جنگ روایتها و نقش روابط عمومی در مدیریت افکار عمومی جهانی/ روابط عمومیها در جنگ تحمیلی سوم چگونه باید روایتسازی کنند
به گزارش خبرگزاری آنا، در این نشست، مهدی روحانی عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز، حسن اسدیطاری عضو هیئت علمی گروه ارتباطات و رسانه دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز و ندا سلیمانی عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، به بررسی ابعاد مختلف نقش روابطعمومیها در شرایط جنگ، بحران و فضای رسانهای پرداختند.
در ابتدای نشست، مجری برنامه با اشاره به شرایط کنونی کشور و آنچه از آن به عنوان «جنگ تحمیلی سوم» یاد شد، از حاضران خواست تا درباره کارکردهای روابطعمومی در شرایط جنگی، ابعاد رسانهای بحران و الزامات تولید محتوا در وضعیت جنگی دیدگاههای خود را مطرح کنند.
ضرورت تولید محتوای راهبردی در شرایط جنگی
کارشناسان ارتباطات تأکید کردند روابط عمومیها باید در شرایط جنگی از چارچوبهای سنتی خارج شده و به بازیگران اصلی روایتسازی و مدیریت افکار عمومی تبدیل شوند
مهدی روحانی با اشاره به نقش روابطعمومیها در شرایط بحرانی اظهار کرد: یکی از مهمترین وظایف روابطعمومی در سازمانهای مختلف، تولید محتوای متناسب با مسائل روز است. امروز پس از گذشت حدود ۸۰ روز از عملیاتی که علیه ملت ایران صورت گرفت، باید ابعاد مختلف جنگ رسانهای، امنیتی و اطلاعاتی علیه کشور مورد توجه قرار گیرد.
وی بیان کرد: ایالات متحده آمریکا به عنوان یک امپراتوری بزرگ جهانی، با همراهی دهها کشور و شبکههای اطلاعاتی و امنیتی گسترده، در تقابل با ایران قرار دارد و در سالهای اخیر با بهرهگیری از فناوریهای پیشرفته اطلاعاتی، عملیاتهای امنیتی و ترورهای هدفمند را در دستور کار قرار داده است.
روحانی با اشاره به تحریمهای گسترده علیه ایران گفت: تحریمهایی که علیه ایران اعمال شده، از بسیاری از تحریمهای تاریخی شدیدتر بوده است و ملت ایران در سالهای اخیر تحت فشارهای مختلف اقتصادی، سیاسی و امنیتی قرار داشتهاند.
وی با اشاره به نقش جبهه مقاومت در منطقه اظهار کرد: ملت ایران در کنار نیروهای مقاومت در فلسطین، عراق و یمن، در برابر ساختار قدرت جهانی ایستادگی کرده است و این موضوع، ابعاد مهمی در حوزه روایتسازی رسانهای دارد.
عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز با اشاره به عملیاتهای اطلاعاتی و فناوریهای نوین جنگی تصریح کرد: استفاده از فناوریهای پیشرفته سیگنالینگ، عملیاتهای شنود و ترورهای هدفمند، بخشی از ابزارهای جنگ مدرن است که در سالهای اخیر علیه ایران به کار گرفته شده است.
وی ادامه داد: روابطعمومیها میتوانند درباره هر یک از این موضوعات تولید محتوای تخصصی داشته باشند و با بهرهگیری از ظرفیت دانشگاهها، مراکز علمی و پژوهشی و متخصصان حوزه امنیت و رسانه، به تبیین ابعاد مختلف جنگ بپردازند.
روحانی با اشاره به مداخلات نظامی آمریکا در منطقه بیان کرد: ایالات متحده و متحدانش در کشورهای مختلف منطقه از جمله افغانستان، عراق، سوریه و یمن مداخلات گستردهای داشتهاند که نتیجه آن کشتار انسانهای بیگناه و بیثباتی در منطقه بوده است.
