پیشنهاد سردبیر
فناوری +
تاریخچه ۲۵۰۰ ساله بستنی به ایران گره خورده است
بیش از ۲۵۰۰ سال پیش، زمانی که هنوز خبری از فریزر و یخچال نبود، ایرانیان با ساخت یخچالهای خشتی نهتنها یخ تولید و ذخیره میکردند، بلکه پایهگذار دسرهای یخی شدند؛ دستاوردی که بعدها از ایران به جهان رفت و به بستنی امروزی رسید. روایت استاد تاریخ دانشگاه نیوزلند را در اینباره میخوانیم.
کشف راهی ایمنتر برای سوزاندن کالری بیشتر توسط سلولها
کاهش وزن همیشه به معنای کمتر خوردن نبودهاست. سالهاست دانشمندان میدانند اگر بتوان بدن را وادار به سوزاندن انرژی بیشتر کرد، معادله وزن بهکلی تغییر میکند؛ اما تجربه نشان داده این مسیر میتواند بسیار خطرناک باشد. اکنون نشانههایی دیده میشود که شاید بتوان بدون شوک متابولیک و بدون تکرار خطاهای گذشته، مصرف انرژی سلولها را افزایش داد و راهی تازه برای مواجهه با چاقی پیش روی پزشکی گذاشت.
۵ باور نادرست درباره یادگیری یک زبان جدید
بیشتر ما یادگیری زبانهای خارجی را اغلب بسیار دشوار میدانیم تا جایی که برای برخی از ما به مثابه «غولی ترسناک» است که جسارت نزدیک شدن به آن را نداریم. این زمینه ذهنی میتواند علل مختلفی از جمله تجربه تلخ آموزش زبان در مدرسه داشته باشد. ۲ مدرس آموزش زبان دانشگاه شفیلد با نوشتن مقالهای سعی کردهاند باورهای نادرستی که درباره یادگیری زبان جدید وجود دارد، بیان کنند و به این ترتیب افراد را به یادگیری زبان تشویق کنند.
ردپای ویروسی باستانی در ژنهای انسان امروز
دانشمندان برای نخستینبار موفق شدهاند ژنوم یک ویروس انسانی را از بقایای انسانهایی استخراج کنند که بیش از دو هزار سال پیش میزیستهاند؛ کشفی شگفتانگیز نشان میدهد برخی ویروسهای انسانی در شرایطی خاص توانستهاند برای هزاران سال بخشی از ژنهای انسان باقی بمانند.
ذهن سرگردانِ مبتلایان به ADHD موتور پنهان خلاقیت آنان است
پژوهشگران دریافتند اختلال کمتوجهی-بیشفعالی (ADHD) با افزایش خلاقیت همراه است و این ارتباط تا حد زیادی به گرایش بیشتر ذهن به سرگردانی بازمیگردد. بویژه «سرگردانی عمدی ذهن» یعنی حالتی که فرد آگاهانه اجازه میدهد افکارش از مسیر اصلی منحرف شود، به نظر میرسد نقش مهمی در تفکر خلاق ایفا میکند.
گفتوگوی ویژه آناتک با برنده جایزه نوبل فیزیولوژی سال ۲۰۲۱:
چرا روده زنان درد را شدیدتر حس میکند
دردی که با هورمونها تشدید میشود. سندرم روده تحریکپذیر در زنان شایعتر است و علائم آن با رژیم غذایی و چرخههای هورمونی نوسان میکند. پژوهشی تازه که در نشریه «ساینس» منتشر شده، از مسیرهای سلولی وابسته به استروژن پرده برمیدارد که حساسیت روده به درد را افزایش میدهد. در این گفتوگو، «دیوید جولیوس»، استاد فیزیولوژی دانشگاه «کالیفرنیا، سانفرانسیسکو» (UCSF) و برنده جایزه نوبل، درباره یافتههای کلیدی این پژوهش، نقش میکروبیوتا و چشماندازهای درمانی آینده توضیح میدهد.
کشف سلولهایی در مغز که اضطراب را روشن و خاموش میکنند
اضطراب دکمه خاموش و روشن دارد. دانشمندان سلولهایی را در مغز شناسایی کردهاند که مانند ۲ نیروی متضاد، سطح اضطراب را تنظیم و تعیین میکنند این احساس در حد طبیعی باقی بماند یا به اختلالی مزمن و ناتوانکننده تبدیل شود. این یافته نشان میدهد اضطراب فقط نتیجه فعالیت نورونها و مواد شیمیایی مغز نیست؛ بلکه تعادل ظریفی میان سلولهای ایمنی مغز است که میتواند آرامش یا تنش پایدار را رقم بزند و نگاه تازهای به منشأ و درمان اختلالات اضطرابی ارائه میدهد.
این گوسفند، حلقه گمشده شیوع طاعون را آشکار کرد
طاعون همیشه از مسیرهای شناختهشده گسترش نیافته است. هزاران سال پیش از آنکه ککها و موشها به نماد مرگ سیاه در قرون وسطی بدل شوند، گونهای متفاوت از باکتری طاعون انسانها را در سراسر اوراسیا آلوده کرده بود؛ گونهای که نمیتوانست از طریق ککها منتقل شود و با این حال، قرنها دوام آورد. اکنون کشف غیرمنتظره DNA طاعون در بقایای یک گوسفند اهلی چهار هزار ساله، پرده از سازوکاری تازه برمیدارد و نشان میدهد که ارتباط نزدیک انسان با دامها ممکن است نقشی کلیدی در یکی از کهنترین همهگیریهای تاریخ بشر داشته باشد.
چرا برخی افراد مدام همان تصمیمهای نادرست را تکرار میکنند
مغز همیشه تصمیم درست نمیگیرد. نشانههای روزمره مثل صداها، تصاویر یا موقعیتهای آشنا میتوانند مغز برخی افراد را بارها به سمت همان تصمیمهای نادرست هدایت کنند؛ زیرا این افراد در بهروزرسانی تداعیهای آموختهشده و کنار گذاشتن الگوهایی که دیگر به پیامدهای مطلوب منجر نمیشوند، با مشکل روبهرو هستند.
ثبت لحظه عبور ایستگاه فضایی از مقابل ماه
ماه در آسمان ثابت به نظر میرسد، اما گاهی در دل همین سکون، رویدادی رخ میدهد که فقط در کسری از ثانیه قابل دیدن است. عبور ایستگاه فضایی بینالمللی از مقابل قرص ماه، یکی از همین لحظههای نادر است؛ رویدادی بسیار کوتاه که فقط با محاسبه دقیق و ثبت ویدیویی میتوان آن را دید و ثبت کرد.
