گوگل فقط نام یک موتور جستوجو بود، اما آنقدر در زندگی روزمره مردم جا باز کرد که به یک فعل تبدیل شد؛ فعلی که در بسیاری از زبانها، از جمله فارسی، جای «جستوجو کردن» را تا حدودی گرفت. اما چگونه نام یک شرکت به فعلی تبدیل میشود که میلیونها نفر هر روز از آن استفاده میکنند؟ و چرا همان فعل، پس از دو دهه محبوبیت، حالا در حال از دست دادن جایگاه خود است؟
بسیاری از دانشآموزان و دانشجویان برای انجام تکالیف، نگارش متن، خلاصهسازی، ترجمه و حتی ایدهپردازی به ابزارهای هوشمصنوعی مراجعه میکنند. هرچند این فناوری میتواند بهرهوری را افزایش دهد، اما متخصصان آموزش هشدار میدهند که اگر نقش آن از یک دستیار یادگیری به جایگزین تفکر تغییر کند، مهارتهای پایهای مانند تحلیل، استدلال، حل مسئله و نوشتن بهتدریج تضعیف خواهد شد.
این روزها اگر چند دقیقه در اینستاگرام، تیکتاک یا پینترست وقت بگذرانید، با انبوهی از تصاویر و ویدئوهایی با هشتگهای مختلف برای توصیف سبکهای گوناگون لباس روبهرو میشوید؛ سبکهایی که میلیونها بار دیده میشوند و الگوریتم شبکههای اجتماعی دائماً آنها را به کاربران پیشنهاد میکند. شاید الهام گرفتن یا صرفاً تماشای این محتواها بیخطر و نوعی سرگرمی ساده باشد، اما در مقیاسی گستردهتر، بسیاری از پژوهشگران معتقدند الگوریتم شبکههای اجتماعی در حال تغییر دادن مفهوم سلیقه شخصی است.
عضو هیئت علمی گروه مطالعات آیندهنگر در مؤسسه مطالعات فرهنگی در گفتوگو با آناتک:
سالهاست همه دانشآموزان با یک کتاب، یک معلم و یک برنامه درسی آموزش میبینند؛ با وجود اینکه همه با یک سرعت و یک شیوه یادگیری رشد نمیکنند، اما در عصر هوشمصنوعی این الگو در حال تغییر است. هوشمصنوعی با بهرهگیری از سامانههای هوشمند با تحلیل رفتار، علایق، تواناییها و حتی زمان مناسب یادگیری هر فرد، آموزش را متناسب با همان دانشآموز طراحی میکنند. البته تحقق این چشمانداز، علاوه بر فرصتهای آموزشی، پرسشهای مهمی درباره نابرابری، حریم خصوصی و قدرت دادهها نیز مطرح میکند.
عجیب به نظر میرسد، اما در عصر شبکههای اجتماعی و ارتباطات بیوقفه، میلیونها نفر همچنان احساس تنهایی میکنند. همین تناقض، پژوهشگران را به بررسی نقش بازیهای ویدئویی در کاهش احساس انزوا کشاند. اکنون نتایج یک مطالعه تازه نشان میدهد برخی بازیهای تکنفره میتوانند فراتر از سرگرمی عمل کنند و به کاهش احساس تنهایی کمک کنند.
شاید تصور کنید که این تیتر اغراقآمیز است، اما این عبارت نتیجه پژوهشی جدید است که نشان میدهد بزرگترین هزینه فناوری هوشمصنوعی در هوایی است که انسانها هر روز تنفس میکنند. محققان همچنین هشدار دادهاند افزایش مصرف برق مراکز داده میتواند تا سال ۲۰۳۰ سالانه جان هزار و ۳۰۰ فرد را فقط در آمریکا بگیرد.