وی هدف اصلی رژیم صهیونیستی را تجزیه کشورهای اسلامی و تقویت موقعیت اسرائیل در منطقه دانست و اظهار کرد: ایران در برابر زیادهخواهیهای قدرتهای جهانی ایستادگی کرده و همین موضوع باعث شده تا تحت فشارهای گسترده قرار گیرد.
روحانی همچنین با اشاره به توانمندیهای دفاعی ایران گفت: جمهوری اسلامی ایران بارها اعلام کرده که به دنبال تولید سلاح هستهای نیست، اما در حوزه فناوریهای نوین موشکی و هایپرسونیک به توانمندیهای قابل توجهی دست یافته است.
وی تأکید کرد: روابطعمومیها باید بتوانند این مسائل را به صورت تخصصی، منطقی و علمی برای افکار عمومی تبیین کنند.
نقش روابطعمومی در مدیریت روایت و مشروعیتسازی بینالمللی
در ادامه نشست، مجری برنامه با طرح این پرسش که «روابطعمومیها در سطح بینالمللی چه کارکردی میتوانند داشته باشند و چه راهبردهایی را باید دنبال کنند؟» از ندا سلیمانی خواست دیدگاههای خود را مطرح کند.
اساتید حوزه رسانه، ضعف در تولید «روایت اول» را یکی از مهمترین چالشهای روابط عمومیها در جنگ اخیر عنوان کردند
ندا سلیمانی در پاسخ اظهار کرد: روابطعمومی به عنوان بخشی از ساختار سازمانی، وظیفه مدیریت اعتبار، مدیریت بحران و شکلدهی به ارتباطات را برعهده دارد و در شرایط بحرانهای مسلحانه، این کارکردها اهمیت بیشتری پیدا میکند.
وی با تفکیک مفاهیم روابطعمومی، دیپلماسی رسانهای، عملیات اطلاعاتی و تبلیغات سیاسی بیان کرد: موضوع مورد بحث در این نشست، دیپلماسی رسانهای یا عملیات نظامی نیست، بلکه کارکرد روابطعمومی در مدیریت روایت، افکار عمومی و ارتباطات بینالمللی است.
عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تصریح کرد: در دوران جنگ، از روابطعمومیها انتظار میرود پنج کارکرد اصلی را دنبال کنند که شامل مشروعیتسازی فراملی، ائتلافسازی ارتباطی، مدیریت بحران شهرت، همافزایی در ارتباطات انساندوستانه و مدیریت شبکه دیاسپورای ایرانیان خارج از کشور است.
وی با اشاره به نقش جامعه ایرانیان خارج از کشور اظهار کرد: بخش مهمی از ظرفیت دیپلماسی عمومی ایران در میان ایرانیان خارج از کشور قرار دارد، اما در سالهای اخیر از این ظرفیت به درستی استفاده نشده است.
سلیمانی افزود: حدود یک و نیم میلیون ایرانی خارج از کشور میتوانستند در حوزه اطلاعرسانی و کنشگری بینالمللی نقش مؤثری ایفا کنند، اما در حوزه مدیریت ارتباطی و روایتسازی، این ظرفیت تا حد زیادی رها شده بود.
وی با اشاره به موضوع «روایت دفاع مشروع» گفت: ایران در مقاطع مختلف تلاش کرده زبان گفتوگو و مذاکره را دنبال کند، اما در مواردی با اقدامات نظامی و فشارهای بینالمللی مواجه شده است. با این حال، در حوزه روایتسازی و مشروعیتبخشی بینالمللی، عملکرد ضعیفی داشتهایم.
سلیمانی اظهار کرد: استفاده از ظرفیت سازمانهای بینالمللی، رسانههای مستقل، دانشگاهها، نهادهای حقوق بشری و رهبران فکری جهانی، بخشی از فرآیند ائتلافسازی ارتباطی است که باید توسط روابطعمومیها پیگیری شود.
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به مفهوم «دیپلماسی انرژی» و جایگاه تنگه هرمز گفت: در دوران جنگ، تنگه هرمز بیشتر به عنوان یک ابزار تهدید روایت شد، اما در دوره پساجنگ باید این مفهوم به «روایت امنیت» تبدیل شود.
