یادداشت عبدالرحیم سعیدیراد
رئیس ستاد اربعین دانشگاه آزاد اسلامی خبر داد
۷۰درصد تصمیمهای پزشکی بر پایه آزمایشها است/ هشدار نسبت به بحران تأمین تجهیزات و مطالبات آزمایشگاهها
به گزارش خبرنگار آنا، نشست خبری هفدهمین کنگره بینالمللی و بیستوسومین کنگره ملی ارتقای کیفیت خدمات آزمایشگاهی تشخیص پزشکی ایران، برگزار شد. این کنگره در روزهای ۱۰ تا ۱۳ شهریور ۱۴۰۵ در محل برج میلاد تهران برگزار خواهد شد.
فریبا شایگان، رئیس انجمن علمی دکترای علوم آزمایشگاهی تشخیص طبی ایران، رئیس کنگره ارتقای کیفیت خدمات آزمایشگاهی تشخیص پزشکی ایران گفت: تنها برای معرفی یک کنگره علمی گرد هم نیامدهایم، بلکه میخواهیم درباره یکی از مهمترین زیرساختهای نظام سلامت کشور صحبت کنیم؛ زیرساختی که هر روز میلیونها تصمیم تشخیصی و درمانی بر پایه آن گرفته میشود، اما همچنان کمتر دیده میشود.
۷۰ درصد تصمیمات درمانی بر پایه آزمایشهاست
شایگان با بیان اینکه آزمایشگاهها «گنج پنهان» نظام سلامت هستند، تصریح کرد: اگرچه بسیاری از فعالیتهای آزمایشگاهی در پشت صحنه انجام میشود، اما نتایج آن به طور مستقیم بر تصمیم پزشک و سلامت بیمار اثر میگذارد.
وی ادامه داد: بیش از ۷۰ درصد تصمیمگیریهای بالینی در ایران و جهان بر اساس نتایج آزمایشگاهی انجام میشود. این آمار نشان میدهد که آزمایشگاه صرفاً یک خدمت جانبی یا تأمینکننده اطلاعات برای پزشک نیست، بلکه یکی از ارکان اصلی تشخیص، درمان و مدیریت سلامت جامعه محسوب میشود.
پزشکی آینده بر پیشگیری و پیشبینی استوار است
رئیس کنگره ارتقای کیفیت خدمات آزمایشگاهی با اشاره به شعار امسال کنگره با عنوان «از دقت تا پیشبینی؛ نقش آزمایشگاه در آینده سلامت» گفت: این شعار بازتابدهنده تحول بزرگی است که در پزشکی جهان در حال رخ دادن است.
وی توضیح داد: پزشکی آینده تنها به درمان بیماری محدود نخواهد بود، بلکه بر پیشگیری، پیشبینی، تشخیص زودهنگام و درمانهای شخصیسازیشده استوار خواهد شد. در این مسیر، فناوریهایی مانند هوش مصنوعی، تشخیصهای مولکولی، بیومارکرهای نوین، پزشکی دقیق و تحلیل دادههای سلامت، آینده نظام سلامت را شکل خواهند داد.
کیفیت آزمایشگاه، مسئولیتی در برابر جان بیماران است
شایگان تأکید کرد: هدف این کنگره صرفاً ارائه تازهترین دستاوردهای علمی نیست، بلکه ارتقای کیفیت خدمات آزمایشگاهی است، زیرا هر نتیجه آزمایشگاهی میتواند مسیر درمان و حتی زندگی یک بیمار را تغییر دهد.
وی افزود: کیفیت در آزمایشگاه یک انتخاب نیست، بلکه مسئولیتی حرفهای در برابر جان انسانها و سلامت شهروندان است.
آزمایشگاهها زیر فشار مشکلات اقتصادی
رئیس انجمن علمی دکترای علوم آزمایشگاهی تشخیص طبی ایران با اشاره به مشکلات این حوزه اظهار کرد: آزمایشگاههای کشور طی سالهای اخیر با افزایش هزینه تجهیزات، مواد مصرفی، مشکلات تأمین کیتها، محدودیت در واردات کالا پس از جنگ اخیر، دشواری تأمین قطعات یدکی دستگاهها و همچنین تأخیر در پرداخت مطالبات از سوی سازمانهای بیمهگر روبهرو بودهاند.
