آخرین مطالب
چرا داروهای محبوب دیابت مانند اوزمپیک برای همه موثر نیستند
میلیون‌ها نفر به امید کنترل دیابت یا کاهش وزن به سراغ اوزمپیک می‌روند، اما پژوهشها نشان می‌دهد بخشی از افراد هرگز پاسخ مطلوب به این داروها نخواهند داد. رمز این تفاوت در جایی پنهان شده که کمتر کسی تصورش را می‌کند؛ جایی میان ژن‌ها، هورمون‌ها و مسیری زیستی که هنوز به‌طور کامل شناخته نشده است. دانشمندان حالا سرنخ‌هایی تازه یافته‌اند که می‌تواند نگاه ما را به این دارو دگرگون کند؛ سرنخ‌هایی که نه تنها دلیل ناکارآمدی اوزمپیک برای برخی افراد را توضیح می‌دهد، بلکه داستان شگفت‌انگیزی درباره منشأ این دارو نیز فاش می‌کند.
قدرت یک داروی ساده در برابر سرطان روده بزرگ
قدمت استفاده از مشتقات آسپرین برای تسکین درد و التهاب به حدود ۴ هزار سال پیش بازمی‌گردد، زمانی که در متون باستانی از پوست درخت بید برای درمان بیماری‌ها یاد می‌شد. این داروی دیرینه که در دنیای مدرن به عنوان یکی از در دسترس‌ترین و ارزان‌ترین مسکن‌ها شناخته می‌شود، امروز در مرکز یک تحول علمی قرار گرفته است. یافته‌های جدید یک کارآزمایی بالینی نشان می‌دهد که آسپرین می‌تواند فراتر از نقش سنتی خود، به عنوان راهکاری برای جلوگیری از بازگشت سرطان روده بزرگ در برخی از بیماران پس از جراحی عمل کند.
دانشمندان کشف کردند
کافئین مدارهای کلیدی حافظه را پس از کم‌خوابی ترمیم می‌کند
کم‌خوابی، مدارهای خاصی از حافظه را تغییر می‌دهد؛ اما پژوهشی تازه نشان می‌دهد یک ترکیب آشنا ممکن است به شیوه‌هایی غیرمنتظره به بازسازی آنها کمک کند. پژوهشگران «دانشکده پزشکی یونگ لو لین» دانشگاه ملی سنگاپور دریافتند کافئین ممکن است با اثرگذاری بر یک مسیر عصبی خاص در مغز، اثرات محرومیت از خواب بر حافظه اجتماعی را خنثی کند.
پایان عصر مقاومت آنتی‌بیوتیکی با یک محصول پوستی
در حالی که پیش‌بینی‌ها از مرگ‌ومیر گسترده به دلیل مقاومت آنتی‌بیوتیکی تا سال ۲۰۵۰ خبر می‌دهند، پژوهشگران با ترکیب فناوری رایانه‌ای و گیاه‌شناسی، یک راهکار غیرمنتظره یافته‌اند. شناسایی خواص ضدباکتریایی قدرتمند در گیاه «سنتلا آسیاتیکا»، دریچه‌ای تازه برای تولید نسل جدید آنتی‌بیوتیک‌ها گشوده است.
از معابد مایاها تا آزمایشگاه‌های مدرن
کاکائوی آمازون در آستانه تبدیل شدن به اَبَرغذای جهانی
از همان زمانی که مایاها درخت کاکائو را می‌پرستیدند و نوشیدنی تلخ دانه‌هایش را غذای خدایان می‌دانستند، تا قرن‌هایی بعد که شکلات به عنوان کالایی اشرافی در دربارهای اروپا سرو می‌شد، این ماده همیشه چیزی فراتر از یک خوراکی معمولی بوده است. اکنون، پس از هزاران سال شیفتگی بشر به طعم کاکائو، پژوهش تازه‌ای از دانشگاه ایالتی سائو پائولو نشان می‌دهد که شاید عصر تازه‌ای در پیش باشد. عصری که در آن شکلات آمازونی نه فقط به‌دلیل مزهٔ متمایزش، بلکه به‌سبب ارزش تغذیه‌ای ارتقایافته‌اش مورد توجه قرار گیرد. ترکیب روش‌های نوین فرآوری با انتخاب هدفمند ارقام کاکائو، ممکن است این خوراک کهن را به اَبَرغذای بعدی جهان تبدیل کند.
