قرآن؛ نقشه راه عبور از بحرانهای اخلاقی و اجتماعی جهان امروز است
به گزارش خبرگزاری آنا، حجتالاسلام والمسلمین عبدالحسین خسروپناه در آیین اختتامیه چهلمین جشنواره قرآن و عترت دانشجویان کشور که صبح پنجشنبه در تالار شیخ مفید دانشگاه قم برگزار شد، با اشاره به جایگاه قرآن کریم در هدایت انسان و مواجهه با مسائل و چالشهای جهان معاصر اظهار کرد: قرآن کتاب شفا و هدایت است و آموزههای آن ظرفیت پاسخگویی به بحرانهای پیچیده اخلاقی، اجتماعی، فرهنگی و انسانی عصر حاضر را دارد.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به بحرانهای چندلایه جهان امروز، چهار آموزه حکمت، بصیرت، عدالت و سکینت را از مهمترین راهبردهای قرآنی برای مواجهه با این چالشها برشمرد و افزود: این چهار مفهوم، ظرفیتهای بنیادینی برای تعالی انسان، اصلاح جامعه و مقابله با آسیبهایی هستند که ابعاد مختلف زندگی بشر معاصر را تحت تأثیر قرار دادهاند.
وی با اشاره به بحرانهای هویتی، خانوادگی، زیستمحیطی و اخلاقی در جهان امروز تصریح کرد: استمرار فجایع انسانی و شهادت مظلومان در نقاط مختلف جهان، ضرورت بازنگری در مبانی اخلاقی و انسانی حاکم بر مناسبات جهانی را دوچندان کرده است.
استاد خسروپناه با انتقاد از سکوت مجامع بینالمللی در برابر جنایات علیه ملتهای مظلوم خاطرنشان کرد: در جریان جنگ اخیر، دانشآموزان میناب به شکلی مظلومانه به شهادت رسیدند، اما مدعیان مقابله با بحران اخلاقی در جهان در برابر چنین جنایاتی واکنش متناسبی نشان ندادند. این وضعیت، پرسشهای جدی درباره جایگاه قوانین و نهادهای بینالمللی در مواجهه با ظلم و بیعدالتی مطرح میکند.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به راهپیمایی سیزدهم آبانماه و حضور دانشآموزان در سراسر کشور گفت: این روز یادآور جنایات و روحیه استکباری آمریکاست و حضور دانشآموزان در این مناسبت، جلوهای از استمرار روحیه استکبارستیزی در جامعه ایران به شمار میرود.
وی با یادآوری سخنان جیمی کارتر، رئیسجمهور پیشین آمریکا، درباره سابقه جنگافروزی این کشور افزود: آمریکا در حدود ۲۶۰ سال تاریخ تأسیس خود، تنها ۱۶ سال را بدون جنگ سپری کرده است؛ موضوعی که ابعاد سیاستهای سلطهطلبانه این کشور را نشان میدهد. امام خمینی (ره) از آمریکا با عنوان شیطان بزرگ یاد کردند و امام شهید نیز بر ماهیت استکباری این کشور تأکید داشتند.
استاد خسروپناه در تبیین نخستین آموزه قرآنی برای مواجهه با بحرانهای بشر اظهار کرد: حکمت نخستین دارویی است که قرآن کریم برای تعالی انسان معرفی میکند. خداوند در آیه ۲۶۹ سوره بقره میفرماید: «یُؤْتِی الْحِکْمَةَ مَنْ یَشَاءُ وَمَنْ یُؤْتَ الْحِکْمَةَ فَقَدْ أُوتِیَ خَیْرًا کَثِیرًا وَمَا یَذَّکَّرُ إِلَّا أُولُو الْأَلْبَابِ».