سلیمانی تأکید کرد: ایران تأمینکننده امنیت تنگه هرمز است و روابطعمومیها باید این موضوع را به یک کالای ارتباطی و روایت بینالمللی تبدیل کنند.
ضرورت شکلگیری روابطعمومی بحران و اتاق فکر روایتها
در بخش دیگری از نشست، مجری برنامه با اشاره به موضوع «روابطعمومی بحران» و ضرورت تغییر ساختار روابطعمومیها در شرایط جنگی، از حسن اسدیطاری خواست دیدگاههای خود را بیان کند.
روابط عمومیها باید با طراحی سناریوهای ارتباطی، برای بحرانهای آینده آمادگی عملیاتی و رسانهای داشته باشند
حسن اسدیطاری اظهار کرد: روابطعمومیها در شرایط جنگ و بحران، کارکردی متفاوت از شرایط عادی دارند و باید ساختار، استراتژی و شیوه عملکرد آنها متناسب با وضعیت بحرانی تغییر کند.
وی تصریح کرد: روابطعمومی در شرایط جنگی باید به «اتاق فکر روایتها» تبدیل شود و نقش هدایت افکار عمومی، ایجاد آرامش روانی و افزایش انسجام اجتماعی را برعهده بگیرد.
عضو هیئت علمی گروه ارتباطات و رسانه دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز گفت: در زمان بحران، روابطعمومی باید تابآوری سازمانی ایجاد کند و ساختار آن نیز از حالت عادی خارج شده و متناسب با شرایط جنگی بازطراحی شود.
وی با اشاره به تجربه کشورها در شرایط جنگی بیان کرد: در بسیاری از کشورها، در زمان جنگ تمامی ساختارهای سازمانی تغییر میکند و روابطعمومیها نیز در قالب روابطعمومی بحران فعالیت میکنند.
اسدیطاری ادامه داد: یکی از ضعفهای موجود در حوزه اطلاعرسانی جنگی، نبود ساختار منسجم روایتسازی و اطلاعرسانی هماهنگ بود. بسیاری از سازمانها تنها به انتشار اطلاعیههای رسمی بسنده کردند، در حالی که روابطعمومیها باید در کنار سخنگوهای نظامی، نقش فعالی در مدیریت افکار عمومی ایفا میکردند.
وی اظهار کرد: اطلاعرسانی در شرایط جنگی باید همزمان دو ویژگی داشته باشد؛ نخست حفظ امنیت ملی و دوم حفظ لطافت و اقناع رسانهای برای افکار عمومی.
عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز افزود: روابطعمومیها باید در شرایط بحران، دارای اتاق فکر تخصصی باشند تا بتوانند درباره نحوه انتشار اخبار، شیوه روایتسازی و مدیریت افکار عمومی تصمیمگیری کنند.
وی همچنین با اشاره به اهمیت دیپلماسی رسانهای گفت: در شرایط جنگی، استفاده از رسانههای بینالمللی، رسانههای غیردولتی و فضای مجازی اهمیت بالایی دارد و در برخی حوزهها، ایران در روایت اول و انتشار سریع اخبار، با خلأهایی مواجه بوده است.
اسدیطاری تأکید کرد: روابطعمومیها باید برای شرایط بحران و جنگ آموزش ببینند و ساختارهای تخصصی آنها از پیش طراحی و تمرین شده باشد تا در زمان وقوع بحران بتوانند عملکرد مؤثری داشته باشند.
در ادامه این نشست، مجری برنامه با اشاره به دوران پساجنگ، بر ضرورت تغییر کارکرد روابطعمومیها از «روایت تهدید» به «روایت امنیت» تأکید کرد و موضوع بازسازی افکار عمومی و تقویت سرمایه اجتماعی در دوران پسابحران را از مهمترین مأموریتهای آینده روابطعمومیها دانست.
تأکید بر خروج روابطعمومیها از فضای صرفاً درونسازمانی
مجری برنامه با اشاره به اهداف و عملکرد جریانهای رسانهای و جنگ ترکیبی علیه ایران، از مهدی روحانی درباره نقش روابطعمومیها در این شرایط پرسید و این سؤال را مطرح کرد که روابطعمومیها باید بر چه موضوعاتی متمرکز شوند تا بتوانند اثرگذاری لازم را در سطح داخلی و بینالمللی داشته باشند.