وی خاطرنشان کرد: این مشکلات صرفاً دغدغه یک گروه حرفهای نیست، بلکه مستقیماً پایداری نظام سلامت و امنیت سلامت مردم را تهدید میکند.
اگر آزمایشگاهها آسیب ببینند، نظام تشخیص دچار مشکل میشود
شایگان با اشاره به تلاش فعالان این حوزه گفت: جامعه علوم آزمایشگاهی با وجود همه این دشواریها همواره تلاش کرده کیفیت خدمات را در بالاترین سطح حفظ کند که این موضوع سرمایه بزرگی برای نظام سلامت کشور است.
وی افزود: اکنون انتظار داریم مسئولان و متولیان سلامت، مشکلات آزمایشگاهها را جدی بگیرند، زیرا اگر این مراکز با اختلال مواجه شوند، فرآیند تشخیص و درمان در کشور نیز دچار مشکل خواهد شد.
کنگره؛ حلقه اتصال دانشگاه، صنعت و سیاستگذاری
وی درباره اهداف کنگره نیز اظهار کرد: این رویداد علمی تلاش میکند زمینه همافزایی میان دانشگاهها، پژوهشگران، صنعت آزمایشگاهی، شرکتهای دانشبنیان و سیاستگذاران حوزه سلامت را فراهم کند تا مسیر آینده آزمایشگاهها با نگاهی علمی و واقعبینانه ترسیم شود.
مطالبات ۱۱ ماهه آزمایشگاهها؛ نظام تشخیص کشور در معرض بحران
شایگان با اشاره به مشکلات مالی آزمایشگاههای کشور اظهار کرد: آزمایشگاهها امروز با مشکلات بسیار جدی مواجه هستند. مطالبات بسیاری از آزمایشگاهها از سازمانهای بیمهگر ماههاست پرداخت نشده و تنها از سازمان تأمین اجتماعی نزدیک به ۱۱ ماه طلبکار هستیم. سایر بیمهها نیز بین هشت تا ۹ ماه مطالبات ما را پرداخت نکردهاند.
وی افزود: اگرچه رقم مطالبات هر آزمایشگاه متفاوت است، اما در مجموع بدهی بیمهها به آزمایشگاهها به میلیاردها تومان میرسد. بر اساس وعدهای که به ما داده شده بود، قرار بود از ابتدای تیرماه تمام مطالبات تأمین اجتماعی تا پایان سال تسویه شود، اما چند روز پیش تنها ۴۰ درصد مطالبات مربوط به مهرماه سال ۱۴۰۴ پرداخت شد.
رئیس انجمن علمی دکترای علوم آزمایشگاهی تشخیص طبی ایران ادامه داد: ارزش این مطالبات با توجه به افزایش نرخ ارز به شدت کاهش یافته است؛ پولی که باید ماهها قبل پرداخت میشد، امروز قدرت خرید گذشته را ندارد و آزمایشگاهها با آن تنها میتوانند بخشی از تجهیزات و کیتهای مورد نیاز خود را تهیه کنند.
کمبود کیتهای تشخیصی؛ دستگاهها بدون استفاده ماندهاند
شایگان با بیان اینکه مشکل اصلی تنها قیمت تجهیزات نیست، گفت: در حال حاضر کمبود کیتهای آزمایشگاهی نیز وجود دارد. برای نمونه، ممکن است آزمایشگاهی برای تشخیص یک بیماری اورژانسی قلبی به چند کیت نیاز داشته باشد، اما تنها یک کیت در اختیارش قرار گیرد و در ادامه کار با کمبود مواجه شود.
وی افزود: بسیاری از تجهیزات پیشرفته آزمایشگاهی با هزینه شخصی بخش خصوصی یا با بودجه مراکز دولتی خریداری شدهاند، اما اکنون به دلیل نبود کیت، این دستگاهها عملاً بلااستفاده ماندهاند.
