هوش مصنوعی وارد مدیریت شهری شد

به گزارش خبرگزاری آنا، در کارگاه آموزشی ـ کاربردی «آشنایی با ظرفیت‌های دیپلماسی شهری» ویژه دانشجویان دانشکده روابط بین‌الملل وزارت امور خارجه، ضمن معرفی ظرفیت‌های فناوری، هوشمندسازی و نوآوری مشهد، موضوع راه‌اندازی اندیشکده دیپلماسی شهری، توسعه همکاری با سازمان‌های بین‌المللی و تبدیل مشهد به «جهانشهر» خلاق و نوآور مورد بررسی قرار گرفت.

به همت مرکز دیپلماسی شهری مشهد مقدس و با همکاری نمایندگی وزارت امور خارجه در شمال شرق کشور، کارگاه آموزشی ـ کاربردی «آشنایی با ظرفیت‌های دیپلماسی شهری» برای جمعی از اساتید و دانشجویان دانشکده روابط بین‌الملل وزارت امور خارجه برگزار شد.

در جریان این برنامه، جمعی از اساتید و دانشجویان دانشکده روابط بین‌الملل وزارت امور خارجه علاوه بر بازدید از توانمندی‌های قطارشهری و کارخانه نوآوری مشهد، در کارگاه آموزشی ـ کاربردی «ظرفیت‌های سازمان‌های بین‌المللی و دیپلماسی شهری» حضور یافتند و با ظرفیت‌های مرکز دیپلماسی شهری مشهد مقدس آشنا شدند.

رصدخانه شهری شهر هوشمند مشهد

بازدید دانشجویان و اساتید در دومین روز از حضور در مشهد مقدس از رصدخانه شهری کارخانه نوآوری آغاز شد. سید امین مقدم حسینی، رئیس اداره مراکز نوآوری شهری شهرداری مشهد، در این بازدید توضیحاتی درباره اهداف فعالیت رصدخانه شهری فعال در کارخانه نوآوری به دانشجویان ارائه کرد.

در بخشی از این بازدید، ارائه نقشه‌های توسعه‌ای شهر، نقشه‌های جمعیتی و ارائه برخی از جزئیات اطلاعات جغرافیایی حریم شهری از جمله موضوعاتی بود که دانشجویان در رصدخانه شهری مشهد با آنها آشنا شدند.

مقدم حسینی با اشاره به وجود ۱۷۷ محله در مقیاس تقسیمات شهری مشهد گفت: نقشه‌های این مرکز براساس استاندارد‌ها و شاخص‌های شهر‌های هوشمند در تراز جهانی طراحی شده است و به دنبال آن شهرداری مشهد موفق شده گواهی شهر هوشمند بین‌المللی را دریافت کند.

فعالیت شرکت‌های دانش‌بنیان در حوزه هوش مصنوعی

رئیس اداره مراکز نوآوری شهری شهرداری مشهد با تأکید بر اینکه در کارخانه نوآوری، عمدتاً فضایی فراهم شده تا شرکت‌های دانش‌بنیان بتوانند فعالیت‌های خود را انجام داده و جلسات خود را برگزار کنند، ادامه داد: عمده این شرکت‌ها در بخش‌های هوش مصنوعی و آی‌تی فعالیت دارند.

وی افزود: تعدادی از این شرکت‌ها علاوه بر اینکه قرارداد‌هایی را با برخی از وزارتخانه‌ها از جمله وزارت نیرو دارند، با کشور‌های مختلف نیز قرارداد‌هایی برای فروش محصولات خود دارند و در سطح بین‌الملل فعال هستند.

مقدم حسینی با اشاره به فعالیت مراکز نوآوری تخصصی در کنار کارخانه نوآوری، گفت: مراکز نوآوری تخصصی از جمله هوشمندسازی شهری، حمل‌ونقل شهری، عمران و محیط زیست در کنار کارخانه نوآوری در حال فعالیت هستند.