مهدی روحانی در پاسخ اظهار کرد: روابطعمومیها باید از فضای صرفاً درونسازمانی خارج شوند و به سمت روایتسازی و تولید محتوای اثرگذار حرکت کنند. تولید محتوایی که بتواند نهتنها در داخل کشور بلکه در سطح منطقه و جامعه جهانی اثرگذار باشد، یکی از خلأهای مهم موجود است.
وی بیان کرد: آنچه امروز باید در فضای رسانهای و افکار عمومی جهان تبیین شود این است که دو کشور دارای قدرت اتمی، یعنی ایالات متحده آمریکا با هزاران کلاهک هستهای و رژیم صهیونیستی با صدها بمب اتم، به کشوری غیراتمی و مظلوم حمله کردهاند؛ آن هم با حمایت دهها کشور عضو اتحادیه اروپا و پشتیبانی گسترده اطلاعاتی، امنیتی و دیپلماتیک.
روحانی با اشاره به ابعاد جنگ اخیر علیه ایران تصریح کرد: این جنگ، عملاً یک جنگ جهانی سوم بود، اما ملت ایران با اتکا به ایمان، رهبری و خون شهدا اجازه ندادند دشمن به اهداف خود در حوزه ایجاد آشوب داخلی دست پیدا کند.
وی درباره اهداف اصلی دشمن در حمله به ایران گفت: سه هدف اصلی در این حمله دنبال میشد؛ نخست حذف توان هستهای ایران، دوم از بین بردن قدرت موشکی کشور و سوم تغییر نظام سیاسی. با این حال، دشمن به هیچیک از این اهداف دست پیدا نکرد.
روحانی ادامه داد: در حملات صورتگرفته حتی تا عمق ۶۵۰ کیلومتری خاک ایران تجاوز انجام شد و اگر این روند ادامه پیدا میکرد، کشور با مخاطرات بسیار گستردهای مواجه میشد، اما با وجود حملات سنگین و استفاده از صدها فروند هواپیمای بمبافکن، جامعه جهانی و نهادهای بینالمللی واکنش مؤثری نسبت به این تجاوزات نشان ندادند.
وی اظهار کرد: آمریکا و اسرائیل تاکنون از سوی نهادهای بینالمللی محکوم نشدهاند و تنها تعداد محدودی از کشورها، از جمله عراق، روسیه و چین، مواضعی در محکومیت این حملات اتخاذ کردند.
روحانی با تأکید بر اینکه «ایران همواره مظلوم بوده و هست» گفت: ملت ایران نباید انتظار کمک از دیگران داشته باشد و تنها سرمایه واقعی کشور، مردم و اتکای به خداوند است.
وی افزود: روابطعمومیها باید با ادبیاتی متناسب با افکار عمومی، واقعیتهای جنگ و مظلومیت ملت ایران را برای جهان تبیین کنند و تولید محتوا را در راستای تقویت انسجام ملی و انتقال روایت ایران به افکار عمومی جهانی دنبال کنند.
روحانی با اشاره به نمونههای تاریخی در جنگهای جهان بیان کرد: در جنگ ویتنام، انتشار یک تصویر خاص توانست افکار عمومی جهان را تحت تأثیر قرار دهد و مسیر جنگ را تغییر دهد. امروز نیز روایتسازی و سناریوسازی رسانهای اهمیت تعیینکنندهای دارد.
وی تصریح کرد: ایران اکنون نه در وضعیت صلح کامل قرار دارد و نه در شرایط آتشبس واقعی و با توجه به سابقه رفتارهای دشمن، باید برای همه سناریوهای احتمالی آماده بود.
روحانی اظهار کرد: روابطعمومیها باید بتوانند با استفاده از ظرفیتهای اخلاقی، انسانی و اجتماعی ملت ایران، محتوایی تولید کنند که مظلومیت مردم ایران را به شکلی مؤثر به جامعه جهانی منتقل کند.