رئیس کنگره ارتقای کیفیت خدمات آزمایشگاهی تشخیص پزشکی ایران با اشاره به گستردگی این مشکل اظهار کرد: بیش از پنج هزار آزمایشگاه در سراسر کشور فعالیت میکنند و تجهیزات میلیاردی این مراکز در صورت نبود کیت، عملاً از چرخه خدمت خارج میشوند.
توقف واردات، کل نظام سلامت را تهدید میکند
وی تأکید کرد: همه کیتهای آزمایشگاهی در داخل کشور تولید نمیشوند و حتی تولیدات داخلی نیز وابسته به واردات مواد اولیه هستند. اگر مسیر ورود کالاها و تجهیزات به کشور تسهیل نشود، تنها آزمایشگاهها آسیب نمیبینند، بلکه کل نظام سلامت با بحران روبهرو خواهد شد و این موضوع امنیت سلامت مردم را تهدید میکند.
افزایش نرخ ارز تجهیزات، شوک سنگینی به آزمایشگاهها وارد کرد
شایگان با اشاره به تغییر سیاستهای ارزی در حوزه تجهیزات پزشکی گفت: در سال ۱۴۰۳ ارز تخصیصی به کیتها و تجهیزات آزمایشگاهی از نرخ ترجیحی ۴۲۰۰ تومان به ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان تغییر کرد؛ تصمیمی که هزینه تهیه تجهیزات را چندین برابر افزایش داد.
وی افزود: در آن زمان اعلام شد که مابهالتفاوت نرخ ارز به آزمایشگاهها پرداخت خواهد شد، اما با وجود پیگیریهای مستمر انجمنهای علمی، تاکنون حتی یک ریال از این مابهالتفاوت به هیچ آزمایشگاهی، چه در بخش خصوصی و چه دولتی، پرداخت نشده است.
هشدار نسبت به افزایش دوباره نرخ ارز تجهیزات
رئیس انجمن علمی دکترای علوم آزمایشگاهی تشخیص طبی ایران ادامه داد: اکنون اخباری به گوش میرسد که ممکن است ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی تجهیزات نیز حذف و وارد «تالار دوم» شود؛ موضوعی که به معنای محاسبه تجهیزات با نرخ حدود ۱۵۵ هزار تومان و افزایش حدود ۵۰۰ درصدی هزینه تهیه کیتها و تجهیزات خواهد بود.
وی تصریح کرد: اگر چنین تصمیمی اجرایی شود، ابتدا باید سازوکار جبران این افزایش هزینه برای آزمایشگاهها پیشبینی شود؛ از جمله اصلاح تعرفههای خدمات آزمایشگاهی و تأمین منابع مالی آن از سوی سازمانهای بیمهگر.
هشدار انجمن علوم آزمایشگاهی درباره آینده نظام تشخیص کشور
شایگان با هشدار نسبت به پیامدهای ادامه این روند گفت: امروز سازمانهای بیمهگر حتی در پرداخت مطالبات فعلی نیز با تأخیرهای طولانی مواجه هستند و اگر هزینههای آزمایشگاهها چند برابر شود، بدون پیشبینی منابع مالی لازم، ادامه فعالیت بسیاری از مراکز آزمایشگاهی با مشکل روبهرو خواهد شد. این هشدار جدی جامعه علوم آزمایشگاهی است و انتظار داریم مسئولان و رسانهها نسبت به آن توجه ویژه داشته باشند.
افزایش سخنرانان و کارگاههای آموزشی در کنگره
در ادامه این نشست، احمد قرهباغیان، رئیس سازمان انتقال خون و دبیر علمی کنگره، با اشاره به برنامههای علمی این رویداد گفت: امسال تلاش شد ضمن بهرهگیری از تجربه دورههای گذشته، تازهترین دستاوردهای علمی نیز در برنامه کنگره گنجانده شود تا نیازهای جامعه آزمایشگاهی و پزشکان به طور همزمان پاسخ داده شود.
