رئیس ستاد اربعین دانشگاه آزاد اسلامی خبر داد
تلفات شبکه برق در سطح نرمال؛ بحران صنعت فنی نیست/ چگونه ناترازی ۱۲ هزار مگاواتی کانون توجه سرمایهگذار شود؟
به گزارش خبرگزاری آنا، با عبور ناترازی تولید و مصرف برق از مرز ۱۲ هزار مگاوات، زنگ خطر برای پایداری شبکه ملی به صدا درآمده است؛ وضعیتی که به اعتقاد کارشناسان صنعت، نه ناشی از کمبود دانش فنی، بلکه پیامد مستقیم قفلشدگیِ منابع مالی و انباشت ۱۳۰ هزار میلیارد تومان مطالبات بخش خصوصی است. دبیر سندیکای صنعت برق با انتقاد از تداوم نگاهِ یارانهای به این صنعت حیاتی، تأکید میکند که بدون آزادسازی اقتصاد برق و تسویه تعهدات دولت، تکرار چرخه خاموشیها نه یک احتمال، بلکه یک قطعیت خواهد بود و عبور از این بحران، نیازمند تغییر پارادایم از «مدیریتِ کمبود» به «تقویت زیرساخت» از طریق حمایت واقعی از سرمایهگذاران است.
تابآوری شبکه برق در نقطه «سربهسر»
در شرایطی که صنعت برق کشور با فشار مضاعفِ ناترازی ۱۲ هزار مگاواتی و گرمای بیسابقه دستوپنج نرم میکند، کارشناسان و متخصصان این حوزه تمام توان خود را برای حفظ پایداری شبکه به کار بستهاند. دبیر سندیکای صنعت برق با تأکید بر اینکه تابآوری شبکه به حد نهایی خود رسیده است، همراهی مردم و صنایع در مدیریت هوشمند مصرف را نه یک انتخاب، بلکه یک «وظیفه ملی» برای حمایت از زیرساختهای حیاتی کشور میداند به طوری که این مشارکت همگانی، حیاتیترین پشتیبان برای مهندسان و کارکنانی است که شبانهروزی برای پیشگیری از خاموشیهای گسترده در حال تلاش هستند.
صرفهجویی، حمایت مردم از «شریانهای حیاتی» کشور است
شبکه سراسری برق کشور در حالی به استقبال پیک مصرف میرود که محدودیتهای زیرساختی و ناترازیِ تولید، متخصصان این صنعت را در وضعیتی چالشبرانگیز قرار داده است. در این میان، سندیکای صنعت برق ضمن ارج نهادن به تلاشهای بدنه فنی صنعت برای جلوگیری از فروپاشی شبکه، مدیریت مصرف و رعایت الگوی بهینه را به عنوان «حمایت مستقیم جامعه از زیرساختهای ملی» معرفی میکند. این گزارش تحلیلی نشان میدهد که بدون همافزایی میان مدیریتِ بهینه مصرف توسط مشترکان و تدابیر فنی مهندسان، گذر از این ناترازیِ ۱۲ هزار مگاواتی با ضریب اطمینان بالا ممکن نخواهد بود.
در شرایط فعلی و با توجه به فشار همزمان گرمای هوا، افزایش مصرف، محدودیتهای زیرساختی و آسیبپذیری برخی مناطق، تابآوری صنعت برق بینهایت نیست و تداوم این روند میتواند به گسترش خاموشیها، افزایش فشار بر بخش تولید و تشدید چالشهای اقتصادی و اجتماعی منجر شود.مهدی مسائلی، دبیر سندیکای صنعت برق، در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی آنا، در تشریح وضعیت کنونی شبکه برق کشور گفت: حتی اگر کشور در شرایط عادی نیز قرار داشت، با توجه به شرایط اقلیمی، رشد مصرف و محدودیتهای موجود، وضعیت برق در تابستان مطلوب نبود و امکان مانور زیادی در شبکه وجود نداشت.