وی با تبیین ابعاد این مفهوم قرآنی افزود: حکمت در پیوند سه مؤلفه عقلانیت توحیدی، فضیلت اخلاقی و خدمت به مردم معنا پیدا میکند. انسانی که این سه ویژگی را در وجود خود پرورش دهد، به مرتبهای از خردمندی دست مییابد که آثار آن در رفتار فردی و مناسبات اجتماعی او نمایان میشود.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با تأکید بر اینکه حکمت خیر فراوانی برای انسان به همراه دارد، بیان کرد: عقلانیت توحیدی در کنار اخلاقمداری و مسئولیتپذیری اجتماعی میتواند زمینهساز کاهش بسیاری از مشکلات و نابسامانیهای بشری باشد؛ چراکه بخش قابل توجهی از بحرانهای امروز، ریشه در فاصله گرفتن انسان از این مبانی فکری و اخلاقی دارد.
وی بصیرت را دومین آموزه راهگشای قرآن برای انسان معاصر دانست و با اشاره به آیه ۱۰۸ سوره یوسف اظهار کرد: خداوند در این آیه میفرماید: «قُلْ هَذِهِ سَبِیلِی أَدْعُو إِلَی اللَّهِ عَلَی بَصِیرَةٍ»؛ این آیه بر ضرورت برخورداری از بینش و آگاهی در مسیر دعوت الهی تأکید دارد.
استاد خسروپناه با تشریح مفهوم بصیرت افزود: بصیرت به معنای شناخت عمیق و توانایی تشخیص درست از نادرست و حق از باطل است. انسان بصیر در مواجهه با رویدادها به ظواهر و تبلیغات بسنده نمیکند، بلکه با اتکا به آگاهی و شناخت، حقیقت مسائل را ارزیابی میکند.
وی با اشاره به گسترش فریب، تحریف واقعیتها و وارونهنمایی حقایق در جهان امروز تصریح کرد: در شرایطی که ظلم و فریب در عرصههای مختلف گسترش یافته است، بصیرت ضرورتی اساسی برای شناخت مسیر صحیح و اتخاذ موضع آگاهانه در برابر جریان باطل به شمار میرود.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی عدالت را سومین آموزه قرآنی برای عبور از بحرانهای جهان معاصر معرفی کرد و گفت: عدالت از بنیادیترین تعالیم قرآن کریم است و تحقق آن باید در مناسبات انسانی و روابط میان ملتها مورد توجه قرار گیرد.
وی با بیان اینکه ظلم و تبعیض از مهمترین عوامل رنج ملتها در جهان امروز است، افزود: هنگامی که جوامع انسانی با جنایت، تبعیض و پایمال شدن حقوق ملتهای مظلوم مواجه هستند، ضرورت پایبندی به عدالت بیش از گذشته آشکار میشود.
استاد خسروپناه تأکید کرد: عدالت صرفاً یک توصیه اخلاقی نیست، بلکه اصلی بنیادین برای تنظیم روابط انسانی و مقابله با ظلم است و جامعه بشری برای رهایی از بحرانهای موجود باید این آموزه را در عرصههای مختلف زندگی فردی، اجتماعی و بینالمللی مورد توجه قرار دهد.
وی سکینت را چهارمین آموزه قرآنی برای مواجهه با دشواریهای زندگی دانست و با اشاره به آیه «ثُمَّ أَنْزَلَ اللَّهُ سَکِینَتَهُ عَلَیٰ رَسُولِهِ وَعَلَی الْمُؤْمِنِینَ» اظهار کرد: این آیه بیانگر جایگاه آرامش و استواری درونی در مسیر ایمان و پایداری است.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با تشریح آثار سکینت الهی افزود: سکینت به معنای آرامش عمیق، ثبات روحی و استحکام درونی است. انسانی که از این ویژگی برخوردار باشد، در مواجهه با دشواریها و حوادث دچار تزلزل نمیشود و توان لازم برای ایستادگی و عبور از شرایط سخت را حفظ میکند.
وی خاطرنشان کرد: بحرانها بیش از همه افرادی را تحت تأثیر قرار میدهند که از استواری درونی برخوردار نیستند؛ در مقابل، سکینت الهی به مؤمنان قدرت پایداری میبخشد و آنان را در برابر فشارها و مشکلات مقاوم میسازد.