وی افزود: «خردشهر» با همکاری دانشکده روانشناسی دانشگاه فردوسی و «مرکز تخصصی نمایشگاه‌های شهری و برندینگ» در مشهد با هدف افزایش فعالیت و نقش‌آفرینی شهرداری در اقتصاد شهری در آینده‌ای نزدیک افتتاح خواهد شد.

رئیس اداره مراکز نوآوری شهری شهرداری مشهد با بیان اینکه شهرداری‌ها بزرگترین مصرف‌کننده فناوری در جهان هستند، تصریح کرد: در شهر مشهد که ۴ میلیون جمعیت ثابت و ۳۰ میلیون جمعیت غیرثابت در طول سال دارد، بالغ بر ۳۵ هزار خدمت به مجاورین و زائرین ارائه می‌شود، اما این خدمات با کمک فناوری می‌تواند ارتقا یابد.

وی با اشاره به اینکه باورمان این است که فناوری، قدرت نرم و ویترین جمهوری اسلامی است، فناوری را بزرگترین ابزار در حوزه دیپلماسی دانست و اضافه کرد: براساس تفاهم‌نامه‌ای که در دوران ریاست جمهوری شهید آیت‌الله رئیسی با شهر دوشنبه تاجیکستان امضا شده بود، در یکی از بند‌های این تفاهم‌نامه از شهرداری مشهد خواسته شده بود برای هوشمندسازی شهرداری دوشنبه اقدامات لازم را انجام دهد که این موضوع در حال پیگیری است.

راه‌اندازی اندیشکده دیپلماسی شهر در شهرداری مشهد

در ادامه، محمد سهیلی، مشاور عالی شهردار مشهد در حوزه‌های برنامه‌ریزی، توسعه سرمایه انسانی، مالی و پشتیبانی، با اشاره به اینکه همکاران ما در مرکز دیپلماسی شهرداری مشهد با کمترین امکانات تلاش کرده‌اند ارتباطات خود را با سازمان‌های بین‌المللی حفظ و گسترش دهند، گفت: تلاش ما این است که همکاران پرتلاشمان در مرکز دیپلماسی را از نظر حوزه‌های علمی و نظریه‌پرداز علمی پشتیبانی کنیم.

وی با اشاره به این موضوع از طریق تلاش برای دستیابی به فناوری‌های نرمی که بتواند ایده‌ها را عملیاتی کند، ادامه داد: در آین ده‌ای نزدیک، اندیشکده دیپلماسی شهری در شهرداری مشهد راه‌اندازی خواهد شد. این اندیشکده می‌تواند گستره‌ای فراتر از شهر مشهد داشته باشد.

چرا برخورداری از دیپلماسی شهری برای شهرداری‌ها اهمیت دارد؟

حمیدرضا اصفهانی‌زاده، رئیس مرکز دیپلماسی شهری شهرداری مشهد، با اشاره به اینکه دیپلماسی شهری شامل مجموعه گسترده‌ای از تعاملات دوجانبه‌ای است که شهرداری‌ها می‌توانند از طریق آن با سایر شهر‌ها و حوزه‌های مختلف آن شهر ارتباط داشته باشند، اظهار کرد: ارتقای جایگاه بین‌المللی شهر از طریق چنین ظرفیت‌هایی، اهمیت بالای تصویرسازی و برندسازی، رقابت‌پذیر نمودن شهر با شهر‌های دیگر و پیشبرد دستورکار‌های شاخص بین‌المللی با الهام از ارزش‌ها و منافع محلی و تأثیرگذاری، تنها بخشی از این ویژگی‌ها است.

وی با تأکید بر اینکه دیپلماسی عمومی به معنای تلاش برای ایجاد روابط پایدار با دیگر کشورها، نفوذ و تأثیرگذاری و مدیریت محیط بین‌الملل است، افزود: دیپلماسی عمومی در سه دهه اخیر مطرح شده، اما دیپلماسی شهری طی یک دهه اخیر در میان شهرداری‌ها مطرح شده است؛ زیرا علاوه بر اینکه شهرداری‌ها از این طریق می‌توانند عضو سازمان‌های بین‌المللی شوند، با اسنادی که به مراجع بالادست این سازمان‌ها ارائه می‌دهند می‌توانند از حقوق شهر یا کشور خود در جوامع بین‌المللی دفاع کنند.