کدام نوع روغن زیتون عملکرد مغز را تقویت می‌کند
پژوهشها در چند سال اخیر نشان داده‌اند میکروبیوتای روده در تعامل میان رژیم غذایی و سلامت مغز نقش مهمی دارد. در همین راستا، روغن زیتون - به‌ویژه انواع بکر و فرابکر که از اجزای کلیدی رژیم مدیترانه‌ای هستند- در مطالعات پیشین با پیامدهای مثبتی برای سلامت روده و همچنین عملکرد شناختی همراه بوده است. با این حال، شواهد انسانی درباره اینکه کدام نوع روغن زیتون و به چه شکل می‌تواند بر میکروبیوتای روده و شناخت اثر بگذارد، هنوز محدود است. به همین علت، مطالعه‌ای جدید اثر «مصرف روغن زیتون» و انواع آن (از جمله بکر و فرابکر) را بر میکروبیوتای روده و تغییرات عملکرد شناختی در افراد مسنِ دارای خطر بالای زوال شناختی بررسی کرده است؛ افرادی که در آغاز مطالعه هنوز از نظر شناختی سالم بودند.
بارندگی‌های بی‌سابقه در خاورمیانه و بررسی یک ادعای جنجالی
در روز‌های اخیر، هم‌زمان با حمله نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران و تشدید تنش‌های نظامی در خاورمیانه، ادعایی در شبکه‌های اجتماعی و برخی کانال‌های غیررسمی منتشر شده که مدعی است «پس از حملات ایران به رادار‌های آمریکا در منطقه، الگو‌های آب‌وهوایی تغییر کرده و بارش‌ها به‌طور غیرعادی افزایش یافته است». برای روشن شدن این موضوع به بررسی گزارش‌های رسانه‌ای معتبر خارجی و داخلی پرداخته‌ایم.
کشف روشی شگفت‌انگیز برای سالم‌تر و مغذی‌تر کردن نان
پژوهشگران دانشگاه ملی سنگاپور با استفاده از پوست میوه اژدهای قرمز ــ ضایعاتی که معمولا دور ریخته می‌شود ــ توانسته‌اند ترکیبات زیست‌فعالی استخراج کنند که افزودن آنها به خمیر نان، نه تنها کیفیت بافت و ارزش تغذیه‌ای آن را افزایش می‌دهد، بلکه با تقویت فعالیت آنتی‌اکسیدانی و کاهش سرعت هضم نشاسته، گامی ساده و موثر برای بهبود یکی از پرمصرف‌ترین مواد غذایی جهان به‌شمار می‌آید.
ماجرای شهاب‌سنگ‌هایی که بجای ویرانی منشا حیات در زمین شده‌اند
پژوهش جدیدی نشان می‌دهد که منشأ حیات ممکن است نه تنها به «مجراهای گرمابی» (Hydrothermal vents) اعماق دریا، بلکه به محیط‌هایی که در اثر برخورد شهاب‌سنگ‌ها ایجاد شده‌اند نیز مرتبط باشد. بر اساس یک مرور علمی به سرپرستی یکی از فارغ‌التحصیلان اخیر دانشگاه راتگرز، برخورد شهاب‌سنگ‌ها ممکن است نقشی غیرمنتظره در شکل‌گیری حیات روی زمین ایفا کرده باشند؛ زیرا این برخوردها محیط‌های داغ و غنی از مواد معدنی ایجاد می‌کنند که در آنها شیمی زیستی اولیه می‌توانسته توسعه یابد.
