یادداشت؛
یادداشت
بیماریهای مشترک نیازمند مدیریت یکپارچه است/ هشدار درباره فروش دارو و واکسن در پتشاپها
به گزارش خبرنگار آنا ظهر سهشنبه ۷ مهر ۱۴۰۵، تور بازدید خبرنگاران و نشست خبری بیمارستان دامپزشکی تهران، زیر نظر سازمان دامپزشکی کشور، برگزار شد.
در جریان این بازدید، مسئولان بیمارستان درباره تاریخچه فعالیت این مجموعه، ظرفیتهای درمانی و آموزشی، تجهیزات تخصصی، وضعیت حیوانات خانگی و شهری و همچنین بیماریهای مشترک انسان و حیوان توضیحاتی ارائه کردند.
پیام محبی، رئیس بیمارستان دامپزشکی تهران، در این نشست با اشاره به سابقه فعالیت مجموعه اظهار کرد: بیمارستان دامپزشکی تهران از سال ۱۳۸۲ فعالیت خود را آغاز کرده و از ابتدا بهصورت شبانهروزی به ارائه خدمات پرداخته است.
وی افزود: پروژه ساختمان فعلی بیمارستان از سال ۱۳۹۲ آغاز شد و بهرهبرداری از آن در سال ۱۳۹۸ صورت گرفت؛ این مجموعه ۲۲ بهمن ۱۳۹۸ افتتاح شد و مدت کوتاهی بعد، شیوع کرونا آغاز شد.
محبی با اشاره به تفاوت این مجموعه با برخی مراکز قدیمی دامپزشکی گفت: برخی مراکزی که بعدها عنوان بیمارستان به خود گرفتند، در ابتدا درمانگاه یا کلینیک دامپزشکی بودهاند، اما بیمارستان دامپزشکی تهران از ابتدا با رویکرد بیمارستانی و فعالیت شبانهروزی راهاندازی شد.
انتقاد از خلأ قانونی در شناسایی شخصیت حقوقی مراکز دامپزشکی
رئیس بیمارستان دامپزشکی تهران با بیان اینکه بیش از ۸۰ دامپزشک در مجموعه این بیمارستان فعالیت میکنند، گفت: بیمارستان دامپزشکی تهران از نخستین مجموعههایی است که خدمات دامپزشکی را در قالب یک شرکت ارائه کرده است.
وی یکی از مشکلات موجود در ساختار قانونی دامپزشکی را نحوه صدور پروانه فعالیت عنوان کرد و افزود: با وجود فعالیت مجموعههای بزرگ و بیمارستانی، همچنان در برخی موارد پروانههای دامپزشکی به نام شخصیت حقیقی صادر میشود و شخصیت حقوقی مجموعه بهطور متناسب مورد توجه قرار نگرفته است.
برخورداری بیمارستان از تجهیزات پیشرفته دامپزشکی
محبی با اشاره به تجهیزات تخصصی این مجموعه اظهار کرد: بیمارستان دامپزشکی تهران تلاش کرده است امکانات و فناوریهای مورد نیاز دامپزشکی در کشور را در اختیار داشته باشد.
وی ادامه داد: تنها دستگاه MRI دامپزشکی کشور در بیمارستان دامپزشکی تهران در کامرانیه قرار دارد و این مجموعه از تجهیزات پیشرفته تصویربرداری از جمله دستگاههای CT Scan برخوردار است.
رئیس بیمارستان دامپزشکی تهران با اشاره به طراحی ساختمان این مرکز گفت: ساختمان بیمارستان در ۱۰ طبقه ساخته شده و طراحی بخشهای مختلف آن بر اساس نیازهای درمانی و جریان کاری بیمارستان انجام شده است.
توسعه آموزشهای تخصصی در کنار خدمات درمانی
محبی با اشاره به فعالیتهای آموزشی بیمارستان دامپزشکی تهران گفت: در کنار بیمارستان، آموزشگاه فنیوحرفهای و دانشگاه علمیکاربردی نیز در این مجموعه فعالیت میکنند.
وی افزود: رشته پرستاری دامپزشکی با پیگیری این مجموعه و پس از طی مراحل مربوط در وزارت علوم ایجاد شد و بیمارستان دامپزشکی تهران نخستین مرکزی است که این رشته را در کشور ارائه میکند.
محبی ادامه داد: در حوزه آموزشهای مرتبط با دامپزشکی و خدمات وابسته نیز رشتههایی از جمله بهداشت حرفهای دامپزشکی و آرایشگری دامپزشکی در این مجموعه ارائه شده و برای آنها مدرک صادر شده است.
