رئیس فرهنگستان علوم در نشست با خبرنگاران:

خبرنگاران در جنگ تحمیلی، روایتگر مظلومیت و اقتدار ایران بودند/ وحدت و انسجام، رمز پیروزی ملت ایران است

نشست خبری دکتر محمدرضا مخبر دزفولی رئیس فرهنگستان علوم
رئیس فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران در نشست خبری به مناسبت روز خبرنگار، با گرامیداشت یاد شهدا به ویژه رهبر شهید انقلاب و تأکید بر نقش بی‌بدیل خبرنگاران در روایتگری جنگ تحمیلی، گفت: خبرنگاران ما در این جنگ یک‌ساله، مظلومیت ملت ایران و اقتدار رزمندگان را به تصویر کشیدند و در این مسیر، وحدت و انسجام ملی، رمز پیروزی و پیشرفت کشور است.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری آنا، دکتر محمدرضا مخبر دزفولی، رئیس فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران، در نشست خبری با اصحاب رسانه که به مناسبت روز خبرنگار برگزار شد، با گرامیداشت یاد و خاطر شهدای انقلاب اسلامی و امام شهید حضرت آیت الله امام سید علی خامنه‌ای، بر نقش محوری خبرنگاران در روایتگری رسانه‌ای تأکید کرد.

رئیس فرهنگستان علوم با تبریک روز خبرنگار به همه فعالان عرصه رسانه و خبر، اظهار داشت: خبرنگاران عزیز ما در رسانه‌های مختلف، با تلاش شبانه‌روزی و با وجود پیچیدگی‌های دنیای امروز و تکنولوژی‌های نوظهور، وظیفه خطیر انتقال اخبار و روایتگری را بر عهده دارند. من می‌دانم خواهران و برادران عزیز ما در بخش‌های مختلف رسانه‌ای چه تلاش ارزشمندی انجام می‌دهند.

وی با اشاره به جهان پیچیده کنونی و تکنولوژی‌های در حال تحول، افزود: در دنیای امروز، رسانه‌ها با مخاطرات گوناگونی مواجه هستند و ما سال‌های طولانی در بحث خبررسانی، روایتگر دوم و سوم بودیم. اما در جنگ تحمیلی یک ساله اخیر، خبرنگاران ما نشان دادند که در روایتگری مظلومیت ملت بزرگ ایران و اقتدار رزمندگان، از دشمن عقب نماندند.

مخبر دزفولی در ادامه با گرامیداشت یاد امام شهید و شهدای بزرگ انقلاب، گفت: ما در آستانه چهلمین روز پس از تشییع و تدفین رهبر شهیدمان هستیم و یاد امام شهید و همه شهدای گرانقدر را گرامی می‌داریم. مفهوم شهادت، استقامت، پایمردی و ایستادگی در مقابل ظلم، استکبار و آپارتاید است؛ چه تبعیض نژادی به مفهوم سنتی و چه تبعیض‌های جدید در ابعاد اقتصادی، اجتماعی، علمی و فناوری. امام شهید ما نماد مقابله با این خباثت‌ها و تبعیض‌ها در سطح جهانی بودند.

رئیس فرهنگستان علوم با اشاره به پیشرفت‌های کشور در دوران سی و هفت ساله رهبری امام شهید، تصریح کرد: رهبر شهید ما کشور را به سمت قله‌های پیشرفت و ترقی هدایت کردند و نمونه‌های آن در کشور فراوان است.

وی با تأکید بر لزوم برنامه‌ریزی و برگزاری کارگاه‌های آموزشی برای خبرنگاران، گفت: در مواجهه با سختی‌ها، بحران‌ها و موضوعات ناگهانی، نیازمند انتقال تجربیات عزیزان خبرنگار هستیم. البته کارگاه‌هایی وجود دارد، اما به نظر من کافی نیست و باید این برنامه‌ریزی‌ها گسترش یابد.