نسل تازه مدلهای هوشمصنوعی، مفهوم اصالت در محتوای بصری را وارد مرحلهای جدید و تا حدودی بحرانی کرده است. امروز در فضایی زندگی میکنیم که پیشرفت روزافزون هوشمصنوعی مولد تشخیص حقیقت از جعل را بیش از هر زمان دیگر دشوار مینماید. در این وضع ارزش نشانههای ظاهری برای تشخیص محتوای واقعی کاهش یافته است و مانند قبل، دیگر فقط پیدا کردن اشتباهات در آنها کافی نیست.
تا به حال متنهایی را که با هوشمصنوعی تولید شدهاند را خواندهاید؟ شاید پس از چند بار مطالعه متوجه شده باشید که این ابزار از الگوهای تکرارشونده استفاده میکند یا به سراغ واژهها و ترکیبهایی میرود که چندان در گفتار و نوشتار روزمره رایج نیست و به نوعی امضای هوشمصنوعی به شمار میآید. اگر چنین حسی داشتهاید، بدانید که تنها نیستید. پژوهشگران بسیاری در سالهای اخیر این موضوع را بررسی کردهاند و به نتایج جالبی رسیدهاند. یافتهها نشان میدهد هوشمصنوعی تنها در تولید متن نقش ندارد، بلکه ردپای آن بهتدریج در شیوه نوشتن و حتی صحبت کردن انسانها نیز دیده میشود. اما آیا هوشمصنوعی صرفاً ابزاری برای تولید محتواست یا آرامآرام در حال بازنویسی زبان و نحوه بیان ماست؟
شاید باورتان نشود اما تلویزیون دیگر پادشاه اخبار نیست. جدیدترین گزارش مؤسسه رویترز نشان میدهد که شبکههای اجتماعی و پلتفرمهای ویدئویی برای اولین بار از رسانههای سنتی پیشی گرفتهاند. ۵۴ درصد مردم جهان اخبار خود را از پلتفرمهایی مثل یوتیوب، اینستاگرام و تیکتاک دریافت میکنند. این یعنی انقلابی بزرگ در نحوه خبرخوانی مردم رخ داده که صنعت رسانه را برای همیشه متحول خواهد کرد.
فوتبال دیگر تنها به مهارت بازیکنان و تصمیمهای انسانی وابسته نیست. فیفا با بهرهگیری از هوش مصنوعی، حسگرهای هوشمند و سامانههای پیشرفته تحلیل داده؛ در حال تغییر شیوه داوری، تحلیل مسابقات و حتی تجربه تماشای فوتبال است. این فناوریها با هدف افزایش دقت تصمیمگیری و کاهش خطاهای انسانی در مسابقات توسعه یافتهاند و تحولی بزرگ در مسابقات فوتبال ایجاد کردهاند.
چندی پیش محصول نوین و جمع و جوری معرفی شد که برخلاف ژنراتورهای حجیم و پر سروصدا، بدون هیچگونه تنظیمات پیچیدهای در کنار یخچال شما قرار میگیرد. این سیستم پشتیبانِ کاملاً خودکار، بلافاصله پس از قطع جریان برق وارد عمل شده و با حفظ دمای ایدهآل، ضامن سلامت و تازگی مواد غذایی شما خواهد بود.
پژوهشگر ارشد حکمرانی دیجیتال در گفتوگو با آناتک توضیح داد
تشخیص میان واقعیت و محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی روز به روز سختتر میشود؛ تا جایی که در نگاه نخست، بسیاری از تصاویر جعلی از نمونههای واقعی تمیز داده نمیشوند و واقعی به نظر میآیند. با این حال کارشناسان تأکید میکنند که همچنان میتوان با بهرهگیری از روشهای جرمشناسی دیجیتال، تحلیل آماری و بررسی اصالت محتوا، احتمال جعلی بودن این تصاویر و ویدئوها را ارزیابی کرد.