ضرورت طراحی سناریوهای ارتباطی و روایتهای چندلایه
در ادامه نشست، مجری برنامه با اشاره به سخنان مطرحشده درباره تأثیر افکار عمومی جهانی و اهمیت روایتسازی، این پرسش را مطرح کرد که روابطعمومیها چگونه میتوانند سناریوهای ارتباطی مؤثر، بهویژه در سطح بینالمللی، طراحی کنند.
ندا سلیمانی در پاسخ اظهار کرد: در حوزه ارتباطات بحران، دو موضوع باید همزمان مورد توجه قرار گیرد؛ نخست ارتباطات جهانی و دوم ارتباطات انساندوستانه.
وی با اشاره به تجربه جنگ ۱۲ روزه خرداد ۱۴۰۴ بیان کرد: پس از این بحران، باید این پرسش مطرح شود که چه تعداد از روابطعمومیها مانور بحران برگزار کردند و تا چه اندازه برای سناریوهای ارتباطی و روایتهای بالادستی آمادگی داشتند.
سلیمانی گفت: مانور بحران به این معناست که روابطعمومیها برای سناریوهای مختلف، ترکیب رسانهای، گروههای مخاطب و نوع روایتهای مورد نیاز از قبل برنامهریزی داشته باشند.
وی افزود: ما با گروههای مخاطب متنوعی مواجه هستیم؛ از کشورهای همسو گرفته تا کشورهای مخالف، متحد و متخاصم و نمیتوان با یک روایت واحد با همه این مخاطبان ارتباط برقرار کرد.
عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تصریح کرد: در دنیای امروز، مخاطبان متنوعی شنونده پیامهای مختلف هستند و روابطعمومیها باید از پیش، سناریوهای مشخص و آمادهای برای مواجهه با شرایط بحران داشته باشند.
وی با اشاره به تفاوت میان «جنگ روایت» و «فعالیت روابطعمومی» اظهار کرد: کار روابطعمومی، ایجاد جنگ روایت نیست، بلکه روابطعمومی وظیفه دارد بر پایه اعتمادسازی بلندمدت، ارتباط مؤثر و پایدار با مخاطبان ایجاد کند.
سلیمانی ادامه داد: اگر هدف جنگ روایت، تغییر ادراک و رفتار دشمن از طریق عملیات رسانهای و اطلاعاتی است، روابطعمومی بر ایجاد روابط بلندمدت و مبتنی بر اعتماد تمرکز دارد.
وی افزود: در فعالیت روابطعمومی، مخاطبان صرفاً طرف متخاصم نیستند، بلکه گروههای مختلف اجتماعی، نخبگان، ایرانیان خارج از کشور و افکار عمومی جهانی نیز مخاطب روابطعمومی محسوب میشوند.
سلیمانی با اشاره دوباره به جامعه ایرانیان خارج از کشور گفت: تحلیلها نشان میدهد جامعه فعال ایرانی خارج از کشور ظرف ۷۲ ساعت نخست بحران، نسبت به روایتهای شکلگرفته واکنش نشان داد، اما به دلیل نبود ارتباطات بلندمدت و برنامهریزیشده، ایران نتوانست از این ظرفیت به شکل مؤثر استفاده کند.
وی تصریح کرد: این مسئله نشان میدهد روابطعمومی نیازمند سرمایهگذاری بلندمدت در حوزه اعتمادسازی و ارتباطات پایدار است تا در زمان بحران بتوان از این ظرفیتها بهره گرفت.
سلیمانی همچنین بر اهمیت ارتباطات انساندوستانه تأکید کرد و گفت: ارتباط با نهادهایی مانند سازمان ملل، صلیب سرخ و سازمانهای حقوق بشری باید در قالب یک فرآیند بلندمدت و ساختارمند دنبال شود و روابطعمومیها باید روایت واقعی رخدادها را از این مسیر منتقل کنند.