استاد خسروپناه با جمعبندی چهار آموزه قرآنی حکمت، بصیرت، عدالت و سکینت اظهار کرد: این مفاهیم ظرفیتهای ارزشمند قرآن کریم برای پاسخگویی به نیازهای انسان معاصر هستند و میتوانند در مواجهه با بحرانهای اخلاقی، اجتماعی و انسانی، مسیر روشنی پیش روی بشریت قرار دهند.
وی با تأکید بر ضرورت گسترش فعالیتهای قرآنی در عرصه بینالمللی افزود: در جهان امروز افراد بسیاری برای شنیدن و پذیرش معارف الهی آمادگی دارند و نباید از ظرفیت موجود برای معرفی پیام قرآن کریم غافل شویم.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی تصریح کرد: فعالیتهای بینالمللی در حوزه قرآن باید با جدیت بیشتری دنبال شود و آموزههای این کتاب آسمانی با ادبیاتی روشن، قابل فهم و متناسب با مخاطبان جهانی در اختیار ملتهای مختلف قرار گیرد.
استاد خسروپناه در بخش دیگری از سخنان خود با قدردانی از برگزارکنندگان چهلمین جشنواره قرآن و عترت دانشجویان کشور گفت: حضور من در این مراسم با قصد قربت و برای ابراز ارادت به جامعه قرآنی کشور است و از همه افرادی که در مسیر برگزاری این رویداد ارزشمند تلاش کردهاند، قدردانی میکنم.
وی با اشاره به میزبانی شهر قم از این دوره جشنواره در جوار بارگاه حضرت فاطمه معصومه (س) اظهار کرد: برگزاری این رویداد در فضای معنوی شهر مقدس قم، فرصتی ارزشمند برای تجلیل از فعالان قرآنی دانشگاهها و تقویت پیوند جامعه دانشگاهی با معارف اهلبیت (ع) است.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی همچنین از وزارتخانههای علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، دانشگاه قم، دانشگاه آزاد اسلامی، دانشگاه پیام نور، دانشگاه فرهنگیان، دانشگاه جامع علمیکاربردی و سایر دانشگاههای مشارکتکننده در برگزاری جشنواره قدردانی کرد و گفت: تلاش خالصانه مجموعههای دانشگاهی برای استمرار و تقویت این حرکت قرآنی شایسته تقدیر است.
وی با اشاره به روند برگزاری جشنواره قرآن و عترت دانشجویان طی چهار دهه گذشته خاطرنشان کرد: باشکوهتر شدن این رویداد در سالهای اخیر، نشاندهنده اخلاص و اهتمام افرادی است که از چهار دهه پیش بنیان این حرکت ارزشمند را گذاشتند و زمینه استمرار آن را فراهم کردند.
استاد خسروپناه همچنین از وزیر علوم، تحقیقات و فناوری و معاونان این وزارتخانه به دلیل توجه به فعالیتهای فرهنگی و قرآنی دانشجویان قدردانی کرد و افزود: حمایت از چنین برنامههایی در کنار سایر جشنوارههای دانشجویی، نقش مهمی در رونق فعالیتهای فرهنگی و تقویت ظرفیتهای معنوی دانشگاهها دارد.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در ادامه با انتقاد از تمرکز برخی فعالان فضای مجازی بر بازتاب مسائل منفی دانشگاهها تأکید کرد: افرادی که در فضای مجازی به معرفی و تحلیل وضعیت دانشجویان و استادان میپردازند، باید به حرکتهای مثبت و ارزشمندی همچون جشنواره قرآن و عترت نیز توجه داشته باشند و ظرفیتهای سازنده دانشگاهها را به جامعه معرفی کنند.
وی با بیان اینکه دانشگاههای کشور از نیروهای متعهد، انقلابی و دغدغهمند برخوردارند، اظهار کرد: نباید فعالیتهای مؤثر و تلاشهای ارزشمند استادان و دانشجویان در عرصههای علمی، فرهنگی و قرآنی زیر سایه بازنمایی یکسویه مسائل و مشکلات قرار گیرد. معرفی این ظرفیتها و انعکاس دستاوردهای فرهنگی و معنوی دانشگاهها باید در دستور کار رسانهها و فعالان فضای مجازی قرار گیرد.
انتهای پیام/