رئیس مرکز دیپلماسی شهرداری مشهد اضافه کرد: بیشترین گردش مالی و تولید ناخالص ملی توسط شهرداری‌ها در کشور‌های با درآمد پایین حدود ۵۵ درصد، در کشور‌های با درآمد متوسط ۷۳ درصد و در کشور‌های با درآمد بالا ۸۵ درصد است؛ بنابراین پدیده شهرنشینی در اینجا از اهمیت ویژه‌ای برخوردار می‌شود.

اصفهانی‌زاده با اشاره به اینکه سازمان شهر‌های متحد و دولت‌های محلی (UCLG) یکی از سازمان‌های بین‌المللی فراگیر برای شهرها، دولت‌های محلی و منطقه‌ای و انجمن‌های شهری است، تصریح کرد: شهرداری‌ها می‌توانند با عضویت در این سازمان در اسناد بالادستی و مصوبات آن تأثیرگذار باشند.

وی بیان کرد: در حال حاضر مشهد عضو شورای اجرایی و سیاستگذاری در سطح جهانی، قائم‌مقام و رئیس کمیته نوآوری و کارآفرینی در سطح منطقه‌ای است؛ همچنین این شهر در سطح ملی به عنوان هماهنگ‌کننده شهر‌های ایران در منطقه خاورمیانه و غرب آسیا UCLG فعال است.

امکان امضای تفاهم‌نامه میان دانشکده روابط بین‌الملل و شهرداری مشهد

در حاشیه برگزاری این کارگاه، محمدرضا نیک‌بین، معاون بین‌الملل دانشکده روابط بین‌الملل وزارت امور خارجه، نیز با معرفی فعالیت‌های این دانشگاه در بخش‌های مختلف علمی، بازدید‌های انجام‌شده از فعالیت‌ها و ظرفیت‌های فناوری و دیپلماسی شهری شهرداری مشهد را بسیار خوب توصیف کرد و گفت: امکان امضای تفاهم‌نامه با شهرداری مشهد برای بهره‌مندی از ظرفیت‌های دیپلماسی شهری این شهر وجود دارد.

اجزای دیپلماسی شهری را بدانیم

سیدمحمدکاظم سجادپور، استاد تمام دانشکده روابط بین‌الملل وزارت امور خارجه، نیز گفت: امنیت و اقتصاد دو جزء مهم دیپلماسی شهری است. مسئولان شهر و کشور باید این اجزا را بدانند تا این موضوع تسهیل پیدا کند. نهادینه‌سازی و ظرفیت‌گرایی از دیگر اجزای دیپلماسی هستند که باید در این حوزه مورد توجه قرار گیرد.

وی با طرح این پرسش که چگونه می‌توانیم درباره دیپلماسی شهری در ایران با تمرکز بر مشهد فعالیت‌ها را انجام دهیم، بیان کرد: این موضوع به چند مورد مهم از جمله انگاره‌ها، بایسته‌ها و جهت‌گرایی و جهت‌دهی‌ها وابسته است؛ در واقع دنبال کردن دیپلماسی شهری بدون این چند مورد امکان‌پذیر نیست.

سجادپور با بیان اینکه در ابتدا باید به این نکته توجه کنیم که ایران کشوری جدی است، ادامه داد: جدی گرفتن ظرفیت‌های ایران اسلامی از اهمیت بسیاری برخوردار است. کشور ما دستاورد‌های بسیاری در سال‌های پس از انقلاب اسلامی دارد که این موضوع در کنار اهمیت بالا، برای حضور در مجامع بین‌المللی بسیار کلیدی است.