وی اظهار کرد: واحدهای روابطعمومی باید برای بحرانهای مختلف آماده باشند و برگزاری مانورهای تخصصی، طراحی سناریو و پیشبینی وضعیتهای احتمالی را در دستور کار قرار دهند.
سلیمانی افزود: پس از پایان بحران نیز نباید ارتباطات متوقف شود، بلکه باید گفتمانسازی، روایتپردازی و تحلیل رخدادها در محیطهای دانشگاهی، رسانهای و تخصصی ادامه پیدا کند.
وی تأکید کرد: ساخت این گفتمانها و حفظ جریان ارتباطی در دوره پساجنگ، بخشی از مأموریت اصلی روابطعمومیها است.
نقش روابطعمومی در مدیریت شهرت ملی و همافزایی ارتباطی
در بخش دیگری از نشست، مجری برنامه با اشاره به موضوع «مدیریت شهرت ملی» و نقش روابطعمومیها در ایجاد همافزایی ارتباطی در دوران جنگ، از حسن اسدیطاری خواست دیدگاههای خود را درباره نحوه تحقق این همافزایی و ارتباط میان روایت رسمی و بازیگران غیردولتی بیان کند.
حسن اسدیطاری در پاسخ اظهار کرد: در شرایط پساجنگ، روابطعمومیها باید مجموعهای از وظایف جدید را در دستور کار قرار دهند تا بتوانند خلأها و غفلتهای دورههای گذشته را جبران کنند.
وی با اشاره به مباحث مطرحشده در نشست تأکید کرد: مدیریت شهرت ملی، ایجاد انسجام ارتباطی و هماهنگسازی روایتها از مهمترین مأموریتهای روابطعمومیها در شرایط بحران و پسابحران است و این موضوع نیازمند همافزایی میان دستگاههای مختلف ارتباطی و رسانهای کشور خواهد بود.
مجری با اشاره به شرایط منطقه و آنچه از آن به عنوان «جنگ تحمیلی سوم» یاد شد، از مهدی روحانی خواست دیدگاه خود را درباره وظایف روابط عمومیها در این شرایط بیان کند.
ضرورت تولید محتوای راهبردی در شرایط جنگی
روحانی با اشاره به شرایط جنگی و درگیریهای اخیر اظهار کرد: روابط عمومیها باید از فضای صرفاً درونسازمانی خارج شوند و در حوزه روایتسازی و تولید محتوای اثرگذار در سطح ملی و بینالمللی نقشآفرینی کنند.
وی بیان کرد: روابط عمومیها باید محتوایی تولید کنند که بتواند این واقعیت را به جهان منتقل کند که دو کشور دارای قدرت اتمی، یعنی ایالات متحده آمریکا با بیش از ۲۵۰۰ بمب اتمی و اسرائیل با حدود ۵۰۰ بمب اتم، به کشوری غیراتمی و مظلوم حمله کردهاند؛ آن هم با حمایت اطلاعاتی، امنیتی، رسانهای و دیپلماتیک ۴۵ کشور عضو اتحادیه اروپا و برخی کشورهای حوزه خلیج فارس.
روحانی افزود: اهداف دشمن در حمله به ایران سه محور اصلی داشت؛ حذف توان هستهای ایران، نابودی قدرت موشکی و تغییر نظام سیاسی کشور. با وجود حملات گسترده و تجاوز آشکار به خاک ایران، دشمن به هیچیک از اهداف خود دست پیدا نکرد.
وی با اشاره به سکوت نهادهای بینالمللی در قبال حملات آمریکا و اسرائیل اظهار کرد: جامعه جهانی تاکنون این حملات را به شکل جدی محکوم نکرده و تنها تعداد محدودی از کشورها موضعگیری داشتهاند. ایران در این جنگ مظلوم واقع شده و باید این مظلومیت به درستی در سطح جهانی روایت شود.
روحانی تأکید کرد: روابط عمومیها باید با ادبیات مناسب و با تکیه بر مدیریت جهادی، روایت ظلمهایی را که در قرن بیستویکم علیه ملت ایران صورت گرفته، به جامعه جهانی منتقل کنند. دشمن از ابزار روایت و تصویر برای اثرگذاری بر افکار عمومی استفاده میکند و ما نیز باید در این حوزه فعال باشیم.
