یادداشت؛
یادداشت
سگ و گربه بدون علامت هم میتوانند ناقل عوامل بیماریزا باشند/ بیماریهای قابل انتقال کم نیستند
به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی خبرگزاری آنا، دیگر حیوانات خانگی فقط در گوشهای از حیاط، پارکینگ یا خارج از خانه نگهداری نمیشوند؛ سگ و گربهها برای بسیاری از خانوادهها به بخشی از فضای زندگی تبدیل شدهاند. روی مبل میخوابند، روی فرش راه میروند، کنار اعضای خانواده مینشینند و حتی گاهی جای مشخصی در اتاق خواب و تخت صاحبان خود پیدا میکنند.
این نزدیکی، در کنار شکلگیری رابطه عاطفی میان انسان و حیوان، پرسشهایی را درباره بهداشت و سلامت نیز مطرح میکند؛ اینکه آیا حیوان خانگی بیخطر است، در چه شرایطی باید مراقبت بیشتری داشت و چگونه میتوان بدون فاصله گرفتن از حیوان، اصول بهداشتی را رعایت کرد.
آرمان عبدوست، دامپزشک، در گفتوگو با خبرنگار آنا درباره بایدها و نبایدهای ارتباط نزدیک با حیوانات خانگی و خطرات احتمالی این نوع تماس توضیح داده است.
تماس نزدیک با حیوانات خانگی چقدر خطر دارد؟
بوسیدن سگ و گربه، تماس صورت با پوزه و زبان حیوان و خوابیدن حیوان در تخت، برای بسیاری از صاحبان حیوانات خانگی بخشی از رابطه عاطفی روزمره است. با این حال، حیوان خانگی حتی اگر سالم و تمیز به نظر برسد، ممکن است ناقل برخی عوامل بیماریزا باشد که از ظاهر حیوان قابل تشخیص نیست.
مطالعهای که در سال ۲۰۲۶ در مجله One Health منتشر شده، رفتار نزدیک به ۳۷۰۰ صاحب حیوان خانگی در مکزیک را بررسی کرده است. براساس نتایج این مطالعه، حدود ۷۵ درصد افراد اعلام کردهاند که دهان یا صورت آنها با پوزه یا زبان حیوان تماس داشته است. همچنین در بیش از یکسوم خانهها، حیوان خانگی روی تخت صاحب خود میخوابیده است.
در این مطالعه، ۳۷ درصد افراد نیز اعلام کردهاند که پس از تماس مستقیم با حیوان دستهای خود را نمیشویند و در بیش از ۶۰ درصد خانهها سابقه وجود ادرار یا مدفوع حیوان در فضای خانه گزارش شده است.
این یافتهها بیشتر از آنکه نشاندهنده ابتلای افراد به بیماری باشند، بیانگر میزان تماس نزدیک انسان و حیوان و برخی رفتارهای بهداشتی صاحبان حیوانات خانگی هستند؛ موضوعی که ضرورت آموزش درباره شیوه صحیح نگهداری حیوانات را نشان میدهد.
همه تماسها به یک اندازه خطرناک نیستند
البته همه انواع تماس با حیوان خانگی خطر یکسانی ندارند. یکی از مواردی که نیازمند توجه بیشتری است، تماس بزاق حیوان با زخم باز، چشم یا داخل دهان است؛ زیرا برخی عوامل بیماریزا میتوانند از طریق پوست آسیبدیده یا مخاط وارد بدن شوند.
تماس بزاق با پوست سالم معمولاً شرایط متفاوتی دارد، اما اگر روی پوست زخم یا خراش کوچکی وجود داشته باشد، احتمال بروز عفونت افزایش پیدا میکند.
خوابیدن حیوان در تخت نیز از دیگر رفتارهایی است که باید مورد توجه قرار گیرد؛ چراکه مو، بزاق، ترشحات و آلودگیهای احتمالی حیوان میتواند با ملافه و سایر وسایل خواب تماس پیدا کند. رعایت احتیاط در این زمینه برای خانوادههایی که کودک خردسال، سالمند، زن باردار یا فرد دارای ضعف سیستم ایمنی دارند، اهمیت بیشتری دارد.
