شبکه انرژی ایران ایستاده در برابر تهدیدها / نجفی: حتی با حملات دشمن، خاموشی مطلق در کار نخواهد بود

به گزارش خبرگزاری آنا، با افزایش حملات دشمن طی روزهای اخیر و گسترش تهدیدها علیه زیرساخت‌های حیاتی، موضوع تاب‌آوری بخش انرژی ایران بار دیگر در کانون توجه قرار گرفته است. شبکه تولید و توزیع انرژی، به‌ویژه برق و سوخت، ستون فقرات فعالیت‌های اقتصادی و صنعتی کشور به شمار می‌رود و هرگونه اختلال در آن می‌تواند پیامدهایی فراتر از حوزه انرژی داشته باشد؛ از توقف خطوط تولید گرفته تا اختلال در زنجیره تأمین و فشار بر زندگی روزمره شهروندان.

در این مدت بسیاری از واحدهای تولیدی خاموشی‌هایی را تجربه کردند و با افزایش گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال تشدید این محدودیت‌ها، نگرانی‌ها نیز در میان فعالان اقتصادی و مردم گسترش یافته است. انجام حملات علیه برخی زیرساخت‌های صنعتی از جمله در بخش‌های پتروشیمی و فولاد طی هفته‌های اخیر نیز بر حساسیت‌ها درباره امنیت زیرساخت‌های حیاتی افزوده است. در چنین شرایطی، نگرانی‌ها درباره احتمال گسترش حملات به تأسیسات انرژی و پیامدهای اقتصادی آن بیش از گذشته مطرح شده است.

برای جنایت جنگی هیچ بهانه‌ای نیست

در ادبیات حقوق بین‌الملل، حمله به زیرساخت‌هایی که تأمین‌کننده نیازهای اساسی جامعه هستند، اقدامی علیه زندگی غیرنظامیان تلقی می‌شود و بسیاری از نهادهای بین‌المللی آن را مصداقی از جنایت جنگی می‌دانند. با این حال به نظر می‌رسد دشمن در تلاش است با توسل به هر بهانه واهی، آسیب جدی به کشور وارد کند.

کارشناسان معتقدند ارزیابی دقیق میزان خسارت‌ها و همچنین برآورد سرمایه مورد نیاز برای بازسازی یا تقویت این زیرساخت‌ها تا زمانی که سطح تنش‌ها کاهش نیابد، چندان ساده نیست. از سوی دیگر مشخص نیست که روند تحولات و دامنه این درگیری‌ها تا چه حد گسترش خواهد یافت و همین ابهام باعث شده بحث درباره میزان تاب‌آوری شبکه انرژی و توان اقتصاد ایران برای عبور از چنین بحران‌هایی به یکی از دغدغه‌های مهم در میان تحلیلگران و افکار عمومی تبدیل شود.

خاموشی‌ها چندساعته خواهد بود

در همین رابطه آرش نجفی، رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران، در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی آنا، درباره نگرانی مردم نسبت به آسیب دیدن زیرساخت‌های انرژی کشور گفت: بدیهی است که با تشدید تنش‌ها، نگرانی‌هایی درباره زندگی روزمره و ادامه معیشت مردم شکل بگیرد.

وی گفت: اگر بخواهیم صادقانه سخن بگوییم، اینکه ادعا کنیم هیچ مشکلی پیش نخواهد آمد، کمی اغراق‌آمیز است و حتی ممکن است چنین اظهاراتی انگیزه دشمن برای انجام حملات شدیدتر را افزایش دهد. وی افزود در عین حال اگر گفته شود که کشور با خاموشی گسترده مواجه خواهد شد نیز نادرست است.

نجفی تأکید کرد: به طور خلاصه حتی اگر حملات شدیدی علیه زیرساخت‌های کشور صورت بگیرد، باز هم مردم با محدودیت‌های جدی و فراگیر مواجه نخواهند شد. خاموشی مطلق به معنای از بین رفتن توان تولید حدود ۲۰ هزار مگاوات برق در کل کشور است که رخ دادن چنین اتفاقی به سادگی ممکن نیست. 

وی ادامه داد: در صورت وقوع حملات و آسیب دیدن بخشی از زیرساخت‌های تأمین برق، احتمال دارد مردم با خاموشی‌های چندساعته در طول روز مواجه شوند، اما خاموشی مطلق یا همان شرایطی که از آن به عنوان «عصر حجری» یاد می‌شود، واقع‌بینانه نیست. وی افزود البته در چنین شرایطی محدود شدن برخی فعالیت‌ها و بروز اختلال در بخشی از امور روزمره مردم نیز قابل انکار نخواهد بود.

نیاز به سرمایه سنگین برای بهبود زیرساخت‌ها

وی تاکید کرد:در مجموع اگرچه ظرفیت‌های فنی و تجربیات مدیریتی موجود نشان می‌دهد شبکه انرژی ایران از توان قابل توجهی برای تداوم فعالیت و پاسخگویی به شرایط بحرانی برخوردار است، اما واقعیت این است که حتی در سناریوی حفظ پایداری کلی شبکه نیز حمله به زیرساخت‌ها بدون هزینه نخواهد بود. تجربه آسیب دیدن برخی تأسیسات در بخش‌های پتروشیمی و فولاد نشان داده است که بازسازی و بازگرداندن ظرفیت‌ها به شرایط عادی می‌تواند به زمان و سرمایه قابل توجهی نیاز داشته باشد؛ سرمایه‌ای که برآورد دقیق آن تا زمان فروکش کردن تنش‌ها به طور کامل امکان‌پذیر نیست.

به گزارش آنا، با این حال کارشناسان تأکید می‌کنند توان فنی کشور برای مدیریت بحران و حفظ پایداری شبکه انرژی قابل توجه است، اما نگرانی درباره پیامدهای اقتصادی و مدت زمان لازم برای ترمیم زیرساخت‌ها همچنان وجود دارد. این نگرانی در میان افکار عمومی نیز قابل درک است، زیرا هرگونه آسیب به زیرساخت‌های انرژی می‌تواند اثرات خود را در زندگی روزمره مردم و فعالیت‌های اقتصادی نشان دهد. از این رو می‌توان التهاب و نگرانی موجود در داخل کشور نسبت به آینده پیش‌رو را تا حد زیادی قابل درک دانست.