دستگاه ایرانی که کشاورزی را از آبیاری تجربی به سیستماتیک تبدیل میکند
امید حبیبی، مدیرعامل شرکت دانشبنیان هوشمند بنیان بیتا شیراز، در گفتوگو با آناتک درباره دستگاه مدیریت رشد گیاهان کشاورزی اظهار کرد: «این محصول توانایی بهینهسازی بازدهی صنایع کشاورزی، بهویژه در سالنها را دارد و میتواند از بروز مشکلاتی که در صورت آبیاری نامناسب، فراهم نبودن فضای مناسب رشد یا سمپاشی نامناسب برای گیاه ایجاد میشود، جلوگیری کند و مانع از وارد شدن ضرر و زیان به کشاورز شود.»
وی درباره نیاز بازار به این فناوری گفت: «پیش از تولید این محصول، قطعات مورد استفاده در این حوزه عمدتاً خارجی بودند و یکی از مشکلات این بود که کشاورزان با توجه به شرایط موجود، نمیتوانستند بهصورت بهینه از آنها استفاده کنند.»
مدیرعامل این شرکت دانشبنیان افزود: «این تجهیزات نیازمند خدمات و پشتیبانی قوی هستند و محصولات مورد استفاده در بازار بیشتر با مشکل پشتیبانی مواجه بودند؛ هرچند قطعات مشابه خارجی وجود داشته و دارد، اما خدمات، پشتیبانی و نحوه استفاده از آنها بهخوبی منتقل نمیشد.»
پایش دقیق محیط برای مدیریت رشد گیاه
حبیبی درباره پارامترهای مورد پایش در این دستگاه بیان کرد: «پارامترهای مختلف محیط رشد گیاه را با دقت بالا اندازهگیری میکنیم و موضوع فقط به دما، رطوبت، نور و تغذیه محدود نمیشود.»
وی ادامه داد: «برای مثال، میزان اکسیژن موجود در گلخانه را نیز بررسی میکنیم و از سنسورهای کیفیت هوا استفاده میکنیم تا شرایط گلخانه مشخص باشد و بتوانیم بررسی کنیم که میزان CO۲ و اکسیژن موجود کافی است یا گازهای سمی در محیط وجود دارد یا خیر.»
حبیبی درباره نحوه سنجش رطوبت گفت: «رطوبت را صرفاً براساس درصد آن در نظر نمیگیریم و پارامترهایی مانند ضریب آبخوری نیز مورد توجه قرار میگیرد؛ یعنی بررسی میکنیم گیاه چه زمانی آب دریافت کرده، این میزان آب با چه تناسبی بوده و چه مدت زمان طول کشیده است تا گیاه دوباره به شرایط تشنگی برسد.»
وی افزود: «برای مثال، اگر یک گلخانه پرورش گوجهفرنگی داشته باشیم، در سیستم لحاظ میکنیم که این گیاه به چه میزان رطوبت و چه میزان آب نیاز دارد و این اطلاعات براساس مجموعهای از پارامترهای فرمولی محاسبه میشود.»
مدیرعامل این شرکت دانشبنیان تأکید کرد: «فرایند آبیاری به این شکل نیست که بهمحض تمام شدن آب، دوباره به گیاه آب داده شود؛ بلکه پارامترهای متعددی در این فرایند لحاظ میشود و فرمولهای مختلفی در سیستم دخالت دارند تا بهترین بازدهی حاصل شود.»
الگوریتم اختصاصی برای هر گیاه
حبیبی درباره نحوه مدیریت شرایط گیاه براساس دادههای جمعآوریشده گفت: «تجهیزات ما بهگونهای طراحی شدهاند که مهندسان حوزه گیاهشناسی میتوانند الگوریتمهای مربوط به هر گیاه را تعریف کنند و یک محدوده بهینه برای آن در نظر بگیرند.»
وی افزود: «اگر یک گیاه قرار باشد در یک دوره سهماهه پرورش پیدا کند، مشخص میشود که در این دوره به چه پارامترهایی نیاز دارد و پارامترهایی که از طریق سنسورها اندازهگیری میکنیم، با پارامترهایی که مهندسان درخواست کردهاند، تطبیق داده میشود.»
مدیرعامل این شرکت دانشبنیان ادامه داد: «در این زمینه با دانشگاهها نیز صحبت کردهایم و از متخصصان و دکترانی استفاده کردهایم که پارامترهای مورد نیاز را جمعآوری کرده بودند و این اطلاعات را در اختیار ما قرار دادند. ما نیز براساس این اطلاعات در حال بهینهسازی هستیم تا پارامترهای مورد استفاده با طول عمر گیاه و شرایط مورد نیاز آن هماهنگ باشد.»