کشف نقش مغز در اثرگذاری متفورمین بر دیابت
متفورمین بیش از شش دهه یکی از ارکان اصلی درمان دیابت نوع ۲ بوده است. این داروی ارزان، به طور گسترده تجویز می‌شود و به طور کلی موثر است. با این حال، با وجود استفاده گسترده، دانشمندان هرگز به طور کامل درباره نحوه عملکرد دقیق آن در بدن به توافق نرسیده‌اند. پژوهشی جدید اکنون به پاسخی غیرمنتظره اشاره می‌کند: بخشی از اثر آن ممکن است از مغز ناشی شود.
یک استاد تاریخ در گفت‌وگو با آناتک پاسخ داد
چگونه جاده‌ها و پل‌های مهندسان ایرانی این کشور را به امپراتوری وسیع رساند؟
در دنیای باستان، جایی که ارتباطات و مدیریت قلمروهای پهناور چالشی عظیم بود، ایرانیان با درایت و نوآوری خود، شاهکارهایی خلق کردند که تا به امروز الهام‌بخش است. جاده‌های و پل‌هایی که آنها ساختند گواهی بر توانایی ایرانیان در مهندسی دقیق، سازماندهی بی‌نظیر و ایجاد زیرساختی ماندگار است که جریان فرهنگ، دانش و تجارت را در گستره‌ای وسیع ممکن ساخت. این سازه‌ها، نشان می‌دهد چگونه یک ملت می‌تواند با بهره‌گیری از هوش و تلاش جمعی، بر چالش‌های طبیعی و انسانی غلبه کند.
جلبک‌هایی که با ریزپلاستیک‌های موجود در آب آشامیدنی می‌جنگند
اسفنج‌های آشپزخانه هم ریزپلاستیک آزاد می‌کنند. در واقع این ریزپلاستیک‌ها به تهدیدی جهانی برای آب و سلامت اکوسیستم تبدیل شده‌اند. به همین خاطر دانشمندان، نبرد با این ذرات پلاستیک میکروسکوپی را برعهده گرفته‌اند. پروفسور «سوزی دای» از دانشگاه میسوری یکی از این دانشمندان است. او جلبک‌های مهندسی‌شده‌ای را توسعه داده است که قادر به حذف و بازیافت ریزپلاستیک‌های مضر از فاضلاب است.
به مناسبت روز علوم آزمایشگاهی و بزرگداشت حکیم سید اسماعیل جرجانی
چگونه «ذخیره خوارزمشاهی» مسیر تحول پزشکی را در جهان هموار کرد
در دورانی که اروپا هنوز در سایه قرون تاریک به‌سر می‌برد، حکیم سید اسماعیل جرجانی در ایران با نگارش «ذخیره خوارزمشاهی» به زبان فارسی، انقلابی در دانش پزشکی پدید آورد. اثری که نه‌تنها طب اسلامی را سامان داد، بلکه پلی شد برای انتقال علم از شرق به غرب و همچنین الهام‌بخش نهضت ترجمه در اروپا شد.
تاثیر شگفت‌انگیز ماچا بر کاهش آلرژی بینی
یک پژوهش جدید نشان می‌دهد که ماچا، چای سبز معروف ژاپنی، ممکن است مزیت شگفت‌انگیزی داشته باشد و به طور غیرمنتظره‌ای علائم آلرژی را تحت تاثیر قرار دهد. به این ترتیب که یک پژوهش انجام شده روی موش‌ها نشان داد که پودر ماچا می‌تواند عطسه‌های مرتبط با آلرژی بینی را کاهش دهد.
لازم نیست ثروتمند باشید
پژوهشی جدید نشان می‌دهد زندگی ساده راز واقعی خوشبختی است
پژوهشگران با بررسی رابطه بین سبک زندگی مصرف‌گرایانه و به‌زیستی، دریافتند که انتخاب‌های روزمره افراد می‌تواند بر خوشبختی تأثیر بگذارد، به گونه‌ای که این تاثیر، فرضیات رایج درباره ارتباط مستقیم ثروت و موفقیت مادی با شادکامی را زیر سوال می‌برد.