وی افزود: در کنگره امسال ۲۵ محور علمی، ۴۷ کارگاه آموزشی و حدود ۱۰۰ سخنران حضور دارند که نسبت به دورههای گذشته افزایش قابل توجهی داشته است. همچنین برای نخستین بار حدود ۵۰ سخنران تنها در کارگاههای آموزشی حضور خواهند داشت تا تنوع مباحث علمی افزایش یابد.
برگزاری سمپوزیوم تخصصی درباره وزیکولهای خارج سلولی
قرهباغیان با اشاره به شعار «از دقت تا پیشبینی؛ نقش آزمایشگاه در آینده سلامت» اظهار کرد: یکی از برنامههای جدید امسال برگزاری سمپوزیوم تخصصی درباره وزیکولهای خارج سلولی است که نقش مهمی در تشخیص، پیشآگهی و حتی درمان بیماریها دارند و از فناوریهای نوین حوزه آزمایشگاهی به شمار میروند.
کنگره ارتقای کیفیت؛ منشأ سیاستهای مهم آزمایشگاهی کشور
محمود جاوید، دبیر اجرایی کنگره نیز با بیان اینکه این رویداد علمی آیینهای از وضعیت آزمایشگاههای کشور است، گفت: در این کنگره استادان دانشگاه، پزشکان، کارشناسان علوم آزمایشگاهی، دانشجویان، شرکتهای دانشبنیان، فعالان صنعت تجهیزات پزشکی و سیاستگذاران حوزه سلامت حضور دارند تا تصویری جامع از وضعیت امروز و آینده آزمایشگاههای کشور ارائه شود.
وی افزود: بسیاری از سیاستهای مهم آزمایشگاهی کشور از دل همین کنگره شکل گرفته است؛ از جمله اجرای برنامه غربالگری نوزادان برای تشخیص کمکاری مادرزادی تیروئید که بعدها به برنامه رسمی وزارت بهداشت تبدیل شد و نقش مهمی در پیشگیری از عقبماندگی ذهنی کودکان داشت.
نمایشگاه تخصصی با حضور ۲۴۰ شرکت
جاوید با اشاره به بخش نمایشگاهی کنگره گفت: امسال ۲۴۰ شرکت در نمایشگاه تخصصی تجهیزات و فناوریهای آزمایشگاهی حضور دارند و علاوه بر شرکتهای واردکننده تجهیزات، شرکتهای دانشبنیان، فعالان حوزه نرمافزار و ناشران تخصصی نیز آخرین دستاوردهای خود را ارائه خواهند کرد.
وی ادامه داد: یکی از محورهای مهم کنگره، تأکید بر اعتباربخشی آزمایشگاههاست تا نتایج آزمایشگاهی تولیدشده در ایران مطابق استانداردهای بینالمللی باشد و در سطح جهانی نیز قابلیت استناد داشته باشد.
برگزاری کنگره دانشجویی و معرفی آزمایشگاه به عموم مردم
دبیر اجرایی کنگره از برگزاری کنگره دانشجویی علوم آزمایشگاهی همزمان با این رویداد خبر داد و گفت: دانشجویان در این بخش دغدغهها، چالشها و دیدگاههای خود درباره آینده حرفه علوم آزمایشگاهی را مطرح خواهند کرد.
وی همچنین از ایجاد یک آزمایشگاه نمادین در ورودی برج میلاد خبر داد و افزود: هدف از این اقدام، آشنایی بیشتر مردم، بهویژه نوجوانان و دانشآموزان، با رشته علوم آزمایشگاهی و نقش این حوزه در نظام سلامت است.
جاوید در پایان تأکید کرد: کنگره ارتقای کیفیت خدمات آزمایشگاهی، فرصتی برای گفتوگوی مستقیم میان مسئولان، دانشگاهیان، صنعت، فعالان حوزه سلامت، متخصصان هوش مصنوعی و رسانههاست تا چالشها و راهکارهای توسعه نظام آزمایشگاهی کشور مورد بررسی قرار گیرد.
انتهای پیام/
