از CNG تا خودروهای هیبریدی؛ راهکار کاهش مصرف بنزین چیست؟

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری آنا، علی ملکی عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی شریف و مدیر اندیشکده صنعت و توسعه پایدار پژوهشکده سیاست‌گذاری دانشگاه شریف  در نشست بررسی راهکارهای کاهش مصرف بنزین در اظهاراتی درباره آینده صنعت انرژی و حمل‌ونقل کشور اظهار کرد: هر کشوری در جهان مزیت‌های رقابتی خاص خود را دارد؛ مزیت‌هایی که در طول تاریخ، فرهنگ، فناوری و ساختار‌های اقتصادی آن کشور شکل گرفته است. همان‌گونه که چین در صنعت کشتی‌سازی مزیت تاریخی و اقتصادی دارد، ایران نیز دارای مزیت راهبردی در حوزه نفت و گاز است و نباید این ظرفیت بزرگ نادیده گرفته شود.

ملکی با اشاره به جایگاه ایران در ذخایر انرژی جهان گفت: ایران با حدود ۱۵۰ میلیارد بشکه ذخایر اثبات‌شده نفتی، چهارمین دارنده نفت جهان و با حدود ۵۵ تریلیون مترمکعب ذخایر گاز طبیعی، دومین کشور دنیا در این حوزه است. اگر ذخایر نفت و گاز به‌صورت تجمیعی محاسبه شود، ایران بزرگ‌ترین دارنده منابع هیدروکربنی جهان محسوب می‌شود.

وی افزود: در چنین شرایطی، کنار گذاشتن مزیت‌های واقعی کشور و حرکت به سمت حوزه‌هایی که ایران در آنها مزیت چندانی ندارد، تصمیم درستی نیست. به عنوان مثال ایران در ذخایر اورانیوم جایگاه هفتادم در دنیا دارد، اما در مقابل، دارای ظرفیت بی‌نظیر نفت و گاز است که باید محور توسعه اقتصادی قرار گیرد.

مدیر اندیشکده صنعت و توسعه پایدار پژوهشکده سیاست‌گذاری دانشگاه شریف با اشاره به راندمان نیروگاه‌های کشور تصریح کرد: راندمان بسیاری از نیروگاه‌های ایران حدود ۳۷ درصد است؛ یعنی از انرژی موجود در یک بشکه نفت و یا مقدار معادل گاز طبیعی ، تنها ۳۷ درصد به برق تبدیل می‌شود. در چنین شرایطی، تولید برق با سوخت فسیلی و سپس استفاده از آن برای خودرو‌های برقی، نیازمند بررسی دقیق اقتصادی و فنی است.

وی با بیان اینکه موتور‌های احتراق داخلی همچنان یکی از بزرگ‌ترین دستاورد‌های بشر محسوب می‌شوند، اظهار کرد: این موتور‌ها همچنان از راندمان و کارایی بالایی برخوردارند و حتی بسیاری از کشور‌های پیشرفته نیز به‌طور کامل از آنها عبور نکرده‌اند. به گفته ملکی، در ژاپن سهم خودرو‌های تمام برقی هنوز محدود است و خودرو‌های هیبریدی جایگاه پررنگ‌تری دارند.

خودرو‌های هیبریدی؛ گزینه منطقی‌تر برای ایران

این استاد دانشگاه تأکید کرد: ایران باید به جای تمرکز افراطی بر خودرو‌های تمام برقی، بر توسعه خودرو‌های کم‌مصرف و هیبریدی تمرکز کند. وی افزود: هم‌اکنون موتور‌های هیبریدی با مصرف حدود ۴.۵ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر در کشور طراحی شده‌اند، اما برخی موانع سیاست‌گذاری و ساختاری مانع تولید انبوه آنها شده است.

ملکی همچنین با اشاره به محدودیت‌های صنعت باتری در جهان گفت: باتری خودرو‌های برقی هنوز از نظر طول عمر و هزینه با چالش‌های جدی مواجه است و در بسیاری از موارد، عمر مفید آنها بیش از چند سال نیست.

انتقاد از سیاست‌گذاری در حوزه خودرو‌های برقی

وی با انتقاد از برخی تصمیمات حوزه انرژی و حمل‌ونقل اظهار کرد: تصور اینکه با توسعه محدود ایستگاه‌های شارژ یا واردات خودرو‌های برقی بتوان مشکلات انرژی کشور را حل کرد، نگاه ساده‌انگارانه‌ای است. به گفته او، توسعه حمل‌ونقل عمومی، افزایش بهره‌وری خودرو‌ها و اصلاح الگوی مصرف باید در اولویت قرار گیرد، اما نباید مردم را با سیاست‌های غیرکارشناسی تحت فشار قرار داد.

ملکی همچنین به ظرفیت بالای گاز طبیعی فشرده (CNG) در کشور اشاره کرد و گفت: ایران یکی از موفق‌ترین کشور‌ها در توسعه زیرساخت CNG بوده و این حوزه همچنان ظرفیت بالایی برای کاهش مصرف بنزین دارد، اما به دلایل مختلف از این ظرفیت به‌طور کامل استفاده نشده است.

نفت خام؛ مزیتی اقتصادی با سودآوری بالا

عضو هیئت علمی دانشگاه شریف با اشاره به ارزش اقتصادی نفت و گاز تصریح کرد: هزینه تولید هر بشکه نفت در ایران بسیار پایین‌تر از قیمت فروش آن در بازار‌های جهانی است و این مزیت می‌تواند منابع مالی گسترده‌ای برای توسعه زیرساخت‌ها، پالایشگاه‌ها، نیروگاه‌ها، بیمارستان‌ها و صنایع پایین‌دستی فراهم کند.

وی ادامه داد: توسعه زنجیره ارزش نفت و گاز، از پتروشیمی تا صنایع دارویی و شیمیایی، می‌تواند ارزش افزوده بسیار بیشتری نسبت به بسیاری از فعالیت‌های اقتصادی دیگر برای کشور ایجاد کند.

ملکی  تأکید کرد: دولت باید از تصدی‌گری مستقیم فاصله بگیرد و نقش خود را بر سیاست‌گذاری و تنظیم‌گری متمرکز کند. وی افزود: سیاست‌گذاری صحیح در حوزه انرژی باید مبتنی بر واقعیت‌های اقتصادی کشور، مزیت‌های رقابتی ایران و ارتقای بهره‌وری باشد.

وی همچنین پیشنهاد کرد مدیریت یکپارچه حوزه انرژی و توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر با محوریت وزارت نفت و استفاده از ظرفیت‌های موجود کشور دنبال شود.

ملکی تأکید کرد: آینده انرژی و حمل‌ونقل ایران باید بر پایه ارتقای بهره‌وری، استفاده از مزیت نفت و گاز، توسعه فناوری‌های هیبریدی و اصلاح سیاست‌گذاری‌ها شکل بگیرد، نه تصمیمات هیجانی و الگو‌های وارداتی که با شرایط اقتصادی و زیرساختی کشور همخوانی ندارد.