پیشنهاد سردبیر
علم و پژوهش
کوچکترین ماه کامل سال چه ویژگیهایی دارد
امشب فرصت تماشای ماه توتفرنگی را از دست ندهید
ماه توتفرنگی امسال از راه رسید. شامگاه دوشنبه ۸ تیر، آسمان میزبان نخستین ماه کامل تابستان و آخرین «ریزماه» (Micromoon) سال خواهد بود. این ماه کامل، اگرچه اندکی کوچکتر و کمنورتر از حالت معمول دیده میشود، اما اهمیت آن تنها به ویژگیهای نجومیاش محدود نیست؛ جایگاه ویژه آن در چرخه حرکت ماه و منظره متفاوتش در آسمان، این رویداد را به یکی از شاخصترین پدیدههای نجومی سال تبدیل کرده است.
دانشمندان چگونه زلزلههای هزاران سال پیش را کشف میکنند
زلزلهها چند ثانیه یا چند دقیقه طول میکشند؛ اما ردپای آنها میتواند هزاران سال در زمین باقی میماند. دانشمندان با بررسی لایههای خاک، جابهجایی گسلها، درختان، رسوبات دریاچهها و حتی روایتهای تاریخی تلاش میکنند زلزلههایی را بازسازی کنند که انسانها شاهد آن نبودهاند.
گفتوگو با پژوهشگر دانشگاه کورتین استرالیا درباره یک راز ۴۵۰۰ ساله
چگونه انسانهای نوسنگی سنگ ششتنی «استونهنج» را ۷۰۰ کیلومتر جابهجا کردند
«سنگ بَرواره استونهنج»، یکی از مرموزترین سنگهای این بنای باستانی، احتمالا نه به وسیله یخچالها بلکه با کمک انسانهای عصر نوسنگی مسیری حدود ۷۰۰ کیلومتری را طی کرده تا به جنوب انگلستان برسد. پژوهشی تازه منشأ این سنگ را شمال شرق اسکاتلند معرفی کرده است. این یعنی سازندگان باستانی اثری از خود به جا گذاشتهاند که از نظر مسافت جابهجایی، رکوردی خارقالعاده برای دوران نوسنگی محسوب میشود.
پژوهشگر پسادکتری «دانشگاه ییواسکیلا» فنلاند در گفتوگو با آناتک بررسی کرد
چگونه موسیقی همزمان غم و شادی را در ما زنده میکند
موسیقی میتواند احساساتی را در ما زنده کند که توضیح دادن آن آسان نیست. شاید برای شما هم پیش آمده باشد که هنگام گوش دادن به یک آهنگ، همزمان چند احساس متفاوت را تجربه کنید. مثلا از شنیدن آن لذت ببرید، اما در عین حال دلتنگ شوید. یا یک موسیقی غمگین، با وجود اشکهایی که به چشمتان میآورد، حس آرامش نیز به شما بدهد. این تجربه شاید در نگاه اول عجیب به نظر برسد، اما پژوهشگران میگویند اتفاقی کاملا طبیعی است و بسیاری از افراد آن را تجربه می کنند.
سلولهای بنیادی؛ عامل افزایش چربی شکمی با افزایش سن
چرا شکم با افزایش سن بزرگتر میشود
چربی شکم فقط نتیجه پرخوری یا کمتحرکی نیست. پژوهشگران در یک مطالعه تازه دریافتهاند که با افزایش سن، نوعی سلول بنیادی جدید در بافت چربی ظاهر میشود که توانایی بدن برای ساخت سلولهای چربی تازه را به شکل چشمگیری افزایش میدهد.
اثر مثبت گرایی (The effect of positivism) چیست؟
«اثر مثبت گرایی» یکی از مفاهیم شناخته شده در روان شناسی رشد است که بیان میکند با افزایش سن، افراد تمایل بیشتری پیدا میکنند که به تجربه ها، اطلاعات و خاطرات مثبت توجه کنند. این مفهوم به معنای نادیده گرفتن کامل اتفاقهای منفی نیست، بلکه نشان میدهد سالمندان در بسیاری از موقعیت ها، بیشتر روی جنبههای امیدوارکننده و خوشایند زندگی تمرکز میکنند.
چارچوب نظری راسل (The theoretical framework of Russell) چیست؟
«چارچوب نظری راسل» بر این ایده استوار است که احساسات انسان همیشه ساده و تک بعدی نیستند. برخلاف این تصور که در هر لحظه فقط یک احساس، مانند شادی یا غم، را تجربه میکنیم، ممکن است چند احساس مختلف به طور همزمان در وجود ما شکل بگیرند. راسل معتقد است این موضوع کاملا طبیعی است و بخش مهمی از تجربههای روزمره ما را تشکیل میدهد.
بحران گرما فقط بالا رفتن دما نیست
وقتی صحبت از گرما میشود، اولین چیزی که به ذهن میرسد عددی است که روی دماسنج دیده میشود؛ اما در جهان گرمتر امروز، خطر گرما دیگر فقط با یک عدد سنجیده نمیشود. افزایش طول دورههای گرمای شدید، بیشتر شدن تعداد موجهای گرما، کاهش فرصت خنک شدن در شب و ترکیب گرما با رطوبت، تصویری تازه از بحران گرما ساخته است.
فقط یک شب بیخوابی، ارتباط میان سلولهای مغز را تغییر میدهد
فقط یک شب کافی است. تنها یک شب بیخوابی میتواند تغییراتی قابل اندازهگیری در شیوه ارتباط سلولهای مغز ایجاد کند؛ تغییری که پیش از این بیشتر بر پایه آزمایشهای حیوانی شناخته شده بود و اکنون شواهدی از وقوع آن در مغز انسان نیز به دست آمده است.
حق رزالیند فرانکلین در کشف DNA خورده شد
با دانشمند ثبتکننده «عکس ۵۱» آشنا شوید
نام او سالها نادیده گرفته شد. «رزالیند فرانکلین» تصویری ثبت کرد که میتوانست راز ساختار DNA را فاش کند، اما پیش از آنکه خودش نتیجه کارش را منتشر کند، این داده به دست پژوهشگران دیگری رسید. اتفاقی که هنوز هم یکی از بحثبرانگیزترین روایتهای تاریخ علم به شمار میرود.