PSP کنسولی که گیمرها را از محصور شدن در خانه نجات داد

به گزارش خبرگزاری آنا، سال ۲۰۰۳، سونی برای نخستین بار برنامه خود را برای ورود به بازار کنسول‌های دستی اعلام کرد؛ دستگاهی که قرار بود تجربه پلی‌استیشن را از تلویزیون خانه جدا کند و به همراه گیمر‌ها ببرد. هدف سونی ساخت یک دستگاه قابل حمل بود که بازی‌های سه‌بعدی، موسیقی، فیلم و ارتباط بی‌سیم را در یک محصول جمع کند. 

پلی‌استیشن پرتابل در ۱۲ دسامبر ۲۰۰۴ در ژاپن با قیمت ۱۹۸۰۰ ین عرضه شد و نخستین کنسول دستی خانواده پلی‌استیشن بود. بازار آمریکای شمالی در ۲۴ مارس ۲۰۰۵ و اروپا در ۱ سپتامبر همان سال به این دستگاه دسترسی پیدا کردند. سونی برای بازار آمریکای شمالی قیمت ۲۴۹٫۹۹ دلار را تعیین کرده بود؛ رقمی بالا برای یک کنسول دستی، اما سخت‌افزار قدرتمند و نمایشگر بزرگ دستگاه توجه زیادی را به خود جلب کرد. 

پلی‌استیشن پرتابل در واقع تلاش سونی برای نزدیک‌کردن تجربه کنسول خانگی به یک دستگاه قابل حمل بود. نمایش بازی‌های سه‌بعدی با کیفیتی نزدیک به نسل خانگی، صفحه عریض و امکانات چندرسانه‌ای باعث شدند این دستگاه در زمان خود محصولی متفاوت به نظر برسد. طراحی آن نیز نشان می‌داد سونی قصد دارد کنسول دستی را صرفاً وسیله‌ای برای بازی‌های ساده و کوتاه نبیند. 

صفحه‌ای بزرگ برای یک کنسول کوچک

مدل نخست پلی‌استیشن پرتابل به نمایشگر ۴٫۳ اینچی با نسبت تصویر ۱۶ به ۹ مجهز بود؛ نمایشگری که وضوح ۴۸۰ در ۲۷۲ پیکسل و توانایی نمایش ۱۶٫۷۷ میلیون رنگ داشت. پردازنده دستگاه با فرکانس قابل تنظیم تا ۳۳۳ مگاهرتز کار می‌کرد و ۳۲ مگابایت حافظه اصلی و ۴ مگابایت حافظه گرافیکی در اختیار سیستم قرار داشت. وزن مدل اولیه همراه باتری حدود ۲۶۰ تا ۲۸۰ گرم بود. 

دیسک اختصاصی «دیسک رسانه‌ای همگانی» یا همان قالب نوری مخصوص این دستگاه، یکی از ویژگی‌های مهم پلی‌استیشن پرتابل بود. این دیسک ۶۰ میلی‌متر قطر داشت و می‌توانست تا ۱٫۸ گیگابایت داده ذخیره کند؛ ظرفیتی که برای بازی‌های سه‌بعدی، فیلم و موسیقی مورد استفاده قرار می‌گرفت. سونی در سپتامبر ۲۰۰۵ اعلام کرد تولید و ارسال فیلم‌های این قالب از مرز ۱۵ میلیون نسخه عبور کرده است. 

ارتباط بی‌سیم نیز بخش مهمی از تجربه دستگاه بود. پلی‌استیشن پرتابل به شبکه بی‌سیم مجهز بود و کاربران می‌توانستند از طریق ارتباط مستقیم، چند دستگاه را به یکدیگر متصل کنند؛ قابلیت اتصال هم‌زمان تا ۱۶ دستگاه یکی از امکاناتی بود که برای بازی‌های چندنفره محلی در نظر گرفته شده بود. باتری دستگاه نیز طبق اندازه‌گیری رسمی سونی، حدود ۴ تا ۶ ساعت بازی و ۴ تا ۵ ساعت پخش ویدئو دوام می‌آورد. 

بازی‌هایی که پلی‌استیشن را قابل حمل کردند

بازی‌های اختصاصی نقش مهمی در محبوبیت پلی‌استیشن پرتابل داشتند. Ridge Racer از نخستین عناوینی بود که قدرت گرافیکی دستگاه را به نمایش گذاشت و نشان داد یک کنسول دستی می‌تواند تجربه‌ای نزدیک به بازی‌های خانگی ارائه کند. LittleBigPlanet، LocoRoco، Patapon، Gran Turismo، Resistance: Retribution، God of War: Chains of Olympus و God of War: Ghost of Sparta نیز از عناوین شاخص این دستگاه بودند. منابع رسمی پلی‌استیشن این بازی‌ها را در میان آثار مهم دوران پلی‌استیشن پرتابل قرار داده‌اند. 