بیش از ۱۰۰ مراجعه در شبانهروز در هر شعبه
رئیس بیمارستان دامپزشکی تهران با اشاره به حجم مراجعات این مجموعه اظهار کرد: در حال حاضر در هر شعبه بیمارستان بیش از ۱۰۰ مراجعه در شبانهروز ثبت میشود، هرچند این میزان نسبت به سالهای گذشته کاهش یافته است.
وی گفت: در سالهای ابتدایی دهه ۹۰، تنها در شعبه کامرانیه روزانه حدود ۵۰۰ مراجعه وجود داشت، اما شرایط اقتصادی بر میزان مراجعات و توان پرداخت هزینههای درمانی جامعه اثر گذاشته است.
محبی با اشاره به توسعه مراکز دامپزشکی در کشور افزود: بیمارستان دامپزشکی تهران از سال ۱۳۸۲ تا حدود سال ۱۳۹۱ یا ۱۳۹۲، عملاً تنها بیمارستان دامپزشکی کشور بود و پس از آن مراکز دیگری نیز وارد این حوزه شدند.
افزایش جمعیت حیوانات خانگی نیازمند فرهنگسازی است
رئیس بیمارستان دامپزشکی تهران با اشاره به افزایش نگهداری حیوانات خانگی گفت: نگهداری حیوان خانگی را نباید صرفاً به یک گرایش فرهنگی، سیاسی یا مذهبی نسبت داد؛ همزیستی انسان و حیوان سابقهای طولانی دارد و با تغییر سبک زندگی و حرکت جوامع از زندگی سنتی به شهرنشینی، نقش حیوانات خانگی نیز تغییر کرده است.
وی افزود: با افزایش زندگی آپارتمانی، بخشی از ارتباط انسان با طبیعت و حیوانات از طریق نگهداری حیوانات خانگی شکل میگیرد، اما در کنار آن باید فرهنگ صحیح معاشرت انسان و حیوان نیز آموزش داده شود.
محبی با انتقاد از کمبود برنامههای آموزشی در زمینه حیوانات شهری اظهار کرد: درباره نحوه برخورد شهروندان با حیوانات شهری، نحوه غذارسانی، جمعآوری فضولات حیوانات و سایر موضوعات مرتبط، آموزش عمومی کافی وجود ندارد.
وی افزود: مدیریت حیوانات شهری بر عهده شهرداریهاست و باید در این زمینه علاوه بر اقدامات اجرایی، فرهنگسازی و آموزش عمومی نیز مورد توجه قرار گیرد.
هشدار درباره نگهداری حیوانات غیرمتعارف
محبی درباره نگهداری حیوانات غیرمتعارف در منازل نیز گفت: حیوانات خانگی متعارف در هر منطقه با توجه به شرایط همان کشور و جامعه شناخته شدهاند و دانش پزشکی و دامپزشکی درباره بیماریها، واکسنها و نحوه نگهداری آنها وجود دارد.
وی ادامه داد: نگهداری حیوانات غیرمتعارف میتواند پیامدهایی داشته باشد که هنوز شناخت کاملی از آنها وجود ندارد؛ از جمله انتقال بیماری، آسیبهای رفتاری و روانی، مشکلات اجتماعی و همچنین تأثیر بر گونههای بومی.
رئیس بیمارستان دامپزشکی تهران با اشاره به مثال سنجاب گفت: سنجابها در چرخه طبیعی جنگلهای زاگرس و بقای برخی گونههای گیاهی نقش دارند و صید و جابهجایی این حیوانات میتواند تعادل اکوسیستم را تحت تأثیر قرار دهد.
حمایت نامتوازن از یک گونه میتواند اکوسیستم را تغییر دهد
محبی با بیان اینکه میان حیوانات خانگی، حیوانات شهری و حیاتوحش باید تفاوت قائل شد، اظهار کرد: برای عقیمسازی یا کنترل جمعیت حیوانات خانگی، حیوانات خیابانی و گونههای حیاتوحش نمیتوان یک نسخه واحد ارائه کرد و هرکدام نیازمند سیاست جداگانه هستند.
وی افزود: حمایت بیش از اندازه از یک گونه جانوری در محیط شهری میتواند باعث افزایش جمعیت آن گونه و در ادامه تهدید سایر گونهها شود؛ برای نمونه افزایش جمعیت گربههای شهری میتواند بر جمعیت پرندگان اثر بگذارد.
