آخرین اخبار:
09:23 08 / 02 /1405
در گفت‌وگو با آناتک بررسی شد

راهکار بومی برای پایش خطوط گاز در مناطق فاقد زیرساخت

با توجه به استقرار بخش قابل‌توجهی از ایستگاه‌های گاز در مناطق خارج از شهر و نبود زیرساخت‌های برق و مخابرات، توسعه سامانه‌ای برای پایش از راه دور به یک ضرورت عملیاتی تبدیل شده است. «RTU فوق‌کم‌مصرف» به‌عنوان محصولی دانش‌بنیان، با طراحی فشرده، باتری داخلی و حذف وابستگی به پنل‌های خورشیدی، امکان پایش مستمر پارامتر‌های حیاتی خطوط گاز را فراهم کرده و در عین حال، هزینه‌ها و ریسک‌های عملیاتی را کاهش داده است.

سامانه «RTUفوق‌کم‌مصرف» در بستر اسکادا، با تمرکز بر ارسال داده‌های کلیدی از ایستگاه‌های گاز، تلاش دارد محدودیت‌های ناشی از نبود زیرساخت را برطرف کرده و سطح نظارت و واکنش‌پذیری در شرایط بحرانی را ارتقا دهد.

تمرکز بر توسعه راهکار‌های مانیتورینگ از راه دور

بابک یزدان‌پناه، مدیرعامل شرکت دانش‌بنیان سازگار صنعت پیام، در گفت‌و‌گو با آناتک اظهار کرد: «این شرکت در سال ۱۳۸۸ با تمرکز بر حوزه اتوماسیون صنعتی تأسیس شد و در حال حاضر، محصولات دانش‌بنیان آن در حوزه سیستم‌های مانیتورینگ و قرائت از راه دور توسعه یافته‌اند.»

وی افزود: «RTUها در سیستم‌های اسکادا مورد استفاده قرار می‌گیرند و می‌توانند در حوزه‌های برق، آب و گاز به‌کار گرفته شوند، با این حال تمرکز اصلی ما بر کاربرد این محصولات در صنعت گاز است تا امکان پایش متمرکز پارامتر‌های خطوط لوله و ایستگاه‌های گاز فراهم شود.»

پاسخ به چالش ایستگاه‌های فاقد زیرساخت

یزدان‌پناه با اشاره به مشکلات زیرساختی گفت: «یکی از چالش‌های جدی در صنعت گاز ایران، استقرار ایستگاه‌ها در مناطق خارج از شهر و فاقد امکاناتی نظیر برق، مخابرات و نیروی نگهبانی است؛ به‌طوری‌که این ایستگاه‌ها ناگزیر به استفاده از سامانه‌های مبتنی بر انرژی خورشیدی یا باتری‌های مستقل بوده‌اند؛ در سال‌های گذشته استفاده از سیستم‌های سولار رایج شد، اما به دلیل سرقت تجهیزات و نبود حفاظت فیزیکی، این سامانه‌ها پس از مدت کوتاهی از مدار خارج می‌شد و هزینه‌های قابل‌توجهی به کارفرمایان تحمیل می‌کرد.»

مدیرعامل این شرکت دانش بنیان در تشریح ماهیت سامانه «RTU فوق‌کم‌مصرف» بیان کرد: «سامانه طراحی‌شده، یک سیستم فشرده با باتری داخلی است که به‌صورت کامل در ایستگاه قابل استقرار بوده و به دلیل عدم رؤیت‌پذیری، ریسک سرقت آن به حداقل رسیده است. این سامانه فاقد پنل خورشیدی و تجهیزات جانبی بوده و در مقایسه با نمونه‌های پیشین که ابعاد بزرگی داشتند، به یک تابلو کوچک و کم‌حجم تبدیل شده است.»

به گفته یزدان‌پناه، این محصول بدون نیاز به برق یا تجهیزات خارجی، همان کارکرد‌های قبلی را ارائه می‌دهد و طی دو سال اخیر، هیچ موردی از سرقت برای آن گزارش نشده است.