مخبر دزفولی در ادامه با اشاره به سه جنگ تحمیلی به کشور، اظهار داشت: جنگ‌هایی که بر ما تحمیل شد، نشان داد که نظام جمهوری اسلامی پی‌ریزی قوی و مستحکمی دارد. با فاصله کوتاهی پس از شهادت رهبری، رهبر عزیز جدیدمان انتخاب شد و آرامش به جامعه بازگشت. این تجربه نشان داد که قابلیت‌ها در بین نسل‌های مختلف قابل انتقال است و انقلاب این تجربه را در نظام اجرایی و اداری خود جاری و ساری کرده است. دشمن نیز از این پیچیدگی دچار گیجی شده و نمی‌داند این نظام چه عقبه عمیق تمدنی چند هزار ساله‌ای دارد.

وی با تأکید بر نقش مردم و رزمندگان در این جنگ، خاطرنشان کرد: مردم عزیزمان با حضور در صحنه و رزمندگان با شجاعت بی‌نظیر خود، نشان دادند که این کشور از نعمت‌های الهی بسیاری برخوردار است و ما باید قدر این نعمت‌ها را بدانیم. هنرمندان ما با ساخت پویانمایی‌های نو و تکنولوژیک و خبرنگاران با روایتگری دقیق، نقش مؤثری در این مسیر ایفا کردند.

رئیس فرهنگستان علوم با اشاره به رمز موفقیت ملت ایران، تأکید کرد: رمز موفقیت ما، وحدت، انسجام، همدلی، صمیمیت، گذشت و فداکاری است. امام راحل، امام شهید و رهبر معظم انقلاب بر این محور تأکید داشته‌اند. ما همه باید یک حرف بزنیم و آن، راندن دشمن از منطقه، پیروزی ملت بزرگ ایران و احقاق حق مسلم جمهوری اسلامی ایران است.

وی در پایان با اشاره به پیام رهبر معظم انقلاب درباره وحدت، گفت: رهبر معظم انقلاب فرمودند که حتی اگر اختلاف یا نقد موجهی وجود دارد، الان موقع وحدت و همدلی است. پیشرفت ایران، نقطه ناامیدکننده برای دشمن و امیدآفرین برای ملت بزرگ ایران و همه مسلمانان و مستضعفین است. امیدوارم با کمک همدیگر، این گردنه مهم تاریخی را با موفقیت و اقتدار پشت سر بگذاریم و قله‌های پیشرفت و آینده درخشان را برای نسل‌های کنونی و آینده به ارمغان آوریم.

توسعه آموزش عالی باید بر اساس آمایش سرزمینی و مأموریت‌گرایی دانشگاه‌ها باشد

رئیس فرهنگستان علوم با تأکید بر ضرورت ساماندهی آموزش عالی کشور گفت: توسعه کمی دانشگاه‌ها باید متناسب با زیرساخت‌ها، نیازهای منطقه‌ای و مزیت‌های نسبی هر منطقه انجام شود و نمی‌توان برای همه دانشگاه‌ها یک مأموریت مشترک و یکسان تعریف کرد.

مخبر دزفولی در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره وضعیت زیرساخت‌های آموزش عالی و توسعه کمی دانشگاه‌ها اظهار کرد: دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی کشور امروز بسیار زیاد شده‌اند و موضوع آمایش سرزمینی نیز در وزارت علوم مطرح است. در این زمینه باید دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی ساماندهی شوند.

وی افزود: امروز با مجموعه بزرگی از دانشگاه‌های وزارت علوم، وزارت بهداشت، دانشگاه آزاد اسلامی و سایر مراکز آموزش عالی مواجه هستیم و این مجموعه باید در قالب یک نظام منسجم ساماندهی شود.

رئیس فرهنگستان علوم ادامه داد: یکی از موضوعات مهم در این زمینه، توجه به مزیت‌های نسبی جغرافیایی است. در مصوبات مربوط به آمایش آموزش عالی نیز بر این موضوع تأکید شده است؛ بنابراین باید مشخص شود هر منطقه با توجه به ظرفیت‌ها و نیازهای خود به چه رشته‌ها و تخصص‌هایی نیاز دارد.

