روی آن پیدا کردند که بعضی بیش از ۲.۵ سانتیمتر عمق داشتند. اوریون هنگام بازگشت از ماه با سرعت بسیار بالایی وارد جو میشود و سپر حرارتی آن باید در برابر دمای چند هزار درجه مقاومت کند، بنابراین تکرار آسیب قبلی در مأموریت سرنشیندار میتوانست خطر جدی ایجاد کند.
بررسیهای ناسا مشخص کرده بود مشکل به ماده Avcoat و شیوه ورود موسوم به «پرش در جو» مربوط میشود. در آرتمیس ۱، کپسول ابتدا وارد لایههای بالایی جو شد، دوباره ارتفاع گرفت و سپس برای مرحله نهایی بازگشت وارد جو شد. کاهش موقت گرمایش میان این ۲ مرحله باعث شد گازهای ایجادشده در داخل ماده سپر فرصت خروج پیدا نکنند و افزایش فشار به ترک خوردن و جدا شدن بخشهایی از لایه بیرونی منجر شود. مهندسان برای پرواز سرنشیندار تصمیم گرفتند بهجای تعویض سپری که از قبل روی فضاپیما نصب شده بود، مسیر بازگشت را تغییر دهند تا کپسول زمان کمتری در شرایطی قرار بگیرد که چنین فشار داخلی ایجاد میکند.
نتیجه پس از بازیابی کپسول تفاوت بزرگی با پرواز قبلی داشت. پنل مشورتی ایمنی هوافضای ناسا در بررسی سپر حرارتی تنها حدود ۹ محل از دست رفتن لایه زغالی را گزارش کرد، در حالی که آرتمیس ۱ بیش از ۱۰۰ محل داشت. ناسا برای مأموریتهای بعدی علاوه بر تغییر مسیر پرواز، فرایند تولید Avcoat را نیز اصلاح کرده تا گازهای ایجادشده آسانتر از داخل ماده خارج شوند و محدودیتهای فعلی مسیر ورود مجدد کاهش پیدا کند.
بازگشت با سرعتی نزدیک به ۳۰ برابر صوت
اوریون هنگام بازگشت از ماه با سرعتی نزدیک به ۳۰ برابر سرعت صوت به جو زمین رسید و سپر حرارتی وظیفه داشت انرژی این ورود را تحمل کند. کپسول در نهایت ۲۱ فروردین در اقیانوس آرام در نزدیکی سندیگو فرود آمد و هر چهار فضانورد در سلامت از آن خارج شدند. نتیجه مأموریت به ناسا اجازه داد برای نخستین بار عملکرد همزمان موشک SLS، کپسول سرنشیندار و سامانههای پشتیبانی انسانی را در یک سفر واقعی به اطراف ماه ارزیابی کند.
تأیید عملکرد سپر حرارتی اهمیت ویژهای برای ادامه برنامه دارد، زیرا اوریون وسیله اصلی حمل فضانوردان در مأموریتهای بعدی است. ناسا اکنون دادههای پرواز، سامانه پشتیبانی حیات و حسگرهای نصبشده در سپر را بررسی میکند تا تغییرات مورد نیاز برای نسلهای بعدی مشخص شوند. خود سپر نیز به مجموعهای از حسگرهای دما و فشار مجهز بود تا رفتار آن هنگام ورود به جو با دادههای دقیق ثبت شود.
آرتمیس ۳ هنوز قرار نیست روی ماه فرود بیاید
موفقیت این مأموریت مسیر را برای آرتمیس ۳ باز کرده، اما برنامه ناسا نسبت به طرحهای قبلی تغییر کرده است. مأموریت بعدی برای سال ۲۰۲۷ برنامهریزی شده و قرار است چهار فضانورد را با SLS و اوریون به مدار پایین زمین ببرد تا اتصال کپسول به نمونه آزمایشی یک یا هر ۲ فرودگر سرنشیندار اسپیسایکس و بلو اوریجین آزمایش شود. آزمایشهای ارتباطی، پشتیبانی حیات و عملیات مشترک میان فضاپیماها نیز بخشی از این مأموریت خواهند بود.
برنامه فعلی ناسا نخستین فرود سرنشیندار آرتمیس روی سطح ماه را برای آرتمیس ۴ در سال ۲۰۲۸ در نظر گرفته است. به همین دلیل آرتمیس ۲ بیش از آنکه صرفاً تکرار مأموریتهای آپولو باشد، آزمون پایهای سامانهای بود که قرار است در چند مأموریت بعدی مورد استفاده قرار گیرد. اوریون اکنون ثابت کرده میتواند خدمه را به اعماق فضا ببرد، برای نزدیک به ۱۰ روز زنده نگه دارد و با سرعت بازگشت از ماه دوباره به زمین برساند؛ مرحله بعدی به آماده بودن فرودگرهایی بستگی دارد که باید این مسیر را از مدار ماه تا سطح ادامه دهند.
انتهای پیام/
