یادداشت؛
هوشمندسازی شبکه آب خراسان رضوی با مشارکت شرکت‌های دانش‌بنیان/ هدف‌گذاری کاهش ۸۰ میلیون کیلووات‌ساعتی مصرف انرژی
به گزارش خبرنگاراقتصادی خبرگزاری آنا؛ حسین امامی، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب خراسان رضوی، امروز در جریان بازدید خبرنگاران از پروژهای در حال اجرای این شرکت، با اشاره به گستردگی شبکه تحت مدیریت این شرکت اظهار کرد: آبفای خراسان رضوی خدمات خود را در ۹۶ شهر و حدود ۲۹۰۰ روستا ارائه می‌کند و با توجه به گستردگی تأسیسات، استفاده از فناوری‌های نوین و ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان برای مدیریت هوشمند منابع و زیرساخت‌ها به یکی از محور‌های اصلی فعالیت این شرکت تبدیل شده است.
وی افزود: در شرایطی که محدودیت منابع آب، کاهش سطح سفره‌های زیرزمینی و افزایش هزینه‌های بهره‌برداری، مدیریت صنعت آب را با چالش مواجه کرده است، استفاده از فناوری می‌تواند به کاهش مصرف، افزایش بهره‌وری و پایدارسازی شبکه کمک کند.
ایجاد مرکز پایش متمرکز تأسیسات آب
مدیرعامل آبفای خراسان رضوی یکی از مهم‌ترین پروژه‌های فناورانه این شرکت را ایجاد سامانه پایش و کنترل متمرکز تأسیسات عنوان کرد و گفت: پروژهای با اعتبار حدود ۱۰۰ میلیارد تومان برای ایجاد مرکز پایش تصویری و کنترل تأسیسات در دست اجراست و تاکنون این طرح در حدود پنج شهرستان نیز اجرا شده است.با راه‌اندازی این سامانه، بخش قابل توجهی از تأسیسات آب استان از مرکز استان قابل نظارت و کنترل خواهد بود و این موضوع علاوه بر افزایش ضریب امنیت تأسیسات، زمینه مدیریت هوشمند زیرساخت‌ها را فراهم می‌کند.
وی ادامه داد: در این طرح از تجهیزات مختلفی از جمله دوربین‌های مداربسته، سیستم‌های اعلام سرقت و تجهیزات کنترلی استفاده می‌شود و با متمرکز شدن فرآیند پایش، نیاز به حضور نیروی انسانی در بسیاری از تأسیسات کاهش خواهد یافت.
کاهش مصرف انرژی با هوشمندسازی تأسیسات
امامی با اشاره به حجم بالای مصرف انرژی در تأسیسات آب خراسان رضوی گفت: این استان پس از تهران یکی از بیشترین حجم تأسیسات آب کشور را دارد؛ حدود یک‌هزار و ۴۰۰ حلقه چاه در مدار بهره‌برداری و حدود ۶۵۰ ایستگاه پمپاژ در استان فعال است. مصرف انرژی این مجموعه حدود ۴۰۰ میلیون کیلووات‌ساعت است و برنامه‌ریزی کرده‌ایم با اجرای طرح‌های مدیریت انرژی، حدود ۲۰ درصد از این مصرف را کاهش دهیم که معادل حدود ۸۰ میلیون کیلووات‌ساعت صرفه‌جویی خواهد بود.
مدیرعامل آبفای خراسان رضوی تأکید کرد: بخش مهمی از این صرفه‌جویی از طریق مدیریت هوشمند تأسیسات و تنظیم زمان فعالیت تجهیزات حاصل خواهد شد و کاهش مصرف انرژی علاوه بر کاهش هزینه‌های بهره‌برداری، ظرفیت بیشتری برای شبکه انتقال و توزیع ایجاد می‌کند.
مدیریت هوشمند فشار آب در شبکه توزیع
امامی یکی دیگر از محور‌های فناورانه آبفای خراسان رضوی را مدیریت هوشمند فشار شبکه عنوان کرد و گفت: در ساعات کم‌مصرف، به‌ویژه از نیمه‌شب تا ساعات اولیه صبح و در فصل سرما، نیاز آبی مشترکان کاهش می‌یابد و در چنین شرایطی ضرورتی برای حفظ فشار بالای شبکه وجود ندارد.با نصب تجهیزات فشارشکن و استفاده از سامانه‌های کنترلی می‌توان فشار شبکه را متناسب با میزان مصرف تنظیم کرد و به این ترتیب ضمن کاهش هدررفت آب، از وارد شدن فشار اضافی به شبکه جلوگیری کرد.
امامی با اشاره به اختلاف ارتفاع قابل توجه در برخی شهر‌های استان اظهار کرد: مطالعات هیدرولیک شبکه در حال انجام است و قرار است نتایج این مطالعات با نرم‌افزار‌های اختصاصی هر شهر تلفیق شود تا مدیریت شبکه به سمت هوشمندسازی کامل حرکت کند.
طراحی سامانه اختصاصی برای هوشمندسازی شهر‌ها
مدیرعامل آبفای خراسان رضوی گفت: برای هر شهر، شرایط شبکه و مشخصات هیدرولیکی متفاوت است و به همین دلیل تلاش می‌کنیم نرم‌افزار و سامانه متناسب با شرایط همان شهر طراحی و اجرا شود.هدف این است که اطلاعات شبکه، فشار، میزان مصرف و وضعیت تأسیسات در یک بستر متمرکز جمع‌آوری شود تا تصمیم‌گیری برای مدیریت شبکه بر اساس داده‌های واقعی و به‌صورت هوشمند انجام شود.
