آخرین اخبار:
15:08 08 / 02 /1405

ارتقای ایمنی ناوگان حمل مواد خطرناک با قطع هوشمند برق

ایمنی در زنجیره حمل‌ونقل مواد اشتعال‌زا، نه یک انتخاب بلکه یک الزام حیاتی است. در همین راستا، «استاندارد بین‌المللی ADR» با تمرکز بر کنترل ریسک‌های الکتریکی، جایگاه ویژه‌ای در ناوگان سوخت‌رسانی پیدا کرده است. اکنون یک شرکت دانش‌بنیان ایرانی با بومی‌سازی کیت الکترونیکی این استاندارد، راهکاری ارائه داده که می‌تواند خطرات ناشی از جرقه‌های الکتریکی و خطا‌های عملیاتی را به‌طور معناداری کاهش دهد.

محصول «ADR» که در مسیر تأمین برق خودرو قرار می‌گیرد، با هدف قطع ایمن جریان الکتریکی در زمان‌های حساس مانند سوخت‌گیری یا تخلیه بار طراحی شده و در عین حال، با رفع چالش‌های فنی نمونه‌های وارداتی، به گزینه‌ای قابل اتکا برای ناوگان داخلی تبدیل شده است.

بومی‌سازی یک استاندارد حیاتی در حمل مواد خطرناک

علیرضا نایبی، مدیرعامل شرکت دانش‌بنیان پویا پندار الوند، در گفت‌و‌گو با خبرنگار آناتک، درباره ماهیت این محصول اظهار کرد: «کیت ADR مبتنی بر یک استاندارد بین‌المللی در حوزه حمل کالا‌های خطرناک است که بخش‌های مختلفی از خودرو را در بر می‌گیرد. یکی از مهم‌ترین این بخش‌ها، حوزه برق و الکترونیک خودروست که شامل قطعاتی مانند کلید‌ها و رِله‌ها می‌شود. ما موفق شدیم کیت الکترونیکی این بخش را به‌طور کامل بومی‌سازی کنیم.»

او با اشاره به کاربرد گسترده این سیستم در ناوگان سوخت‌رسانی افزود: «استفاده از این کیت در کامیون‌های حامل مواد اشتعال‌زا، به‌ویژه در ناوگان مرتبط با پالایشگاه‌ها، شرکت نفت و جایگاه‌های سوخت، طی سال‌های اخیر به یک الزام تبدیل شده و اکنون در بسیاری از خودرو‌های تولید داخل نیز به‌کار گرفته می‌شود.»

نایبی درباره چالش‌های پیشین این حوزه گفت: «پیش از این، این تجهیزات به‌طور کامل وارداتی بودند و علاوه بر هزینه بالا، در برخی موارد باعث توقف خطوط تولید به دلیل تأخیر در تأمین قطعات می‌شدند. همین خلأ، ما را به سمت توسعه نمونه بومی سوق داد.»

قطع کنترل‌شده برق در لحظات حساس

مدیرعامل این شرکت دانش بنیان در تشریح عملکرد سیستم اظهار کرد: «کیت ADR در مسیر باتری خودرو قرار می‌گیرد و وظیفه آن، قطع کامل جریان برق در شرایطی مانند سوخت‌گیری یا بارگیری و تخلیه است. در این شرایط، راننده یا اپراتور با فعال‌سازی یک کلید، کل سیستم الکتریکی خودرو را از مدار خارج می‌کند.»

او ادامه داد: «این اقدام علاوه بر حذف بار الکتریکی، به تخلیه الکتریسیته ساکن نیز کمک می‌کند و از ایجاد جرقه‌های خطرناک جلوگیری می‌کند. فرآیند قطع برق نیز به‌صورت مرحله‌ای و مطابق استاندارد انجام می‌شود؛ به‌طوری‌که ابتدا دینام و سپس باتری با فاصله زمانی مشخص از مدار خارج می‌شوند.»

رفع یک ریسک پنهان

نایبی با اشاره به یکی از چالش‌های فنی در این حوزه گفت: «در برخی نمونه‌ها، استفاده از رِله‌های معمولی می‌تواند در شرایطی مانند لرزش‌های جاده‌ای، منجر به قطع ناخواسته جریان برق شود. این مسئله در خودرو‌های سنگین می‌تواند عملکرد سیستم‌هایی مانند ترمز و فرمان را با اختلال مواجه کند.»

او درباره راهکار ارائه‌شده توضیح داد: «در طراحی این محصول، از رِله‌های خاص با عملکرد تک‌پالس استفاده شده است. این رِله‌ها تنها با یک فرمان اولیه فعال می‌شوند و در صورت قطع منبع تغذیه نیز در وضعیت خود باقی می‌مانند. این ویژگی، پایداری سیستم را در شرایط عملیاتی تضمین می‌کند.»

طراحی ایزوله و غیرقابل نفوذ

نایبی در پاسخ به پرسشی درباره امنیت سیستم اظهار کرد: «این کیت عملاً دسترسی خارجی ندارد. پین‌های پروگرامر در دسترس نیستند و میکروکنترلر نیز قفل شده است. همچنین تمامی مسیر‌های ورودی و خروجی به‌صورت ایزوله طراحی شده‌اند و ارتباط مستقیمی با بخش کنترلی ندارند. این ساختار باعث می‌شود امکان اعمال دسترسی یا تغییر از بیرون، مگر در شرایط خاص آزمایشگاهی وجود نداشته باشد.»

مدیرعامل این شرکت دانش بنیان، یکی از مزیت‌های اصلی محصول را سازگاری آن با شرایط مختلف عنوان کرد و گفت: «این سیستم قابلیت کار با سطوح مختلف ولتاژ از ۱۲ تا ۴۸ ولت را دارد. علاوه بر این، به دلیل بومی بودن طراحی، امکان تغییر در اجزایی مانند رِله‌ها، کلید‌ها و ظرفیت جریان بر اساس نیاز مشتری وجود دارد. در نمونه‌های وارداتی، کاربر ناچار به استفاده از یک پیکربندی ثابت است، اما در این محصول، امکان سفارشی‌سازی کامل متناسب با شرایط ناوگان فراهم شده است.»

تداوم خنک‌کاری پس از خاموشی

نایبی به یکی از مشکلات رایج در نمونه‌های قدیمی اشاره کرد و گفت: «در برخی سیستم‌های سنتی، با قطع کامل برق، عملکرد فن خنک‌کننده نیز متوقف می‌شود؛ در حالی که پس از خاموش شدن موتور، ادامه فعالیت فن برای جلوگیری از افزایش دما ضروری است.»

او در پایان خاطرنشان کرد: «در محصول ADR، یک مسیر مستقل برای تغذیه فن در نظر گرفته شده که به‌صورت زمان‌بندی‌شده فعال می‌شود. این قابلیت از آسیب به سیستم خنک‌کننده و موتور جلوگیری می‌کند و یکی از نقاط بهبود مهم نسبت به نمونه‌های پیشین به‌شمار می‌رود.»

انتهای پیام/

ارسال نظر