خراش و گازگرفتگی را جدی بگیریم
مطالعات انجامشده در ایران نیز بر ضرورت افزایش آگاهی صاحبان حیوانات خانگی درباره بیماریهای قابل انتقال تأکید دارند.
در پژوهشی که روی ۲۰۰ صاحب سگ و گربه در کلینیکهای شهر شیراز انجام شده، حدود دوسوم افراد سابقه گازگرفتگی یا خراش توسط حیوان داشتهاند. نزدیک به نیمی از افراد نیز از این موضوع اطلاع نداشتند که حتی یک خراش ساده میتواند در برخی شرایط در انتقال بیماریهای مشترک انسان و حیوان نقش داشته باشد.
در همین مطالعه، ۷۹ درصد افراد اعلام کردهاند که پس از تماس با حیوان دستهای خود را میشویند و تقریباً همه شرکتکنندگان معتقد بودهاند دامپزشکان باید اطلاعات بیشتری درباره بیماریهای قابل انتقال در اختیار صاحبان حیوانات قرار دهند.
این نتایج اهمیت آموزش و افزایش آگاهی صاحبان حیوانات خانگی را نشان میدهد؛ بهویژه اینکه بسیاری از خطرات نه از خود حیوان، بلکه از نحوه نگهداری و رفتار انسان ناشی میشوند.
چه بیماریهایی ممکن است منتقل شوند؟
برخی بیماریها و عفونتها میتوانند در شرایط خاص از حیوان به انسان منتقل شوند؛ از عفونتهای پوستی و گوارشی گرفته تا بیماریهایی مانند توکسوپلاسموز و سالمونلوز. مسیر انتقال نیز بسته به نوع بیماری متفاوت است و میتواند از طریق تماس با بزاق، مدفوع، ترشحات، خراش یا گازگرفتگی باشد.
نکته مهم این است که سالم بودن ظاهری حیوان لزوماً به معنای نبود هیچ عامل بیماریزا نیست؛ به همین دلیل رعایت اصول بهداشت در کنار مراقبتهای دامپزشکی اهمیت دارد.
ظرف غذای حیوان را کنار غذای انسان نگذارید
بخش دیگری از خطرات احتمالی به شیوه نگهداری حیوان در خانه مربوط میشود. تمیز نکردن صحیح دستها پس از تماس با مدفوع یا ترشحات حیوان، قرار دادن ظرف غذای حیوان روی سطوحی که برای آمادهسازی غذای انسان استفاده میشود و اجازه دادن به حیوان برای لیسیدن ظروف یا وسایل شخصی، از جمله رفتارهایی هستند که بهتر است از آنها پرهیز شود.
همچنین در صورت بروز گازگرفتگی یا خراش، نباید موضوع را ساده تلقی کرد و در موارد لازم باید برای ارزیابی و دریافت مراقبت پزشکی اقدام شود.
رعایت چند اصل ساده میتواند احتمال انتقال برخی بیماریها را کاهش دهد.
نباید اجازه داد زبان حیوان با زخم باز، چشم یا داخل دهان تماس داشته باشد. پس از تماس با مدفوع، استفراغ یا ترشحات حیوان نیز باید دستها بهخوبی با آب و صابون شسته شود.
ظرف غذای حیوان بهتر است از محل آمادهسازی غذای انسان جدا باشد و وسایل مربوط به حیوان نیز به شکل مناسب شسته و نگهداری شوند.
در نهایت، در صورت بروز گازگرفتگی یا خراش و همچنین در شرایطی که درباره احتمال انتقال بیماری نگرانی وجود دارد، بهتر است بهجای اتکا به توصیههای غیرتخصصی در فضای مجازی، از دامپزشک و در صورت نیاز پزشک مشورت گرفته شود.
داشتن علم به خطرات احتمالی، رعایت بهداشت و مراجعه به دامپزشک میتواند به حفظ سلامت هم انسان و هم حیوان کمک کند. مفهوم «سلامت یکپارچه» نیز بر همین ارتباط میان سلامت انسان، حیوان و محیط تأکید دارد.
انتهای پیام/
