کیفیت خدمات بیهوشی در ایران قابل رقابت با مراکز پیشرفته است؛ علت اصلی مهاجرت محدودیت دسترسی به دانش روز دنیاست

سهراب سلیمی، دانشیار دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و فلوشیپ بیهوشی جراحی مغز و اعصاب، در گفت‌و‌گو با خبرنگار آنا درباره جایگاه ایران در حوزه بیهوشی و جراحی اظهار کرد: به جز برخی جراحی‌های رباتیک که هنوز در کشور توسعه محدودی دارند، تقریباً تمامی اعمال جراحی روز دنیا در مراکز درمانی ایران انجام می‌شود.

وی افزود: در مرکز آموزشی و درمانی امام حسین (ع) وابسته به دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی تقریباً تمام طیف جراحی‌های تخصصی از جمله جراحی مغز و اعصاب، جراحی عمومی، فک و صورت و سایر رشته‌ها انجام می‌شود و اگر فهرست اتاق‌های عمل را بررسی کنید، متوجه خواهید شد که خدمات جراحی کشور از نظر علمی فاصله قابل توجهی با دنیا ندارد.

تحریم‌ها دسترسی پزشکان به دانش روز را محدود کرده است

سلیمی با اشاره به چالش‌های موجود گفت: آنچه امروز بیش از همه بر فعالیت پزشکان تأثیر گذاشته، محدودیت در به‌روزرسانی تجهیزات و دشواری ارتباط علمی با مراکز بین‌المللی است.

وی ادامه داد: دسترسی به مقالات علمی روز، تهیه منابع آموزشی و حضور در کنگره‌ها و مجامع بین‌المللی برای پزشکان ایرانی با محدودیت‌های جدی مواجه است، در حالی که در بسیاری از مراکز علمی دنیا هزینه حضور اعضای هیئت علمی در این برنامه‌ها تأمین می‌شود تا بتوانند دانش خود را به‌روز نگه دارند.

رشته بیهوشی با کاهش شدید استقبال مواجه شده است

این متخصص بیهوشی با بیان اینکه رشته بیهوشی طی سال‌های اخیر با افت چشمگیر متقاضی روبه‌رو شده است، گفت: از زمان همه‌گیری کرونا تاکنون استقبال از این رشته به شدت کاهش یافته است. در حالی که سالانه حدود ۴۰۰ تا ۴۵۰ ظرفیت برای پذیرش دستیار بیهوشی در نظر گرفته می‌شود، در نهایت تنها حدود ۱۱۰ تا ۱۵۰ نفر این رشته را انتخاب می‌کنند.

وی افزود: این روند باعث شده وزارت بهداشت نیز نسبت به آینده تأمین نیروی انسانی متخصص در این حوزه ابراز نگرانی کند.

خروج متخصصان بیهوشی از کشور ادامه دارد

سلیمی با اشاره به مهاجرت پزشکان متخصص اظهار کرد: طی سال‌های اخیر شاهد خروج گسترده متخصصان بیهوشی از کشور بوده‌ایم. بسیاری از فارغ‌التحصیلان دانشگاه‌های علوم پزشکی ایران پس از قبولی در آزمون‌های بین‌المللی، به دانشگاه‌ها و مراکز درمانی معتبر آمریکا و کشور‌های اروپای غربی مهاجرت کرده و به عنوان عضو هیئت علمی یا پزشک متخصص مشغول فعالیت شده‌اند.

وی دلیل اصلی این موضوع را شرایط اقتصادی دانست و گفت: درآمد متخصصان بیهوشی با بسیاری از رشته‌های دیگر، به‌ویژه جراحی، قابل مقایسه نیست و همین مسئله یکی از عوامل اصلی کاهش استقبال از این رشته و مهاجرت نیرو‌های متخصص است.

مشکل اصلی تهران نیست؛ شهرستان‌ها هستند

دانشیار دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی درباره وضعیت کمبود متخصص بیهوشی در کشور گفت: در دانشگاه‌های بزرگ و مراکز درمانی تهران هنوز با کمبود جدی مواجه نیستیم، اما اگر این روند ادامه پیدا کند، احتمال دارد طی دو تا سه سال آینده آثار آن در تهران نیز نمایان شود.

وی تأکید کرد: نگرانی اصلی مربوط به شهرستان‌ها و مناطق محروم است؛ جایی که گاهی به دلیل نبود متخصص بیهوشی، انجام برخی اعمال جراحی متوقف می‌شود و بیماران مجبورند برای دریافت خدمات درمانی به تهران یا مراکز استان‌ها مراجعه کنند.

بیمارستان‌های مناطق محروم گاهی بدون متخصص می‌مانند

سلیمی خاطرنشان کرد: در برخی مناطق کشور، پزشکان طرحی تنها بخشی از ماه را در بیمارستان حضور دارند و پس از پایان دوره حضورشان، ممکن است مرکز درمانی برای مدتی بدون متخصص باقی بماند تا نیروی جایگزین اعزام شود.

وی در پایان گفت: برای ارزیابی وضعیت نظام درمان نباید تنها شرایط مراکز درمانی تهران را ملاک قرار داد، بلکه باید وضعیت دسترسی مردم در شهر‌های کوچک و مناطق محروم به خدمات تخصصی نیز مورد توجه قرار گیرد، زیرا چالش اصلی امروز نظام سلامت در همین مناطق است.