رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان یزد:
استمرار مدیریت هوشمندانه تنگه هرمز نقش اقتصادی ایران را در منطقه تقویت میکند
به گزارش خبرگزاری آنا، در پی افزایش توجهها به اهمیت راهبردی تنگه هرمز در معادلات انرژی جهان، بحث درباره نحوه مدیریت عبور و مرور کشتیها در این گذرگاه حیاتی بار دیگر در کانون تحلیلهای اقتصادی و منطقهای قرار گرفته است.
تنگه هرمز بهعنوان یکی از مهمترین مسیرهای انتقال نفت و انرژی در جهان، نقشی تعیینکننده در ثبات بازارهای جهانی و اقتصاد کشورهای منطقه ایفا میکند. در همین زمینه، کارشناس توسعه و برنامهریزی، با اشاره به تحولات اخیر در نحوه مدیریت این گذرگاه راهبردی، ابعاد اقتصادی، امنیتی و منطقهای آن را مورد بررسی قرار داده و بر ظرفیتهای این موقعیت ژئواستراتژیک برای تقویت نقش اقتصادی ایران و توسعه همکاریهای منطقهای تأکید کرده است.
محمدرضا واعظمهدوی، در گفتوگو با خبرگزاری آنا، گفت: تحولات اخیر باعث شده نگاه جدیدی نسبت به نحوه بهرهبرداری از این مزیت ژئواستراتژیک شکل گیرد. وی بیان کرد که از دیدگاه اقتصادی، هرگونه محدودیت در عبور نفتکشها یا کشتیهای حامل انرژی از مسیر تنگه هرمز میتواند پیامدهای قابلتوجهی بر قیمت جهانی انرژی داشته باشد.
کارشناس توسعه و برنامهریزی، افزود: اقدامی که ایران امروز انجام میدهد معطوف به مدیریت عبور و مرور در این گذرگاه راهبردی است. در واقع، تنگه هرمز بسته نشده، بلکه نظارت و محدودیتهایی برای برخی کشورها اعمال شده است. این نوع اقدامات در بسیاری از گذرگاههای راهبردی جهان مشاهده میشود و معمولاً در چارچوبهای حقوق بینالمللی دریایی مورد ارزیابی قرار میگیرد.
وضعیت عبور و مرور میتواند موجب کنترل قیمت نفت شود
واعظمهدوی گفت: با توجه به سهم بالای انرژی عبوری از تنگه هرمز، هرگونه تغییر در وضعیت عبور و مرور میتواند موجب افزایش قیمت نفت یا تغییر در ریسک بازارهای جهانی شود. حتی یک تغییر جزئی در سیاستهای عبور میتواند بر اقتصاد کشورهای منطقه نیز اثر بگذارد، زیرا بسیاری از آنها تنها مسیر صادرات انرژیشان همین تنگه است.
وی افزود: این موضوع کشورهای منطقه را به سمت نوعی تطبیق و هماهنگی با شرایط جدید سوق میدهد. در واقع، تنگه هرمز برای بسیاری از اقتصادهای ساحلی یک نقطه حیاتی است و هرگونه سیاست جدید، مستقیماً در معادلات تجاری آنها اثر میگذارد.
واعظمهدوی درباره فرصتهای اقتصادی برای ایران و کشورهای اسلامی گفت: یکی از پیشنهاداتی که سالها مطرح بوده و میتواند تقویت شود، استفاده از بخشی از درآمدهای ناشی از عبور و مرور دریایی برای توسعه کشورهای اسلامی و مناطق کمتر برخوردار است؛ موضوعی که مشابه طرحهایی در اوپک برای کاهش فقر جهانی بوده است.
وی افزود: ایران میتواند در کنار منافع ملی، نگاه بلندمدتی به نقش خود در توسعه منطقه داشته باشد. تخصیص بخشی از درآمدهای ناشی از عبور کالا و انرژی از مسیرهای دریایی میتواند به بهبود سطح زندگی مردم کشورهای کمبرخوردار کمک کند و همزمان جایگاه ایران را در اقتصاد منطقهای تقویت کند.
صادرات انرژی ایران نیز بدون مانع ادامه یابد
واعظمهدوی اظهار کرد: اگر ایران سیاست مدیریتشدهای برای عبور کشتیها در نظر بگیرد، ممکن است درآمدهای جدیدی از محل عوارض دریایی یا تعرفههای عبور ایجاد شود. این الگو در بسیاری از تنگهها و کانالهای مهم جهان مانند سوئز و پاناما نیز دیده میشود و مدل اقتصادی شناختهشدهای است. بهطور طبیعی هرگونه افزایش قیمت جهانی نفت در کوتاهمدت میتواند درآمدهای نفتی ایران را تقویت کند، البته مشروط بر اینکه صادرات انرژی ایران نیز بدون مانع ادامه یابد. با این حال تأکید کرد که سیاستگذاری در این زمینه باید با دقت و نگاه بلندمدت انجام شود تا موجب نوسانات شدید بازار انرژی نشود.
واعظمهدوی گفت: مدیریت عبور و مرور در تنگه هرمز فقط یک موضوع اقتصادی نیست، بلکه ابعاد امنیتی نیز دارد. حضور نیروهای نظامی دیگر کشورها در منطقه خلیج فارس طی سالهای گذشته همیشه یکی از عوامل حساسیت این پهنه بوده است و مدیریت هوشمندانه این حضور میتواند به کاهش تنش و افزایش ثبات منطقه کمک کند.
وی افزود: بسیاری از کشورهای ساحلی خلیج فارس برای واردات کالاهای ضروری نیز به مسیرهای دریایی وابستهاند، بنابراین مدیریت عبور کشتیهای تجاری نیز یکی از بخشهای مهم سیاستگذاری ایران در این پهنه آبی است.
کارشناس توسعه و برنامهریزی، در پایان گفت: تجربه جهانی نشان میدهد کشورهایی که گذرگاههای راهبردی در اختیار دارند، همواره از آنها بهعنوان ابزار تنظیمگر اقتصادی استفاده میکنند.اگر ایران بتواند این موقعیت را در چارچوبهای حقوقی، اقتصادی و منطقهای مدیریت کند، امکان ایجاد درآمدهای جدید، افزایش ثبات منطقه، تقویت نقش ایران در تجارت جهانی و توسعه همکاریهای اقتصادی با کشورهای دوست فراهم میشود.
انتهای پیام/