امامی ادامه داد: در صورت تکمیل این فرآیند، امکان مدیریت تجهیزات در ساعات مختلف شبانه‌روز فراهم می‌شود و می‌توان در ساعات کم‌مصرف، بخشی از تجهیزات را به شکل هوشمند از مدار خارج کرد و در زمان مورد نیاز مجدداً وارد مدار کرد.
حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان برای تولید تجهیزات آب
وی با اشاره به نقش شرکت‌های دانش‌بنیان در تأمین تجهیزات مورد نیاز آبفا اظهار کرد: در استان شرکت‌های دانش‌بنیانی فعال هستند که محصولات مورد نیاز صنعت آب را تولید می‌کنند و ما تلاش کرده‌ایم از این ظرفیت برای رفع نیاز‌های فناورانه شرکت آب و فاضلاب استفاده کنیم.
مدیرعامل آبفای خراسان رضوی افزود: یکی از شرکت‌های دانش‌بنیان استان در حوزه کنترل‌های هوشمند فعالیت کرده و طی دو سال گذشته توانسته بخش قابل توجهی از ایرادات و مشکلات فنی محصولات خود را برطرف کند.در یکی از شهر‌های استان به‌صورت آزمایشی بخشی از تجهیزات کنترل و سامانه هوشمند این شرکت مورد استفاده قرار گرفت و فرآیند ورود اطلاعات و دسترسی کاربران نیز به شکل کنترل‌شده طراحی شد.
توجه به امنیت سایبری تجهیزات هوشمند آب
وی با اشاره به ضرورت توجه همزمان به فناوری و امنیت سایبری گفت: در کنار توسعه سامانه‌های هوشمند، موضوع دریافت مجوز‌های لازم، امنیت سایبری و کنترل دسترسی نیز مورد توجه قرار گرفته است.
امامی افزود: برای استفاده از تجهیزات هوشمند در صنعت آب نمی‌توان صرفاً به قابلیت فنی محصول توجه کرد؛ بلکه امنیت اطلاعات، نحوه دسترسی کاربران و حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی نیز اهمیت زیادی دارد و در پروژه‌های اجراشده این الزامات مورد توجه قرار گرفته است.
اتصال فناوری به مدیریت منابع آب
مدیرعامل آبفای خراسان رضوی همچنین کاهش هدررفت آب را از دیگر حوزه‌هایی دانست که فناوری می‌تواند در آن نقش‌آفرین باشد و گفت: برای کاهش هدررفت در شهر‌های بزرگ استان از جمله نیشابور، سبزوار و تربت‌حیدریه قرارداد‌هایی منعقد شده و برنامه هدف‌گذاری‌شده، کاهش ۱۰ درصدی هدررفت آب است.
وی افزود: با توجه به افزایش جمعیت و محدودیت منابع، کاهش هدررفت و استفاده بهینه از منابع موجود اهمیت زیادی دارد و فناوری‌های نوین می‌توانند در شناسایی نقاط دارای هدررفت، کنترل فشار و مدیریت شبکه نقش مؤثری داشته باشند.
سرمایه‌گذاری ۵۰۰ میلیارد تومانی در پروژه فناورانه آب
امامی در بخش دیگری از سخنان خود از اجرای یک پروژه بزرگ فناورانه در صنعت آب استان با همکاری معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری خبر داد و گفت: قرارداد این پروژه حدود دو سال پیش منعقد شده و بخش عمده خرید‌های مورد نیاز آن انجام شده است.
وی افزود: این پروژه در هشت شهرستان اجرا خواهد شد و پیش‌بینی می‌شود حدود ۵۰۰ میلیارد تومان برای آن سرمایه‌گذاری شود.پیش‌بینی می‌شود این پروژه طی شش ماه آینده به پیشرفت قابل توجهی برسد و وارد مدار بهره‌برداری شود.
مدیرعامل آبفای خراسان رضوی اظهار کرد: اجرای این طرح علاوه بر آثار فنی، از منظر مدیریت انرژی و هزینه‌های بهره‌برداری نیز اهمیت دارد و برآورد شده است که حدود ۱۰ درصد در مدیریت انرژی تأسیسات صرفه‌جویی ایجاد کند و در ادامه، هزینه‌های بهره‌برداری و نیاز به نیروی انسانی نیز کاهش یابد.
توسعه زیست‌بوم دانش‌بنیان صنعت آب در خراسان رضوی
امامی با تأکید بر تداوم همکاری آبفا با شرکت‌های دانش‌بنیان گفت: ارتباط شرکت آب و فاضلاب خراسان رضوی با شرکت‌های دانش‌بنیان استان در حال توسعه است و تاکنون چند پروژه در این زمینه اجرا یا وارد مرحله عملیاتی شده است.هدف این است که نیاز‌های فناورانه صنعت آب تا حد امکان از ظرفیت شرکت‌های داخلی و دانش‌بنیان تأمین شود و محصولات تولیدشده توسط این شرکت‌ها پس از طی مراحل فنی، امنیتی و اجرایی در پروژه‌های واقعی مورد استفاده قرار گیرد.
مدیرعامل آبفای خراسان رضوی خاطرنشان کرد: استفاده از فناوری در صنعت آب صرفاً به معنای خرید تجهیزات جدید نیست، بلکه هدف اصلی، ایجاد یک نظام یکپارچه برای پایش، کنترل، مدیریت مصرف، کاهش هدررفت، کاهش انرژی و افزایش امنیت تأسیسات است و در این مسیر ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان استان می‌تواند نقش مهمی ایفا کند.
انتهای پیام/