حبیبی درباره دامنه کاربرد این دستگاه اظهار کرد: «این محصول تقریباً از هر نوع گیاهی پشتیبانی میکند؛ چراکه تمام گیاهان به آب، کود و سایر نیازهای مربوط به رشد احتیاج دارند و ما نیز سنسورهای مربوط به این پارامترها را در اختیار داریم. برای هر گیاه، متناسب با شرایط آن، نوع گیاه و نوع گلخانه، پارامترها را تنظیم میکنیم و این پارامترها براساس طول عمر گیاه و اطلاعاتی که متخصصان و اساتید حوزه کشاورزی تعیین کردهاند، تعریف میشوند.»
کاهش مصرف آب و نهادهها با مدیریت سیستماتیک
مدیرعامل این شرکت دانشبنیان درباره تأثیر این محصول بر مصرف آب، انرژی و نهادههای کشاورزی گفت: «قطعاً در تمام این بخشها بهینهسازی اتفاق میافتد و این بهینهسازی میتواند بسیار مطلوب باشد.»
حبیبی ادامه داد: «در حال حاضر تقریباً تمام افرادی که گلخانهداری میکنند، براساس تجربه پیش میروند و یکی از دغدغههای اصلی این است که فرد پنج یا شش ماه برای یک محصول زمان صرف میکند، اما در بسیاری از مواقع ممکن است بهصورت بیرویه به گیاه آب بدهد.»
وی افزود: «برای مثال، اگر قرار باشد ۲۰ لیتر سم برای یک محصول استفاده شود، ممکن است فرد بهدلیل نگرانی از کافی نبودن میزان مصرف، ۳۰ لیتر استفاده کند. این موضوع موجب میشود خود میوه و گیاه نیز تا حدود زیادی آلوده شوند. زمانی که این فرایندها بهصورت سیستماتیک انجام شوند، علاوه بر بهینهسازی مصرف، کیفیت محصول و در نتیجه میزان سوددهی نیز افزایش پیدا میکند.»
مدیرعامل این شرکت دانش بنیان اضافه کرد: «بسیاری از پارامترها مانند میزان آبدهی و زمانی که فرد باید برای مراقبت از گیاه صرف کند، مدیریت میشوند و حتی میزان نیروی انسانی مورد نیاز نیز کاهش پیدا میکند. برای مثال، یک گلخانه هزار متری که ممکن است به سه کارگر نیاز داشته باشد، با این شرایط میتواند با یک کارگر اداره شود و از این جهت نیز صرفهجویی اتفاق میافتد.»
حبیبی درباره فناوریهای بهکاررفته در این محصول گفت: «اینترنت اشیا بهصورت کلی مبنای دستگاههای ماست، اما هنوز هوش مصنوعی روی این محصول پیادهسازی نشده است. به استفاده از هوش مصنوعی در این محصول فکر میکنیم و تلاش داریم این قابلیت نیز در آینده به محصول اضافه شود.»
مدیرعامل این شرکت دانشبنیان درباره وضعیت تجاریسازی محصول اظهار کرد: «این محصول در حال تولید و استفاده است و از سال گذشته تاکنون، حدود ۱۴ گلخانه در استان فارس را با این دستگاه راهاندازی و اجرا کردهایم.»
حبیبی درباره مزیت این محصول نسبت به نمونههای مشابه داخلی و خارجی گفت: «پارامتری که شرکت ما تأکید زیادی بر آن دارد، ارائه خدمات مناسب است. نکته مهم دیگری که در ساختار این محصول اضافه کردهایم این است که پارامترهای اصلی هر گیاه را بهصورت مهندسیشده از متخصصان و صاحبان دانش این حوزه دریافت کردهایم و این پارامترها را در فرایندهای خود دخیل میکنیم.»
وی در پایان خاطرنشان کرد: «این پارامترها باید با شرایط اقلیمی نیز هماهنگ باشند. برای مثال، اگر بخواهید بذر گوجهفرنگی بکارید، شرایط آن میتواند متفاوت باشد؛ به این معنا که نمیتوان گفت گوجهفرنگی یک شرایط ثابت دارد، بلکه ممکن است بسته به برند یا ویژگی بذر، پارامترهای متفاوتی برای آن نیاز باشد. ما میتوانیم چنین پارامترهایی را برای محصول تعریف کنیم، در حالی که نمونههای مشابه خارجی این ویژگی و قابلیتها را ندارند.»
انتهای پیام/