کاهش هزینه و حذف نیاز به نگهداری مستمر

وی ادامه داد: «در این سامانه، نیاز به نگهداری دوره‌ای نیز به‌طور قابل‌توجهی کاهش یافته است؛ در حالی که سیستم‌های سولار نیازمند نظافت و سرویس‌های دوره‌ای بودند، این محصول عملاً فاقد چنین نیاز‌هایی است. از نظر اقتصادی نیز، هزینه این سامانه در مقایسه با نمونه‌های قبلی حدود یک‌چهارم تا یک‌پنجم برآورد می‌شود.»

یزدان‌پناه درباره داده‌های جمع‌آوری‌شده توضیح داد و گفت: «پردازش داده‌ها در این سامانه، به‌صورت متمرکز در مرکز انجام می‌شود و دستگاه صرفاً وظیفه ارسال اطلاعات را بر عهده دارد. مهم‌ترین پارامتر‌های استخراج‌شده شامل فشار گاز و وضعیت باز و بسته بودن شیر‌های بین‌راهی است؛ موضوعی که برای اپراتور‌ها در شرایط بحرانی، به‌ویژه در فصل زمستان، از اهمیت بالایی برخوردار است.علاوه بر این، در صورت نیاز، امکان ارسال داده‌هایی نظیر دمای گاز و همچنین پارامتر‌های داخلی دستگاه نیز وجود دارد.»

مدیرعامل این شرکت با تأکید بر ملاحظات ایمنی اظهار کرد: «این سامانه صرفاً در حوزه پایش فعالیت دارد و امکان ارسال فرمان از راه دور در ایستگاه‌های گاز وجود ندارد؛ بنابراین، پس از دریافت اطلاعات، نیرو‌های عملیاتی برای انجام اقدامات لازم به محل اعزام می‌شوند.»

نوآوری در مدیریت مصرف و امنیت ارتباطات

وی درباره مزیت‌های رقابتی محصول گفت: «در طراحی این سامانه تلاش شد تا با زیرساخت‌های موجود سازگار باشد و هزینه اضافی برای کارفرما ایجاد نکند. به همین منظور، مکانیزم مدیریت هوشمند ترانسمیتر در سیستم تعبیه شده است؛ به‌گونه‌ای که ترانسمیتر‌ها در بازه‌های زمانی مشخص خاموش و تنها در زمان قرائت فعال می‌شوند؛ قابلیتی که در نمونه‌های مشابه وجود ندارد.»

یزدان‌پناه ادامه داد: «همچنین تجهیز به سامانه GPS برای اعلام موقعیت در صورت بروز سرقت و استفاده از پروتکل ارتباطی سبک MQTT از دیگر ویژگی‌های این محصول است که برای نخستین‌بار در خطوط گاز کشور به‌کار گرفته شده است.»

پایداری ارتباط در شرایط حداقلی شبکه

وی در خصوص زیرساخت ارتباطی گفت: «ارتباط این سامانه از طریق بستر GSM و با استفاده از شبکه‌های امن APN برقرار می‌شود و به دلیل مصرف بسیار پایین پهنای باند، در شرایط حداقلی شبکه نیز قابلیت عملکرد دارد.»

یزدان‌پناه با اشاره به تجربه میدانی اظهار کرد: «این سامانه در مناطق مختلف انتقال گاز مورد استفاده قرار گرفته و به دلیل سادگی نصب و عدم نیاز به زیرساخت‌های پیچیده، با استقبال کاربران مواجه شده است. نصب این دستگاه در مدت‌زمانی حدود نیم‌روز انجام می‌شود، هرچند تعویض دوره‌ای باتری، به‌طور میانگین هر دو سال یک‌بار، به‌عنوان یکی از ملاحظات بهره‌برداری مطرح است.»

مدیرعامل این شرکت دانش بنیان در پایان خاطرنشان کرد: «در نسخه‌های جدید، امکان استفاده از باتری‌های قابل شارژ و بهبود طراحی فیزیکی دستگاه در دستور کار قرار گرفته و واحد تحقیق و توسعه شرکت، بر اساس بازخورد‌های دریافتی، به‌صورت مستمر در حال ارتقای محصول است.»

انتهای پیام/

ارسال نظر