مخبر دزفولی مأموریت‌گرا کردن دانشگاه‌ها و مراکز علمی را سومین محور مهم دانست و گفت: توقعی که از دانشگاه تهران، دانشگاه صنعتی شریف یا دانشگاه صنعتی امیرکبیر داریم، با توقعی که از یک دانشگاه سطح سه داریم، یکسان نیست. برخی دانشگاه‌ها مأموریت‌های فراملی دارند و باید قابلیت رقابت بین‌المللی پیدا کنند، برخی مأموریت منطقه‌ای دارند و برخی دیگر باید نیازهای استان و منطقه خود را پاسخ دهند.

وی افزود: نمی‌توان برای دانشگاهی که در یک زیست‌بوم منطقه‌ای فعالیت می‌کند، همان مأموریتی را تعریف کرد که برای دانشگاهی با مأموریت رقابت در سطح بین‌المللی تعریف می‌شود.

تأکید بر تناسب رشته‌های دانشگاهی با ظرفیت‌های هر منطقه

رئیس فرهنگستان علوم با اشاره به ضرورت تناسب رشته‌های دانشگاهی با ظرفیت‌های جغرافیایی گفت: در مناطق ساحلی باید رشته‌ها، فناوری‌ها و برنامه‌های آموزشی مرتبط با آب و دریا طراحی و تقویت شوند، اما در برخی مناطق دیگر ممکن است کشاورزی یا صنایع متناسب با ظرفیت همان منطقه در اولویت قرار گیرد.

مخبر دزفولی خاطرنشان کرد: متأسفانه در گذشته در برخی مناطق مجوز ایجاد رشته‌هایی داده شده که ارتباطی با امکانات، زیست‌بوم و مزیت‌های نسبی آن منطقه نداشته است و این مسئله باید در آمایش جدید مورد توجه قرار گیرد.

وی با بیان اینکه آمایش آموزش عالی در وزارت بهداشت زودتر از وزارت علوم آغاز شده است، گفت: با مصوبه‌ای که در شورای عالی انقلاب فرهنگی انجام گرفت، در وزارت بهداشت در هر استان یک دانشگاه مادر تعریف و سایر دانشگاه‌ها به صورت اقماری ساماندهی شدند. ممکن است هنوز اشکالاتی وجود داشته باشد، اما این روند آغاز شده و باید ادامه پیدا کند.

آمایش آموزش عالی نیازمند تصمیم‌گیری ملی است

رئیس فرهنگستان علوم تأکید کرد: آمایش آموزش عالی باید یک تصمیم ملی تلقی شود، نه مجموعه‌ای از تصمیم‌های منطقه‌ای و ناحیه‌ای. نباید صرفاً به این دلیل که یک منطقه یا شهر اصرار دارد دانشگاه، دانشکده یا رشته خاصی در آن ایجاد شود، بدون توجه به نیاز واقعی کشور این درخواست پذیرفته شود.

وی افزود: در این زمینه علاوه بر تصمیم مدیران، به گفتمان‌سازی و کار فرهنگی نیاز داریم. رسانه‌ها، خبرنگاران و اهل قلم می‌توانند با ارائه تحلیل‌های مستدل و گزارش‌های میدانی، به جامعه کمک کنند تا ضرورت آمایش آموزش عالی و محدودیت‌های ایجاد رشته‌ها و مراکز جدید را بهتر درک کند.

مخبر دزفولی گفت: در حوزه آموزش عالی، اعم از وزارت علوم، وزارت بهداشت و دانشگاه آزاد اسلامی، باید یک مجموعه هماهنگ و مشترک شکل بگیرد و این مجموعه نیازهای ملی، منطقه‌ای و استانی را در کنار یکدیگر ببیند و مشخص کند که در رشته‌های مهندسی، علوم پایه، علوم انسانی و پزشکی چه اقداماتی باید انجام شود.

افزایش ظرفیت پزشکی باید متناسب با زیرساخت‌ها باشد

رئیس فرهنگستان علوم در ادامه درباره افزایش ظرفیت پزشکی و انتقادهای مطرح‌شده درباره کمبود زیرساخت‌های لازم گفت: موضوع افزایش ظرفیت‌های پزشکی از قبل در شورای عالی انقلاب فرهنگی مطرح بود و تمام اعداد و ارقام آن با هماهنگی وزارت بهداشت تعیین شد.