رئیس سابق مرکز مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امور خارجه با اشاره به ایران مدرن و دستاورد‌های کسب‌شده در عرصه سوادآموزی تا پیشرفت‌های علمی در حوزه‌های مختلف، به‌ویژه حوزه شهری، یادآور شد: بسیاری از شخصیت‌های خارجی با سفر به ایران، به‌ویژه مشهد، پیشرفت این شهر را دو برابر دوبی عنوان کرده‌اند.

وی معاشرت را عامل مهمی برای رشد ایران اسلامی دانست و گفت: کشور ما نمی‌تواند رشد نکند و تعاملاتی با کشور‌های مختلف در سطح بین‌المللی نداشته باشد؛ بنابراین استفاده کشورمان از دیپلماسی و تعامل با کشور‌های مختلف جهان هم به رشد ایران اسلامی در جهان کمک می‌کند و هم می‌تواند از ظرفیت‌ها و پتانسیل‌های هر کدام از شهر‌های خود در سطح بین‌المللی کمک بگیرد.

سجادپور تخصص‌محوری در توسعه دیپلماسی شهری را بسیار مهم دانست و خاطرنشان کرد: تخصص‌هایی همچون زبان انگلیسی، تسلط به سازمان‌های بین‌المللی و ... از جمله بایسته‌های تخصص‌محوری است که موجب توسعه دیپلماسی شهری می‌شود.

وی با اشاره به اهمیت بالای ارتباط دیپلماسی با حاکمیت، شناخت حاکمیت از دیپلماسی و حمایت آن از این مؤلفه مهم را در حفظ تعاملات و رشد کشور در سطح بین‌المللی اثرگذار دانست و اضافه کرد: ظرفیت‌گرایی به معنای استفاده از ظرفیت شخصی، خانوادگی، محلی، ملی و بین‌المللی است که باید در توسعه دیپلماسی شهری مورد توجه قرار بگیرد.

آشنایی دانشجویان با ظرفیت‌های دیپلماسی مشهد برای به‌کارگیری در آینده

رئیس مرکز دیپلماسی شهری مشهد مقدس در حاشیه این کارگاه در گفت‌و‌گو با خبرنگار ما اظهار کرد: حضور دانشجویان دانشگاه روابط بین‌الملل وزارت خارجه در مشهد با تمرکز بر آشنایی با ظرفیت‌های دیپلماسی شهری و سازمان‌های بین‌المللی مدیریت شهری، این فرصت را ایجاد می‌کند که دستگاه دیپلماسی عمومی کشور بتواند در آینده از این ظرفیت‌ها در سطح بین‌الملل به شکل مطلوبی استفاده کند.

حمیدرضا اصفهانی‌زاده با اشاره به اهمیت حضور شهر‌های ایران در عرصه بین‌الملل برای دفاع از منافع ملی و ارزش‌های ایرانی ـ اسلامی، افزود: حضور این گروه از دانشجویان در مشهد و آشنایی آنها با ظرفیت‌های دیپلماسی شهری می‌تواند ارتباط با سازمان‌های جهانی مرتبط با حوزه شهری و شهرداری‌ها را افزایش دهد؛ ضمن اینکه هر کدام از این دانشجویان که در آینده در بخش‌های مختلف وزارت امور خارجه جذب می‌شوند، در صورت دیپلمات یا سفیر شدن، سعی می‌کنند از ظرفیت‌های دیپلماسی مشهد برای ارتباط با سازمان‌های جهانی استفاده کنند.

«جهانشهر»؛ پیشران توسعه دو زیست‌بوم دیپلماسی و نوآوری مشهد

سیدمیثم موسوی‌مهر، مدیر مؤسسه فرهنگی شهرآرا و مدیر پروژه پردیس صنایع خلاق مشهد، با اشاره به رویکرد‌های جدید مدیریت شهری مشهد اظهار کرد: با شروع دوره ششم شورای شهر مشهد، کلیدواژه «جهانشهر» به پیشران توسعه دو زیست‌بوم تبدیل شد؛ زیست‌بوم دیپلماسی شهری و زیست‌بوم خلاقیت و نوآوری.