بازی Monster Hunter نیز در بازار ژاپن نقش مهمی در محبوبیت پلی‌استیشن پرتابل داشت. شرکت کپ‌کام اعلام کرد Monster Hunter Freedom Unite بیش از ۲٫۵۵ میلیون نسخه ارسال کرده و در فهرست پرفروش‌ترین بازی‌های سال ۲۰۰۸ ژاپن در رتبه نخست قرار گرفته است. قابلیت بازی چندنفره محلی این مجموعه با ساختار قابل حمل دستگاه هماهنگی زیادی داشت و به یکی از نمونه‌های موفق استفاده از ارتباط بی‌سیم پلی‌استیشن پرتابل تبدیل شد. 

سرعت استقبال از دستگاه نیز چشمگیر بود. سونی در اکتبر ۲۰۰۵ اعلام کرد مجموع ارسال پلی‌استیشن پرتابل در جهان به ۱۰ میلیون دستگاه رسیده است؛ در همان زمان ۱۹۷ عنوان بازی در دسترس بود و ارسال بازی‌های پلی‌استیشن پرتابل به ۱۹٫۶ میلیون نسخه رسیده بود. این اعداد نشان می‌دادند دستگاه در کمتر از ۱ سال توانسته برای خود بازار قابل توجهی ایجاد کند. 

فراز و فرود پلی استیشن پرتابل 

اوج تجاری پلی‌استیشن پرتابل در فاصله سال‌های میانی عمر آن شکل گرفت. سونی در ژانویه ۲۰۰۹ از رسیدن مجموع ارسال دستگاه به ۵۰ میلیون واحد خبر داد و اعلام کرد بیش از ۲۰۰۰ عنوان بازی روی دیسک‌های مخصوص آن در جهان عرضه شده و مجموع ارسال نرم‌افزار به ۲۰۰ میلیون نسخه رسیده است. این آمار نشان می‌دهد سال‌های ۲۰۰۸ و ۲۰۰۹ از مهم‌ترین دوره‌های گسترش این کنسول بودند.

سونی در ۷ ژوئن ۲۰۱۱ اعلام کرد فروش جهانی پلی‌استیشن پرتابل تا ۲۷ آوریل همان سال به ۷۰ میلیون دستگاه رسیده است. این رقم نشان می‌دهد دستگاه پس از گذشت بیش از ۶ سال از عرضه همچنان بازار بزرگی در اختیار داشت. عرضه مدل‌های جدید نیز به حفظ عمر تجاری آن کمک کرد؛ پلی‌استیشن پرتابل ۲۰۰۰ در سال ۲۰۰۷ باریک‌تر و سبک‌تر شد و مدل ۳۰۰۰ در سال ۲۰۰۸ با نمایشگر بهبودیافته و میکروفون داخلی عرضه شد. 

مدل پلی‌استیشن پرتابل گو در سال ۲۰۰۹ تلاش کرد مسیر دستگاه را به سمت بازی‌های دیجیتال تغییر دهد. حذف درایو دیسک و استفاده از ۱۶ گیگابایت حافظه داخلی، این مدل را برای دریافت بازی از اینترنت آماده کرده بود؛ قیمت ۲۴۹ دلار در آمریکا و ۲۴۹ یورو در اروپا، همراه با کمبود عناوین مهم قابل دانلود، باعث شد این نسخه نتواند موفقیت مدل‌های اصلی را تکرار کند. گسترش تلفن‌های هوشمند و بازی‌های موبایلی نیز فشار بیشتری بر بازار کنسول‌های دستی وارد کرد. 

پلی‌استیشن پرتابل در سال ۲۰۱۴ به پایان عمر تجاری خود رسید و ارسال آن در بازار‌های اصلی متوقف شد. منابع آن زمان فروش نهایی را بیش از ۸۰ میلیون دستگاه اعلام کردند؛ رقمی که این دستگاه را در میان موفق‌ترین کنسول‌های دستی تاریخ قرار داد. گاردین نیز توقف ارسال پلی‌استیشن پرتابل را پایان دوره‌ای تقریباً ۱۰ ساله توصیف کرد و فروش ۸۰ میلیون دستگاه را برای آن ثبت کرد.

پلی‌استیشن پرتابل در نهایت مرز میان کنسول خانگی و دستگاه دستی را جابه‌جا کرد. نمایشگر بزرگ، بازی‌های سه‌بعدی، ارتباط بی‌سیم، پخش فیلم و موسیقی و فروش بیش از ۸۰ میلیون دستگاه، این کنسول را به یکی از مهم‌ترین تجربه‌های سونی در تاریخ بازی‌های قابل حمل تبدیل کرد؛ دستگاهی که برای یک نسل از گیمرها، بازی‌کردن دیگر به نشستن مقابل تلویزیون محدود نبود.