وی افزود: حتی اعدادی که در ستاد علم و فناوری شورای عالی انقلاب فرهنگی تصویب شده بود، با توجه به شرایط موجود تعدیل شد. بنده نیز به عنوان نماینده در جلساتی که با وزیر وقت بهداشت و مسئولان حوزه سلامت برگزار شد، حضور داشتم تا موضوع به صورت نهایی تنظیم شود.

مخبر دزفولی ادامه داد: در جلسه شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز وزیر وقت بهداشت و درمان درباره گزارش ظرفیت‌ها نکاتی را مطرح کرد. در مصوبه مربوط به افزایش ظرفیت پزشکی نیز تصریح شده بود که امکانات و زیرساخت‌های متناسب با افزایش ظرفیت سالانه باید از سوی دولت و مجلس فراهم شود.

رئیس فرهنگستان علوم تصریح کرد: مسئولان وزارت بهداشت امروز اعلام می‌کنند که امکاناتی که قرار بود متناسب با افزایش ظرفیت در اختیار آنها قرار گیرد، به اندازه کافی تخصیص پیدا نکرده و به همین دلیل با مشکل مواجه هستند.

وی تأکید کرد: باید تلاش کنیم این تناسب برقرار شود و تا حد امکان زیرساخت‌های لازم فراهم شود. اگر در مقطعی امکان تأمین زیرساخت‌ها وجود نداشت، باید فرصتی برای تنفس و تجهیز دانشگاه‌ها در نظر گرفته شود تا ظرفیت‌ها و امکانات متناسب‌سازی شود و کیفیت آموزش و تربیت نیروی انسانی آسیب نبیند.

مخبر دزفولی گفت: این موضوع باید در ستاد سلامت مورد بررسی قرار گیرد و در نهایت جمع‌بندی لازم برای ارائه به رئیس‌جمهور انجام شود.

کاهش رتبه علمی ایران و افت خروجی‌های علمی نگران‌کننده است

رئیس فرهنگستان علوم در پاسخ به پرسشی درباره جایگاه علمی ایران در منطقه و جهان اظهار کرد: باید قدر دانشمندان کشور را بدانیم. دانشمندان ایرانی در سه تا چهار دهه گذشته با امکانات محدود، دستاوردهای ارزشمندی به دست آورده‌اند و به همین دلیل ایران امروز جایگاه قابل قبولی در جهان دارد.

وی افزود: حیف است که این جایگاه علمی مورد پشتیبانی قرار نگیرد. در برخی رتبه‌بندی‌های علمی، ایران در سال‌های اخیر چند رتبه جهانی را از دست داده و در منطقه نیز برخی کشورها با سرعت زیادی در حال عبور از ایران هستند.

مخبر دزفولی با اشاره به وضعیت ایران در پایگاه اسکوپوس گفت: اگر اشتباه نکنم، ایران در اسکوپوس تا رتبه هفدهم قرار گرفته و در این زمینه نیز با افت مواجه شده‌ایم و خروجی علمی دانشمندان کاهش پیدا کرده است.

وی یکی از عوامل مهم این وضعیت را کاهش انگیزه جامعه علمی دانست و گفت: دولت و مجلس باید به این موضوع توجه جدی داشته باشند. حتی امروز مشکل معیشتی استادان دانشگاه که از ابتدای سال مطرح بوده، به طور کامل حل نشده و اختلاف‌نظر میان مراجع مختلف در این زمینه وجود دارد.

اگر می‌خواهیم نخبگان را نگه داریم، باید از آنها حمایت کنیم

رئیس فرهنگستان علوم با اشاره به ضرورت حمایت از نخبگان و دانشمندان گفت: دائماً می‌گوییم باید نخبگان و دانشمندان را در کشور نگه داریم، اما وقتی زمان حمایت از آنها می‌رسد، موضوع با اما و اگر مواجه می‌شود.