وی افزود: اکنون با توجه به شرایط بهوجودآمده در برخی مناطق جنوبی کشور و فشار مضاعفی که به زیرساختها وارد شده، طبیعی است که صنعت برق با محدودیتهای بیشتری مواجه شود و برای حفظ پایداری شبکه، ناگزیر به اعمال مدیریت سختگیرانهتری در مصرف باشیم.
تابآوری شبکه در شرایط فعلی نامحدود نیست
مسائلی با بیان اینکه واقعیت امروز صنعت برق، کمبود تولید در برابر میزان مصرف است، اظهار کرد: همه توصیههایی که این روزها در حوزه صرفهجویی، تنظیم دمای وسایل سرمایشی روی ۲۵ درجه و همراهی بیشتر مردم مطرح میشود، در نهایت یک معنا دارد و آن این است که برق کم است و شبکه ظرفیت نامحدود برای پاسخگویی ندارد.
وی گفت: اگر لازم باشد آسیبها و محدودیتهای ایجادشده در برخی مناطق مدیریت شود، بهناچار این مدیریت در سایر استانها نیز خود را بهصورت محدودیت بیشتر و خاموشیهای گستردهتر نشان خواهد داد؛ زیرا در شرایط پیشبینینشده، تنها راه موجود، کاهش مصرف در بخشی از شبکه برای تأمین برق بخشهای دیگر است.
دبیر سندیکای صنعت برق ادامه داد: در ماههای گذشته به دلیل تعطیلی برخی بخشها و همزمانی آن با شرایط خاص کشور، فشار مصرف تا حدی کنترل شده بود، اما اکنون با بازگشت فعالیت ادارات، صنایع، واحدهای تولیدی و افزایش شدید دمای هوا، سطح تقاضا به شکل محسوسی بالا رفته و همین مسئله، مدیریت شبکه را دشوارتر کرده است.
بحران اقتصادی صنعت برق فنی است؟
مسائلی با تأکید بر اینکه مسئله بحران صنعت برق صرفاً فنی نیست، تصریح کرد: ریشه اصلی بخش مهمی از مشکلات کنونی به بحران اقتصادی این صنعت بازمیگردد. تا زمانی که برای اقتصاد برق یک راهحل اساسی طراحی نشود، هر سال شرایط از سال قبل دشوارتر خواهد شد. برق باید در نگاه حاکمیت، مجلس، دولت و سایر نهادهای تصمیمگیر، بهعنوان یک کالای اساسی و زیرساخت حیاتی دیده شود. اگر این تغییر نگاه شکل نگیرد، نتیجه آن کاهش دسترسی خانوارها، واحدهای صنعتی، مراکز تجاری و بخش خدمات به برق پایدار خواهد بود.
وی گفت: زمانی که برق شبکه در دسترس نباشد، تأمین انرژی از مسیرهای جایگزین مانند ژنراتور، ذخیرهساز یا سامانههای خورشیدی، بهمراتب پرهزینهتر است و همین مسئله میتواند آثار اقتصادی گستردهای بر جا بگذارد. این آثار فقط به افزایش قیمت محدود نمیشود، بلکه در قالب کاهش ساعت فعالیت کسبوکارها، افت تولید، رکود در چرخه خرید و فروش و فشار بر معیشت مردم خود را نشان میدهد.
مسائلی خاطرنشان کرد: در بخش کالاهای فاسدشدنی مانند گوشت، مرغ، لبنیات و اقلامی که به زنجیره سرمایش وابستهاند، آثار خاموشی میتواند بهمراتب شدیدتر باشد و خسارتهای مستقیمتری به فعالان اقتصادی و مصرفکنندگان وارد کند.
بخش خصوصی بدون تضمین بازگشت سرمایه وارد نمیشود
دبیر سندیکای صنعت برق درباره نقش بخش خصوصی در رفع ناترازی برق گفت: در صنعت برق، نمیتوان بدون نقشآفرینی مستقیم دولت درباره اصلاحات ساختاری صحبت کرد. اگر دولت تضمینی برای بازگشت اصل سرمایه و سود سرمایهگذاران نداشته باشد، بخش خصوصی بهطور طبیعی وارد این حوزه نخواهد شد.