محبی همچنین درباره تغییر الگوی حضور برخی حیوانات شهری گفت: کاهش حضور سگها در برخی مناطق شهری میتواند در تغییر الگوی حضور گونههایی مانند روباه نقش داشته باشد و در چنین شرایطی باید پیامدهای بهداشتی و زیستمحیطی این تغییرات نیز مورد توجه قرار گیرد.
افزایش بیماریها همزمان با گسترش جمعیت حیوانات
رئیس بیمارستان دامپزشکی تهران درباره ارتباط افزایش جمعیت حیوانات با بیماریها گفت: هرچه جمعیت حیوانات و ارتباط میان آنها بیشتر شود، احتمال مشاهده بیماریهای جدید یا بازپدید نیز افزایش مییابد.
وی بیماری FIP در گربهها را یکی از نمونههای قابل اشاره دانست و افزود: این بیماری در گذشته در تهران کمتر مشاهده میشد، اما با افزایش جمعیت گربههای خانگی و شهری، موارد بیشتری از آن در مراکز درمانی دیده میشود.
محبی با تأکید بر اهمیت شناخت بیماریهای حیوانات خانگی متعارف گفت: وقتی الگوی بیماریهای یک منطقه شناخته شده باشد، دامپزشک میتواند بر اساس شرایط جغرافیایی و جمعیتی، احتمال بروز بیماریها را بهتر ارزیابی کند.
هشدار درباره افزایش لیشمانیوز در حیوانات
رئیس بیمارستان دامپزشکی تهران در بخش دیگری از سخنان خود نسبت به افزایش موارد لیشمانیوز یا سالک در حیوانات هشدار داد و گفت: لیشمانیوز یک بیماری انگلی است که برخی حیوانات خونگرم، از جمله سگها، میتوانند در چرخه انتقال آن نقش داشته باشند.
وی افزود: در سالهای گذشته این بیماری در برخی مناطق کشور کنترل شده بود، اما اکنون موارد بیشتری از آن در حیوانات مشاهده میشود و طی پنج تا شش سال اخیر، افزایش موارد این بیماری را در حیوانات بهصورت عینی مشاهده کردهام.
محبی ادامه داد: اگر سگی با زخمی مواجه شود که برای مدت دو تا سه ماه بهبود پیدا نکند، لیشمانیوز یکی از بیماریهایی است که باید مورد بررسی قرار گیرد.
وی با اشاره به ارتباط مستقیم بیماریهای حیوانی و انسانی گفت: بیماریهای مشترک میان انسان و حیوان نمیتوانند جدا از یکدیگر مدیریت شوند؛ زیرا یک عامل بیماریزا میتواند میان گونههای مختلف جابهجا شود.
ضرورت تبادل اطلاعات میان وزارت بهداشت و دامپزشکی
رئیس بیمارستان دامپزشکی تهران یکی از مشکلات موجود را تفاوت در نظام گزارشدهی بیماریها عنوان کرد و گفت: به گفته وی، لیشمانیوز در نظام سلامت انسانی جزو بیماریهای قابل گزارش است، اما در بخش دامپزشکی چنین وضعیتی وجود ندارد و این موضوع میتواند یک خلأ اطلاعاتی ایجاد کند.
محبی تأکید کرد: باید میان وزارت بهداشت و سازمان دامپزشکی ارتباط و تبادل اطلاعات بیشتری درباره بیماریهای مشترک وجود داشته باشد تا وضعیت بیماری در جمعیت انسانی و حیوانی یک منطقه بهصورت همزمان بررسی شود.
وی گفت: وقتی بیماری در جمعیت حیوانی یک منطقه مشاهده میشود، باید امکان دسترسی و تبادل اطلاعات با نظام سلامت انسانی نیز وجود داشته باشد؛ زیرا ممکن است موارد انسانی شناسایی یا گزارش نشده باشند.
انتقاد از وضعیت نظارت بر فعالیت پتشاپها
محبی در ادامه با اشاره به افزایش تعداد پتشاپها اظهار کرد: افزایش تعداد این مراکز نشاندهنده شکلگیری یک نیاز اجتماعی است، اما در سالهای گذشته نظارت و سیاستگذاری واحدی برای این حوزه شکل نگرفته است.
وی افزود: در برخی مناطق، اتحادیههای مختلف برای فعالیت پتشاپها مجوز صادر میکنند و این موضوع موجب شده است سیاست واحدی در زمینه فعالیت این مراکز وجود نداشته باشد.
