چالشهای خانواده در عصر دیجیتال؛ از پیامدهای فضای مجازی تا ضرورت بازگشت به اصول شرعی و قانونی ازدواج
به گزارش خبرگزاری آنا، دومین همایش ملی «روانشناسی خانواده و فضای مجازی» به میزبانی دانشگاه آزاد اسلامی واحد فیروزآباد و با حضور اعضای کمیته علمی از دانشگاههای مختلف کشور از جمله دانشگاه آزاد اسلامی ارسنجان، جهرم، مرودشت و شیراز، دانشگاه هرمزگان، دانشگاه کرمانشاه، دانشگاه شیراز و دانشگاه یزد برگزار شد.
در این همایش، ۱۸۰ مقاله از استانهای مختلف کشور ازجمله تهران، قم، گیلان، فارس و آذربایجان شرقی به دبیرخانه ارسال شد که پس از داوری علمی، ۶۶ درصد مقالات مورد پذیرش قرار گرفت. همچنین ۴۷ درصد از مقالات پذیرفتهشده متعلق به پژوهشگران خارج از دانشگاه آزاد اسلامی بود.
در بخشی از این همایش، علی خورشیدی رئیس دادگاههای خانواده استان فارس با نگاهی انتقادی به پدیده «ازدواج سفید»، به بررسی ابعاد حقوقی این نوع روابط و چالشهای خانواده در فضای مجازی پرداخت و تفاوتهای بنیادین آن را با ازدواج شرعی و قانونی تشریح کرد.
وی با تأکید بر اینکه در حقوق ایران اصل بر «ایجاب و قبول» است، تبیین کرد: اگرچه در برخی عقود مدنی، مطابق ماده ۱۹۳ قانون مدنی، شکلهای متفاوتی از توافق میتواند معتبر باشد، اما در عقد نکاح، وجود صیغه رسمی و اراده صریح طرفین، شرط اساسی محسوب میشود و هرگونه رابطه فاقد ثبت قانونی و اراده رسمی، از منظر حقوقی به رسمیت شناخته نمیشود.
خورشیدی با اشاره به پیامدهای چنین روابطی افزود: نبود قرارداد رسمی در روابط موسوم به «ازدواج سفید» میتواند در صورت بروز اختلاف، جدایی یا بارداری، حقوق زنان و کودکان را با آسیبهای جدی مواجه کند؛ موضوعی که در فضای مجازی و با کمرنگ شدن مرزهای ارتباطی، پیچیدگی بیشتری یافته است.
رئیس دادگاههای خانواده استان فارس همچنین با رد این دیدگاه که «ازدواج سفید» پدیدهای بومی یا نوظهور در ایران است، آن را محصول تحولات فرهنگی دهه ۱۹۶۰ میلادی در کشورهای غربی، بهویژه آمریکا و فرانسه، دانست و یادآور شد: این سبک زندگی در پی انقلاب جنسی و با هدف رهایی افراد از تعهدات سنتی شکل گرفت و امروزه با عناوینی همچون «همباشی»، «هماتاقی» یا «رابطه بدون تعهد» شناخته میشود، هرچند ماهیت آن تغییری نکرده است.
وی، برگزاری چنین همایشهایی را فرصتی برای بازگشت به اصول حقوقی و شرعی ازدواج و افزایش آگاهی عمومی نسبت به آسیبهای اجتماعی ناشی از تقلید سبکهای زندگی ناسازگار با فرهنگ و قوانین ایران عنوان کرد.
در دیگر بخشهای این همایش نیز سخنرانان و پژوهشگران به موضوعاتی از جمله پویایی خانواده از تعارض بینفردی تا انسجام خانوادگی، چالشهای والدین در تربیت فرزندان در فضای مجازی، نقش فضای مجازی در سلامت روان خانواده، هویت در عصر هوش مصنوعی، اعتیاد رفتاری و استفاده مسئلهساز از شبکههای اجتماعی، اختلال بازی اینترنتی، جلوههای روانشناسی خانواده در متون کهن و نقش فناوریهای ارتباطی و عوامل شخصیتی، خانوادگی و دینی در سلامت روان زندانیان تازهوارد پرداختند.
این همایش با تأکید بر ضرورت پیوند میان یافتههای علمی روانشناسی و راهکارهای حقوقی برای تحکیم بنیان خانواده به کار خود پایان داد.
انتهای پیام/
