رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان یزد:
حمایت از پایاننامههایی که منجر به تولید محصولات دانشبنیان میشوند
به گزارش خبرگزاری آنا، محمدنبی شهیکی، معاون فناوری وزارت علوم، در نشست «فناوری، مسیر آینده» با عنوان بررسی شرایط پساجنگ اظهار کرد: تشکر میکنم از رویکردی که به نظر من نیاز امروز کشور برای حل مسائل کلان کشور است و واقعاً جای قدردانی دارد. این رویکرد، بسیار درست و دقیق و متناسب با شرایط و بزنگاههای مهم تاریخی کشور است.
وی ادامه داد: اشارهای میکنم به برنامههای معاونت فناوری و نوآوری وزارت علوم. اگر بخواهم برگردم به دو دهه قبل، تقریباً اولین بار مفهوم «تخریب خلاق» را در تجربه اقتصاد صنعتی داشتم. زمانی که بحث تخریب خلاق مطرح میشد، تصور بسیار محدودی نسبت به آن وجود داشت و درک عمیقی از مناسبات این حوزه شکل نگرفته بود.
شهیکی گفت: وقتی با مفهوم نوآوری آشنا شدم، شناخت و درک عمیقتری از مناسبات این حوزه پیدا کردم و دیدم که نوع نگاه موجود در رشد اقتصادی مدرن، شدیداً تابعی از نوآوری و تخریب خلاق است.
وی افزود: من فکر میکنم امروز کشور ما شدیداً نیاز دارد هم به تخریب خلاق و هم به جریان نوآوری در همه حوزهها. کشور نیاز دارد در حوزه فناوری، کشاورزی و سایر عرصهها تحول ایجاد کند. واقعیت این است که مسیر ساختن آینده کشور، شدیداً به حوزه فناوری گره خورده و کشور نیازمند سرمایهگذاری راهبردی و کلان در عرصه فناوری است.
فعالیت ۵۸ پارک فناوری در کشور
شهیکی با اشاره به وضعیت پارکهای فناوری کشور گفت: در بیش از دو دهه اخیر، ۵۸ پارک فناوری در ایران ایجاد شده است. خروجی این ۵۸ پارک فناوری، بیش از ۱۵ هزار واحد فناور بوده است.
وی بیان کرد: این ۱۵ هزار واحد فناور، در واقع گنجینه و سرمایه اصلی اکوسیستم نوآوری کشور هستند و من فکر میکنم مستعدترین فرزندان این کشور در این ۱۵ هزار واحد فناور حضور دارند.
شهیکی اظهار کرد: خروجی این مجموعه، ایجاد ۱۶۱ هزار اشتغال پایدار، مولد و فعال در حوزه دانشبنیان کشور بوده است. من فکر میکنم یکی از مسائلی که ما در دوران پساجنگ واقعاً باید به آن توجه کنیم، برجستهتر شدن این حوزه است تا بتواند نقش مؤثرتری در روند توسعه کشور، بازسازی و شرایط پساجنگ ایفا کند.
ضرورت تقویت پارکهای فناوری تخصصی
معاون فناوری وزارت علوم تصریح کرد: باید بتوانیم علاوه بر تقویت نقش پارکهای فناوری، ارتباط تخصصیتری میان آنها ایجاد کنیم تا این پارکها به کانون اشتغال نیروهای مستعد و گنجینههای ارزشمند کشور تبدیل شوند. ما ۱۰ برنامه در نقشه راه معاونت فناوری و نوآوری در دوران جدید تعریف کردهایم. یکی از مسائل بسیار مهم این است که اکنون نهادهای متنوعی مانند مراکز رشد فناور، مراکز نوآوری و پردیسهای فناوری داریم و در دوران جدید نیازمند بازنگری در برخی مناسبات و روند شکلگیری این نهادها هستیم.
وی افزود: یکی دیگر از برنامههای ما در شرایط فعلی، توسعه پارکهای فناوری تخصصی است. با توجه به مسائل و چالشهای کشور، نیازمند نهادسازی تخصصی در این عرصه هستیم.
توجه به مهارتافزایی و توسعه زیرساختها
شهیکی گفت: در شرایط فعلی، ارتقای مهارتهای نوظهور بسیار مهم است. ما دانشجویانی داریم که باید روی سبد مهارتهای آنها سرمایهگذاری شود تا بتوانند در آینده نقشآفرین باشند. همچنین باید چتر حمایتی مناسبی ایجاد شود تا واحدهای فناور بتوانند از مراحل ابتدایی عبور کرده و به شرکتهای متوسط و بزرگ تبدیل شوند.
وی با اشاره به اهمیت زیرساختها افزود: یکی از مسائل جدی، زیرساختهای فیزیکی و فناوری است. توسعه فناوری نیازمند زیرساختهایی مانند کارگاههای نیمهصنعتی و خدمات پشتیبان فناوری است تا این حوزه تقویت شود.
راهاندازی پنجره واحد خدمات نوآوری
معاون فناوری وزارت علوم اظهار کرد: از ابتدای سال، در ۲۰ پارک فناوری کشور تلاش شده با وجود محدودیت منابع، پنجره واحد خدمات ملی حوزه نوآوری شکل بگیرد. سامانهای تحت عنوان «زیستبوم» ایجاد شده که دارای پیوست جامعهای است و به نظر من یکی از زیرساختهای ارزشمند برای بازیگران این حوزه محسوب میشود.