مقدار مناسب مصرف قهوه می‌تواند در بلندمدت به سلامت روان کمک کند
فنجان قهوه صبحگاهی شما ممکن است چیزی فراتر از یک محرک موقتی باشد. این نوشیدنی همچنین می‌تواند یک کمک ساده برای سلامت روان شما باشد. در پژوهش تازه‌ای، پژوهشگران دانشگاه فودان چین در پی آن بودند که دریابند آیا میزان قهوه‌ای که یک فرد روزانه مصرف می‌کند و نوعی که انتخاب می‌کند، تاثیری بر خطر ابتلا به اختلالات استرس و خلق در گذر زمان دارد یا خیر.
ریشه‌های دندان‌پزشکی در ایران؛ از جندی‌شاپور تا شاهکارهای پزشکان مسلمان
میراث هزاران ساله ایران در حوزه سلامت دهان و دندان، از اقدامات ابتدایی نیاکانمان تا دانشگاه جندی‌شاپور به عنوان مهد تبادل دانش، داستانی شگفت‌انگیز را روایت می‌کند. در روز دندان‌پزشک، نگاهی داریم به پیشینه درخشان این علم در ایران و نقش پزشکان بزرگی چون رازی و ابن سینا که آثارشان حتی در دوران رکود علمی اروپا، راهگشای دانشمندان بود.
دانشیار تاریخ باستان دانشگاه مک‌کواری در گفت‌وگو با آناتک بیان کرد
زیگورات؛ پلکانی به سوی آسمان و قدرت
زیگورات‌ها تنها سازه‌هایی خشتی و پلکانی نبودند؛ آنها قلب تپنده شهر‌های باستانی بودند، جایی که سیاست، مذهب و زندگی روزمره در سایه خدایان و پادشاهان به هم گره می‌خورد. این بنا‌های عظیم نه‌تنها نماد پیوند زمین و آسمان بودند بلکه ابزار نمایش قدرت سیاسی نیز به‌شمار می‌رفتند. هر پله آنها روایتگر جهانی بود که در آن فرمانروایی، ایمان و معماری در هم تنیده شده بود.
پژوهشگر علوم اعصاب شناختی دانشگاه نورث‌وسترن در گفت‌وگو با آناتک:
خواب مجالی برای حل مشکلات لاینحل
اگر بتوان در خواب مشکلات لاینحل را حل کرد، چه بسا خوابیدن لذت‌بخش‌تر از آنچه تاکنون تصور می‌کردیم، باشد. در مطالعه‌ای که بر خواب REM و روش «بازفعالسازی هدفمند حافظه» متمرکز بود، دانشمندان توانسته‌اند با پخش صدا‌های خاص، رویا‌های افراد را به سمت معما‌های حل نشده هدایت کنند. «کارن کونکولی» (Karen Konkoly)، نویسنده اصلی این پژوهش، در گفت‌وگویی با آناتک توضیح می‌دهد، چگونه این یافته‌ها می‌تواند نقش رویا‌ها را در خلاقیت، حل مسئله و حتی سلامت روان روشن‌تر کند.
استاد زیست‌شناسی دانشگاه توبینگن آلمان در گفت‌وگو با آناتک بیان کرد
آواز پرندگان، راهی ساده برای کاهش استرس
طبیعت مدتهاست به عنوان یکی از ساده‌ترین راههای تقویت سلامت روان شناخته می‌شود؛ اما دانشمندان هنوز در تلاش‌اند دریابند کدام عناصر طبیعت بیشترین نقش را در این اثر دارند. اکنون پژوهشگران دانشگاه توبینگن نشان داده‌اند که حتی یک پیاده‌روی نیم‌ساعته در طبیعت می‌تواند فشار خون و سطح هورمون استرس شما را کاهش دهد؛ اما اگر آگاهانه به آواز پرندگان توجه کنید، اثرات مثبت آن بر به‌زیستی روانی (Psychological Wellbeing) به مراتب بیشتر می‌شود.