وی افزود: نزدیک به ۱۵ سال است که جذابیت سرمایهگذاری در صنعت برق بهشدت کاهش یافته و به تعبیر دیگر، آهنربای جذب سرمایه در این بخش ضعیف شده است. حتی در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر نیز بخش عمده سرمایهگذاریها از سوی مجموعههای بزرگ، نیمهدولتی یا صنایع بزرگی انجام میشود که از توان مالی بالاتری برخوردارند و سهم بخش خصوصی واقعی در این میان محدود است.
مسائلی ادامه داد: در شرایطی که بدهی شرکتهای زیرمجموعه وزارت نیرو به بخش خصوصی به حدود ۱۳۰ همت رسیده، نمیتوان انتظار داشت سرمایهگذار جدید با اطمینان وارد پروژههای توسعهای شود. سرمایهگذار زمانی وارد میدان میشود که از بازگشت سرمایه خود اطمینان داشته باشد، نه اینکه با مطالبات انباشته و افق مبهم بازپرداخت مواجه شود.
وی با اشاره به راهکارهای کوتاهمدت گفت: در مقطع فعلی، برای بخشی از مردم و فعالان اقتصادی که توان تأمین مالی دارند، استفاده از سامانههای خورشیدی همراه با ذخیرهساز، عملیترین گزینه موجود است. با این حال، این راهحل نیز عمومی نیست؛ زیرا هزینه یک سامانه حدود پنج کیلووات، معادل مصرف یک واحد مسکونی، به حدود ۵۰۰ میلیون تومان میرسد و بسیاری از خانوارها و کارگاههای کوچک از عهده چنین هزینهای برنمیآیند.
تلفات شبکه در سطح نرمال است مصرف غیرمجاز همچنان چالشزاست
مسائلی درباره وضعیت تلفات شبکه برق نیز اظهار کرد: از سال ۱۳۹۳ به بعد، اقدامات مؤثری برای کاهش تلفات انجام شده و بخش مهمی از مشکلات قدیمی این حوزه مدیریت شده است. امروز تلفات شبکه در سطحی قرار دارد که میتوان آن را نسبتاً نرمال ارزیابی کرد و بخش مهمی از چالشهای موجود دیگر از جنس تلفات فنی نیست.
وی افزود: آنچه همچنان بهعنوان یک دغدغه جدی مطرح است، مصرفهای غیرمجاز و برداشتهای خارج از چارچوب از شبکه است. در سالهای اخیر نیز در حوزه شناسایی ماینرهای غیرمجاز و مقابله با استفادههای غیرقانونی از برق، اقداماتی انجام شده و بخشی از فشار شبکه از این محل کاهش یافته است.
دبیر سندیکای صنعت برق تصریح کرد: با این حال، باید توجه داشت که ریشه این مسائل نیز در نهایت به مشکلات اقتصادی بازمیگردد. وقتی اقتصاد در وضعیت نامناسب قرار داشته باشد، فشار بر زیرساختها افزایش پیدا میکند و بهرهبرداری غیرمجاز نیز بیشتر میشود؛ بنابراین حل پایدار مشکلات صنعت برق، بدون اصلاحات عمیق اقتصادی، امکانپذیر نخواهد بود.
وی در پایان با اشاره به برآورد کسری برق کشور گفت: هماکنون ناترازی برق در محدوده ۸ تا ۱۲ هزار مگاوات برآورد میشود و با توجه به فشارهای واردشده به برخی مناطق، این میزان میتواند افزایش یابد. در چنین شرایطی، مدیریت مصرف و صرفهجویی همچنان اصلیترین ابزار کوتاهمدت برای عبور از تابستان است، اما برای حل ریشهای مسئله، چارهای جز تصمیمگیریهای ساختاری و اقدام عملی در سطح کلان وجود ندارد.
انتهای پیام/