نقش بخش خصوصی در توسعه اکوسیستم نوآوری
وی ادامه داد: تجربه ما نشان میدهد در حوزه پارکهای فناوری، هم الگوهای موفق و هم الگوهای ناموفق وجود دارد. پارکهایی که پیشران کشور بودهاند، یک ویژگی مهم داشتهاند و آن استفاده مناسب از ظرفیت بخش خصوصی در توسعه نهادهای نوآوری است. اگر شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان را به عنوان یکی از نمونههای موفق در نظر بگیریم، این مجموعه توانسته جریان سرمایه و منابع بخش خصوصی را وارد اکوسیستم نوآوری کند.
شهیکی افزود: در پارک مشهد، پارک سمنان و برخی نهادهای دیگر نیز چنین تجربهای وجود دارد. به همین دلیل، در یک سال اخیر برخی آییننامههای وزارت علوم تغییر کرده تا بستر مناسبی برای ارتقای مشارکت بخش خصوصی در پارکهای فناوری فراهم شود.
تغییر ساختار دانشگاهها و مراکز رشد
وی گفت: واقعیت این است که همه دانشگاهها نمیتوانند یکشبه به دانشگاه نسل سوم و چهارم تبدیل شوند. ما تلاش کردیم برای سه دانشگاه، یک الگوی جامع طراحی کنیم تا ظرفیت توسعه فناوری در آنها شکل بگیرد. همچنین مدل جدید مراکز رشد نوین را در ۲۰ دانشگاه آغاز کردیم و پارکهای فناوری نیز در سطوح پیشرو، توسعهیافته و متوسط طبقهبندی شدند.
چالش تأمین مالی شرکتهای فناور
معاون فناوری وزارت علوم با اشاره به مشکلات تأمین مالی اظهار کرد: یکی از چالشهای جدی، دسترسی به بازار سرمایه متناسب با چرخه عمر کسبوکارهاست. نهادهای تأمین مالی متناسب هنوز بهطور کامل شکل نگرفتهاند. واحدهایی که در مراحل ابتدایی فعالیت قرار دارند به منابع بذری و «سید» نیاز دارند و شرکتهایی که به سطوح بالاتر فناوری میرسند، به سرمایهگذاریهای بزرگتر نیازمند هستند.
وی افزود: یکی از اقدامات مهم، ایجاد ظرفیت قانونی برای شکلگیری صندوقهای تخصصی سرمایهگذاری و همچنین ارتقای پایه سهام صندوقهای پژوهش و فناوری بوده تا بتوانند منابع اولیه مورد نیاز استارتاپها را تأمین کنند.
اجرای طرح توانمندسازی سرمایه انسانی
شهیکی تصریح کرد: برنامه توانمندسازی سرمایه انسانی در دانشگاهها آغاز شده است. مراکز رشد در دانشگاهها وجود داشت، اما اکنون استاندارد، تراز فعالیت و روند اجرایی آنها کاملاً تغییر کرده است. در این مدل، ارتباط نزدیکی میان معاونت پژوهشی و معاونت فناوری شکل گرفته و متولی اصلی اجرای پروژه، مراکز رشد و معاونتهای پژوهشی دانشگاهها هستند.
وی ادامه داد: سه دانشگاه امیرکبیر، فردوسی مشهد و گیلان بهعنوان پایلوت ملی انتخاب شدهاند. همچنین برخی نهادهای موازی در حال ادغام هستند و معماری و ساختار جدیدی در حوزه فناوری شکل میگیرد تا الگوی جدیدی برای دانشگاههای کشور ایجاد شود.
توسعه شبکه نوآوری کشور
معاون فناوری وزارت علوم گفت: اکوسیستم پشتیبانساز بسیار مهم است. در سامانه شبکه نوآوری کشور، تقریباً تمام بازیگران و ذینفعان اکوسیستم حضور دارند و شبکه ارتباطی مناسبی در این حوزه ایجاد شده است. وی افزود: مدل مشارکت عمومی، شبکه ملی جذب سرمایهگذاری فناوری و توسعه سرمایهگذاری در حوزه علوم انسانی از جمله برنامههایی است که آغاز شده است.
حمایت از پایاننامههای فناورانه
شهیکی اظهار کرد: هدف ما این است که به جای تأکید صرف بر پایاننامهها، پایاننامههایی مورد حمایت قرار بگیرند که منجر به تولید محصولات اولیه دانشبنیان شوند. وی ادامه داد: ایجاد کارگاههای نیمهصنعتی نیز از اواسط فروردین آغاز شده و در طول سال، جشنوارههای مختلفی با رویکرد گفتمانسازی برگزار خواهد شد.
برگزاری رویدادهای ملی فناوری
معاون فناوری وزارت علوم گفت: جشنواره استارتاپی روستایی یکی از برنامههای مهم ماست؛ زیرا باید بپذیریم بخش مهمی از جامعه در روستاها زندگی میکنند و انتقال فناوری روستایی و نوآوری اجتماعی باید مورد توجه قرار گیرد. همچنین رویداد ملی هوش مصنوعی ایران در بهمنماه برگزار میشود و دومین جشنواره صنایع خلاق نیز در شهریورماه برگزار خواهد شد.
وی در پایان خاطرنشان کرد: یکی از مهمترین رویدادهایی که برای معاونت فناوری اهمیت دارد، فرصتهای سرمایهگذاری است که به دنبال تغییر جایگاه فناوری در کشور است.
انتهای پیام/