وی افزود: آثار فعالیت دانشمندان را می‌توان در سلول‌های بنیادی، پزشکی، صنایع دفاعی، درمان، بهداشت، مهندسی و حوزه‌های مختلف مشاهده کرد. حتی فناوری‌هایی مانند موشک‌های نقطه‌زن نیازمند پیچیده‌ترین محاسبات علمی هستند و این کار توسط دانشمندان انجام می‌شود.

مخبر دزفولی تأکید کرد: البته این خدمات باید چند برابر شود و تلاش‌های جامعه علمی نیز باید افزایش پیدا کند، اما در کنار آن باید دلگرمی لازم را برای استادان و دانشمندان کشور ایجاد کنیم.

وی ادامه داد: بخشی از زیست‌بوم علم و فناوری، منزلت و احساس تکریم دانشمندان است و بخش دیگر به معیشت آنها مربوط می‌شود. پیشنهادهای بسیار جذابی از سوی کشورهای اروپایی، آمریکای شمالی و حتی کشورهای منطقه به دانشمندان ایرانی ارائه می‌شود که چندین برابر پیشنهادهای داخل کشور است، اما بسیاری از این دانشمندان همچنان در کشور مانده‌اند و این نشان‌دهنده ایثارگری آنهاست.

رئیس فرهنگستان علوم گفت: باید حداقل‌هایی را که وظیفه ماست تأمین کنیم، حقوق مادی و معنوی دانشمندان را در نظر بگیریم و حمایت‌های لازم را از آنها انجام دهیم.

سهم تحقیق و توسعه از تولید ناخالص داخلی باید افزایش یابد

مخبر دزفولی با تأکید بر ضرورت افزایش سرمایه‌گذاری در پژوهش و توسعه گفت: از دولت و مجلس می‌خواهیم سهم تحقیق و توسعه از تولید ناخالص داخلی را افزایش دهند.

وی افزود: بر اساس عددی که ما به دست آورده‌ایم، سهم تحقیق و توسعه از تولید ناخالص داخلی حتی کمتر از نیم درصد است و امیدواریم در بودجه‌ریزی، افزایش این سهم مورد توجه قرار گیرد.

رئیس فرهنگستان علوم ادامه داد: کشور همزمان به اصلاح ساختاری و اصلاح سخت‌افزاری و نرم‌افزاری نیاز دارد. در بخش سخت‌افزار باید اصلاحات جدی انجام شود و در بخش نرم‌افزار نیز باید برنامه‌ها، رشته‌های دانشگاهی و سازوکار حفظ نیروی انسانی متخصص مورد بازنگری قرار گیرد.

ضرورت رعایت ضوابط برای حفظ انضباط علمی دانشگاه‌ها

مخبر دزفولی همچنین در پاسخ به پرسشی درباره ضوابط و انضباط دانشگاه‌ها گفت: شورای عالی انقلاب فرهنگی و وزارتخانه‌های علوم و بهداشت در زمینه ضوابط دانشگاه‌ها قواعدی را تعریف کرده‌اند و برای حفظ انضباط علمی باید این قواعد رعایت شود.

وی افزود: اگر این ضوابط رعایت نشود، انضباط علمی و در نتیجه پیشرفت علمی نیز با مشکل مواجه خواهد شد. در مواردی که تخلف جدی رخ دهد، در چارچوب ضوابط موجود پیش‌بینی‌های لازم انجام شده است.

رئیس فرهنگستان علوم خاطرنشان کرد: البته اگر گذشت زمان موجب شده باشد که برخی از قوانین و ضوابط دیگر پاسخگوی نیازهای امروز نباشند، باید زبان و چارچوب‌های جدیدی طراحی شود که متناسب با شرایط روز باشد و به افزایش سرعت پیشرفت علمی کمک کند.

وی تأکید کرد: مجموعه مسئولان آموزش عالی باید این موضوع را مورد توجه قرار دهند و شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز آمادگی داشته باشد که در صورت ارائه پیشنهادهای خوب، مؤثر و مفید برای پیشرفت علمی کشور، از جمله در زمینه انضباط محیط دانشگاه، زمینه اجرای آنها را فراهم کند.

انتهای پیام/

ارسال نظر