ضرورت طراحی سناریوهای ارتباطی در روابط عمومی
در ادامه نشست، مجری با اشاره به نقش افکار عمومی جهانی و اهمیت روایتسازی، از ندا سلیمانی درباره چگونگی طراحی سناریوهای ارتباطی توسط روابط عمومیها، بهویژه در سطح بینالمللی، پرسش کرد.
سلیمانی در پاسخ اظهار کرد: پس از جنگ خرداد ۱۴۰۴، این پرسش مطرح است که چند واحد روابط عمومی مانور بحران برگزار کردند؟ روابط عمومیها نباید در برابر بحران غافلگیر شوند، بلکه باید سناریوهای روایتسازی، ترکیب رسانهای و گروههای مخاطب هدف را از پیش طراحی کنند.
وی افزود: ما نمیتوانیم با یک روایت و یک زبان با همه مخاطبان صحبت کنیم. کشورهای همسو، مخالف، متحد و متخاصم هر کدام مخاطب متفاوتی هستند و نیازمند سناریوی ارتباطی متناسب با خود هستند.
سلیمانی با تأکید بر تفاوت «جنگ روایت» با «فعالیت روابط عمومی» بیان کرد: وظیفه روابط عمومی، ایجاد اعتماد بلندمدت است، نه جنگ روایت به معنای عملیات فریب و هجمه اطلاعاتی. روابط عمومی باید مبتنی بر اعتماد، شفافیت و ارتباط پایدار عمل کند.
وی با اشاره به عملکرد جامعه ایرانیان خارج از کشور گفت: جامعه ایرانی خارج از کشور ظرف ۷۲ ساعت نسبت به روایتهای بالادستی واکنش نشان داد، اما ما نتوانستیم از این ظرفیت استفاده کنیم. این مسئله نشان میدهد که روابط عمومیها نیازمند فعالیت بلندمدت و برنامهریزیشده هستند.
سلیمانی ادامه داد: روابط عمومیها باید ارتباطات انساندوستانه و فراملی را تقویت کنند و از طریق ارتباط مستمر با سازمانهای بینالمللی، صلیب سرخ، سازمان ملل و نهادهای حقوق بشری، روایت واقعی اتفاقات را منتقل کنند.
مدیریت شهرت ملی در بحرانهای مسلحانه
سلیمانی همچنین اظهار کرد: مدیریت شهرت ملی در بحرانهای مسلحانه یکی از مهمترین وظایف روابط عمومیهاست. روابط عمومی دستگاههای مختلف، قطعات یک پازل هستند و باید در هماهنگی کامل با یکدیگر و مطابق سناریوی ارتباطی واحد عمل کنند.
وی افزود: فعالیت روابط عمومی در بحران به اندازه رسانههای جریان اصلی چکشی و فوری نیست، بلکه مبتنی بر اعتمادسازی بلندمدت است. روابط عمومیها باید در دوران پیش از جنگ و پس از جنگ، فرایند اعتمادسازی را دنبال کنند تا بتوانند در دوران بحران از سرمایه اجتماعی خود استفاده کنند.
ضرورت اصلاح ساختار اطلاعرسانی در روابط عمومیها
در بخش دیگری از نشست، مجری با اشاره به موضوع مدیریت شهرت ملی و ضرورت همافزایی روابط عمومیها در دوران جنگ، از حسن اسدیطاری درباره نحوه تحقق این همافزایی پرسش کرد.
اسدی در پاسخ اظهار کرد: روابط عمومیها نباید غافلگیر شوند. پیشبینی بحران باید بخشی عادی از فرایند کاری روابط عمومی باشد. پس از جنگ خرداد سال گذشته، روابط عمومیهایی که مسئول اطلاعرسانی بودند، بخشی از کارآمدی خود را از دست دادند.
وی افزود: اولین وظیفه روابط عمومی در شرایط کنونی، اصلاح و بهینهسازی ساختار اطلاعرسانی است. روابط عمومیها باید به سمت سخنگوی واحد و اطلاعرسانی منسجم حرکت کنند.