وی افزود: براساس جمع‌بندی امور برندسازی و دیپلماسی شهری، دو محور اصلی به‌طور جدی دنبال شده است؛ نخست، بین‌المللی‌سازی مشهد و تبدیل آن به هاب دیپلماسی شهری کشور و دوم، تبدیل مشهد به یک جهانشهر خلاق و نوآور در قامت جهانی.

موسوی‌مهر گفت: امروز مشهد علاوه بر نقش‌آفرینی به عنوان هماهنگ‌کننده ملی شهر‌های ایران در سازمان‌ها و پیمان‌های بین‌المللی، به عنوان محور شهر‌های خلاق و نوآور ایرانی در بریکس، شانگهای، اوراسیا، اکو، جاده ابریشم یونسکو، شبکه شهر‌های خلاق یونسکو و D ۸، به دنبال ایجاد سکوی دیپلماسی و تجارت نوآوری کشور، با تأکید ویژه بر صنایع خلاق است.

به گفته وی، این معماری در چهار حوزه شامل دفتر کل خلاقیت و نوآوری، مدیریت پروژه پردیس صنایع خلاق، سرمایه‌گذاری‌های نوین و مرکز دیپلماسی شهری مشهد مقدس دنبال می‌شود.

همچنین سه کمیسیون «دیپلماسی شهری و شهروندی»، «برندسازی شهری» و «جهانشهر خلاق و نوآور» با ریاست معاون برنامه‌ریزی و توسعه سرمایه انسانی و دبیرخانه مستقر در مرکز دیپلماسی شهری، وظیفه هماهنگی این مسیر را بر عهده دارند.

مدیر پروژه پردیس صنایع خلاق مشهد افزود: در راهبرد برندسازی جهانشهر خلاق و نوآور، دو ابر زیرساخت پردیس صنایع خلاق و مرکز همایش‌های بین‌المللی امام رضا (ع) پیش‌بینی شده است که اکنون مطالعات اولیه و فرآیند اخذ مجوز‌های شهری آنها در حال انجام است.

وی تأکید کرد: هدف، ایجاد پیوند میان خلاقیت، نوآوری، سرمایه‌گذاری، تجارت و دیپلماسی است تا مشهد نه‌تنها در جهان حضور داشته باشد، بلکه به مقصد ارتباط، سرمایه‌گذاری و همکاری‌های جهانی تبدیل شود.

ظرفیت بالای مشهد در حوزه فناوری و دیپلماسی شهری

عرفان محمودیان، دانشجوی کارشناسی ارشد دانشکده روابط بین‌الملل وزارت امور خارجه، با ابراز خرسندی نسبت به بازدید‌های انجام‌شده از کارخانه نوآوری، گفت: مشهد ظرفیت بالایی در حوزه فناوری‌های نوآورانه و دیپلماسی شهری دارد و لازم است این ظرفیت‌ها در حوزه دیپلماسی و بین‌الملل مورد توجه دانشجویانی که قصد دارند در آینده به عنوان سفیر یا دیپلمات فعالیت خود را ادامه دهند، در اقدامات بین‌المللی خود مورد توجه قرار دهند.

مشهد؛ شهری با پتانسیل بالا برای ارتباط با سازمان بهداشت جهانی

سیده حسنا پیروان، یکی دیگر از دانشجویانی که در مقطع کارشناسی ارشد دیپلماسی دانشکده روابط بین‌الملل در حال تحصیل است، با اشاره به اینکه سازمان بهداشت جهانی یکی از سازمان‌های بین‌المللی است که در حوزه توسعه شهری فعالیت دارد، گفت: با توجه به پتانسیل‌های موجود در مشهد از نظر ارتباط با حوزه دیپلماسی شهری، این شهر می‌تواند با سازمان جهانی بهداشت ارتباط بگیرد و سمینار‌های مشترکی را در این حوزه برگزار کند و نماینده ایران در این عرصه باشد.