پیشرفت فناوری تنها به دستگاههای هوشمند و ابزارهای دیجیتال پیچیده محدود نمیشود؛ امروزه گجتهای شخصی خنککننده نیز به بخشی از بازار فناوری تبدیل شدهاند. محصولاتی مانند پنکههای گردنی، پچهای ژلی خنککننده و بالشهای مجهز به مواد تنظیمکننده دما با هدف افزایش راحتی کاربران در شرایط آبوهوایی گرم توسعه یافتهاند.
مطالعهای جدید نشان میدهد کارکنانی که به صورت دورکار فعالیت میکنند، بیش از افراد شاغل در محیطهای اداری در معرض احساس اضطراب، افسردگی و انزوای اجتماعی قرار دارند؛ موضوعی که به ویژه برای افرادی که به تنهایی زندگی میکنند، شدیدتر است.
هوش مصنوعی در حال تغییر چهره دندانپزشکی است؛ از تشخیص زودهنگام پوسیدگی دندان گرفته تا افزایش دقت شناسایی بیماریهای دهان و دندان. با رشد سریع سرمایهگذاریها و توسعه ابزارهای هوشمند، متخصصان معتقدند دندانپزشکی در آستانه یکی از بزرگترین تحولات تاریخ خود قرار دارد؛ تحولی که قرار نیست دندانپزشکان را حذف کند، بلکه نقش آنها را بازتعریف خواهد کرد.
محققان در پژوهشی جدید هشدار میدهند که سرعت پیشرفت و نفوذ هوشمصنوعی در زندگی روزمره، اکنون از توانایی انسان برای درک آن فراتر رفته است؛ در حالی که ما هنوز در تلاش برای فهم این فناوری هستیم، هوشمصنوعی با شتابی بیسابقه در حال شناخت عمیق و رمزگشایی از رفتار انسان است.
ساعت هوشمند کاراییهای متعددی دارد و پایه ثابت زندگی دیجیتال شده است، اما این دستگاه مثل خیلی از دستگاههای دیجیتالی دیگر ممکن است هدف تهاجم برخی سوءاستفادهگران قرار گیرد. با توجه و دانستن چند نکته میتوان جلوی این حملهها را گرفت و از این فناوری کاربردی با خیال آسوده استفاده کرد.
پیش از بازنشر هرگونه مطلب در فضای مجازی، توقف و سنجش دقیق آن ضروری است. کارشناسان رسانه هشدار میدهند که واکنشهای آنی به اخبار، سوخت اصلی گسترش اطلاعات نادرست است و رعایت یک چارچوب مشخص برای راستیآزمایی، نخستین سپر دفاعی مخاطبان محسوب میشود. توجه به این نکته که انتشار اخبار جعلی بخشی از راهبردهای جنگ شناختی است، اهمیت مکث و بررسی پیش از کلیک بر گزینه انتشار را دو چندان میکند.
آیا داشتن یک قلم و دفترچه، کسی را شاعر میکند؟ قطعاً خیر، زیرا صرفاً دسترسی به ابزار مورد نیاز، ملاکی برای شاعر بودن نیست. پس چرا هراس از هوشمصنوعی در داستاننویسی وجود دارد؟ به گفته یک نویسنده هوشمصنوعی تنها ابزاری در دستان داستاننویس است، درست مانند صفحهکلید و مانیتور. همانطور که داشتن ابزار نوشتن به تنهایی کسی را نویسنده نمیکند، استفاده از هوش مصنوعی نیز به خودی خود هویت یک نویسنده را نمیسازد.
نفوذ هوش مصنوعی به عرصههای مختلف کاری، دیگر بخشی از داستانهای علمی-تخیلی نیست و به واقعیتی انکارناپذیر در بازار کار جهانی تبدیل شده است. این تحول، اگرچه درهای تازهای را به روی نوآوری گشوده، اما دغدغههای جدی را درباره آینده برخی مشاغل برانگیخته است. در همین راستا، محمد خیراندیش، هنرمند انیمیشنساز با نگاهی تخصصی به این پرسش پاسخ میدهد که آیا هوشمصنوعی واقعاً قادر است جایگاه هنرمندان انیمیشنساز را تصاحب کند؟