اسدی ادامه داد: در بسیاری از دستگاهها افراد مختلف درباره یک موضوع اظهار نظر میکنند و همین مسئله موجب آشفتگی روایت میشود. روابط عمومی باید محور انسجام اطلاعرسانی باشد.
وی با اشاره به ضرورت تدوین استراتژی اطلاعرسانی اظهار کرد: روابط عمومیها باید دیپلماسی اطلاعرسانی و استراتژی مشخص داشته باشند و بر اساس برنامهریزی دقیق عمل کنند. خلأ روایت اول در روابط عمومیهای ما همواره وجود داشته است. روابط عمومی باید پیشتاز اطلاعرسانی باشد، بهویژه در موضوعات مرتبط با جنگ و بحران.
وی افزود: پیشتازی در روایت میتواند اعتماد از دست رفته را بازگرداند، امید اجتماعی ایجاد کند و مخاطبان را افزایش دهد. اگر جایگاه روابط عمومی در افکار عمومی تضعیف شده، اکنون زمان بازسازی آن است. روابط عمومی باید با روشهای اقناعی، جایگاه خود را بازیابی کند.
وی تأکید کرد: روابط عمومی امروز دیگر نمیتواند با الگوهای سنتی اداره شود. روابط عمومی باید حرفهای، علمی، هوشمند و متناسب با تحولات عصر جدید باشد.
ضرورت ائتلافسازی ارتباطی و بازتعریف دیپلماسی رسانهای
در بخش پایانی نشست، مجری از سخنرانان خواست جمعبندی نهایی خود را درباره کارکرد روابط عمومیها در جنگ تحمیلی سوم ارائه کنند.
به اعتقاد کارشناسان، دوران پساجنگ نیازمند بازتعریف نقش روابط عمومیها در حوزه اقناع افکار عمومی، پاسخگویی و مدیریت روایتهای بینالمللی است
روحانی اظهار کرد: اهداف دشمن، تجزیه ایران، تضعیف انسجام ملی و نابودی توان دفاعی کشور بود، اما ایران در برابر این فشارها ایستادگی کرد و هیچیک از ارکان دفاعی کشور حاضر به مذاکره درباره توان دفاعی نخواهند شد.
وی افزود: تنگه هرمز یک مسئله فوق استراتژیک است و اگر فشارها علیه ایران ادامه پیدا کند، ابعاد منطقهای بحران نیز گسترش خواهد یافت.
روحانی تأکید کرد: ایران باید در حوزه عملیات روانی و روایتسازی در جامعه جهانی پیشدستی کند و دستکم بتواند در مجامع بینالمللی، ظلمهای صورتگرفته علیه ملت ایران را مطرح کند.
سلیمانی نیز در جمعبندی خود اظهار کرد: یکی از مهمترین ضعفهای ما در جنگ اخیر، عقبماندن از روایت اول و روایت بالادستی بود. باید برای آینده، برنامهریزی ارتباطی و سناریوهای متناسب با تحولات ژئوپلیتیک داشته باشیم.
وی افزود: ائتلافسازی ارتباطی کلیدواژه مهم آینده است. ما باید شرکای ارتباطی خود را بازنگری کنیم و متناسب با گروههای مختلف مخاطب، نقشه جدیدی از ائتلافهای رسانهای و ارتباطی طراحی کنیم. ائتلافها در دنیای امروز سیال و منعطف هستند و دیگر نمیتوان به مدلهای قدیمی روابط بینالملل تکیه کرد.
اسدی نیز در پایان اظهار کرد: روابط عمومیها باید در دوران پساجنگ، افکار عمومی را اقناع کنند و به پرسشهایی که به دلیل ملاحظات امنیتی در زمان جنگ بیپاسخ مانده، پاسخ دهند. سازمانها باید بیش از گذشته به روابط عمومیهای حرفهای، علمی و توانمند اعتماد کنند تا بتوانند در شرایط بحران، اطلاعرسانی مؤثر و اقناعکننده داشته باشند.
انتهای پیام/