رئیس بیمارستان دامپزشکی تهران گفت: زمانی که یک مرکز علاوه بر فروش غذا و مکمل، اقدام به فروش دارو و واکسن یا انجام مداخلات درمانی میکند، موضوع از یک فعالیت تجاری صرف خارج میشود و به حوزه سلامت حیوان و در مواردی سلامت انسان ارتباط پیدا میکند.
وی تأکید کرد: هر فعالیتی که بتواند بر سلامت حیوان و در ادامه بر سلامت انسان اثر بگذارد، نیازمند نظارت حاکمیتی است.
آمار دقیقی از جمعیت حیوانات خانگی وجود ندارد
محبی درباره آمار جمعیت حیوانات خانگی نیز گفت: آماری که گاهی درباره وجود یک حیوان خانگی به ازای هر ۱۰ ایرانی مطرح میشود، مبنای آماری مشخصی ندارد.
وی افزود: برآوردی که خود او در مقطعی درباره جمعیت حیوانات خانگی تهران انجام داده، بر اساس تعداد درمانگاهها و میزان مراجعات و با یک تحلیل اقتصادی صورت گرفته و نه بر مبنای سرشماری مستقیم.
رئیس بیمارستان دامپزشکی تهران گفت: بر اساس آن برآورد، جمعیت حیوانات خانگی تهران ممکن است حدود ۸۰۰ هزار تا یک میلیون مورد باشد، اما این رقم آمار رسمی محسوب نمیشود.
تعداد مراکز درمانی واقعی با عنوان بیمارستان محدود است
محبی با اشاره به وضعیت صدور مجوز مراکز دامپزشکی اظهار کرد: در برخی موارد، به دلیل خلأهای موجود در صدور مجوز، مجموعههایی که فعالیت اصلی آنها درمان دامپزشکی نیست، با عناوین درمانگاه یا بیمارستان فعالیت میکنند.
وی افزود: برآورد من این است که در تهران حدود پنج تا شش بیمارستان وجود دارد که کسبوکار اصلی آنها ارائه خدمات درمانی دامپزشکی است و فعالیتهای جانبی مانند پتشاپ، محور اصلی فعالیت آنها نیست.
رئیس بیمارستان دامپزشکی تهران تأکید کرد: در برخی مراکز، بخش فروش محصولات حیوانات خانگی سهم قابلتوجهی از فعالیت مجموعه را تشکیل میدهد و در کنار آن خدمات درمانی نیز ارائه میشود؛ بنابراین باید میان مراکز درمانی واقعی و مراکزی که فعالیت تجاری و درمانی را همزمان دنبال میکنند، تفکیک مشخصی وجود داشته باشد.
ضرورت بازنگری در مدیریت بیماری هاری
محبی در بخش دیگری از سخنان خود به بیماری هاری و موضوع گزش حیوانات اشاره کرد و گفت: با افزایش جمعیت حیوانات خانگی و شهری، تعداد موارد گزش نیز میتواند افزایش پیدا کند و این موضوع نیازمند توجه بیشتر در نظام سلامت است.
وی با اشاره به پروتکلهای موجود در زمینه پیشگیری از هاری افزود: در مواردی که حیوان گزنده مشخص است، میتوان با همکاری میان دامپزشکان و نظام سلامت، وضعیت حیوان را نیز بررسی کرد تا مشخص شود آیا حیوان مورد نظر در معرض خطر انتقال هاری قرار دارد یا خیر.
محبی ادامه داد: بسیاری از موارد گزش مربوط به حیواناتی است که قابل شناسایی هستند و در چنین شرایطی میتوان از ظرفیت دامپزشکان برای ارزیابی حیوان استفاده کرد.
وی با اشاره به دوره نهفتگی هاری گفت: فاصله میان گزش و بروز علائم هاری میتواند از چند هفته تا چند ماه متغیر باشد و به همین دلیل پیشگیری و مدیریت موارد مشکوک اهمیت زیادی دارد.
رئیس بیمارستان دامپزشکی تهران در پایان تأکید کرد که افزایش جمعیت حیوانات خانگی و شهری، توسعه خدمات دامپزشکی و گسترش ارتباط انسان و حیوان، همزمان نیازمند توسعه زیرساختهای درمانی، آموزش عمومی، نظارت بر فعالیتهای مرتبط با حیوانات و شکلگیری سازوکار مؤثر برای مدیریت بیماریهای مشترک است.
انتهای پیام/
