پرهیز سهامداران از رفتارهای هیجانی همزمان با بازگشایی بورس/ فرصت بازسازی اعتماد با ابزارهای حمایتی ایجاد شد

به گزارش خبرگزاری آنا؛ پس از حدود ۳ ماه توقف در معاملات بازار سهام، بر اساس تصمیم مقامات سازمان بورس و اوراق بهادار، بازار معاملات سهام پس از جنگ تحمیلی رمضان، در روز ۲۹ اردیبهشت بازگشایی می شود. در این شرایط بدیهی است که رفتار صحیح در معاملات پیش رو می تواند نه تنها ضامن حفاظت از اموال سرمایه گذاران باشد بلکه سود مناسبی را نیز تامین کند. 

در همین راستا جواد عشقی‌نژاد کارشناس بازار سرمایه، در گفت‌و‌گو با خبرنگاراقتصادی آنا، با اشاره به بازگشایی بازار سرمایه پس از روز‌های پرتنش اخیر، بر ضرورت پرهیز سهامداران از رفتار‌های هیجانی تاکید کرد و گفت: در شرایط فعلی، مهم‌ترین مسئله برای فعالان بازار سرمایه حفظ آرامش و اتخاذ تصمیمات منطقی و به دور از هیجان است، چراکه بازار در روز‌های ابتدایی بازگشایی طبیعتاً درگیر کشف مسیر و تعیین سمت‌وسوی خود خواهد بود.

وی با اشاره به شرایط خاص اقتصادی و روانی بازار پس از تحولات اخیر اظهار کرد: رفتار سهامداران را می‌توان به دو بخش تقسیم کرد؛ نخست، مردم عادی و سرمایه‌گذاران خردی که با سرمایه‌های محدود و عمدتاً با هدف حفظ ارزش پول یا کسب بازدهی معقول وارد بازار سرمایه شده‌اند و دوم، نهاد‌های نظارتی، حقوقی‌ها و ارکان بازار که مسئولیت مدیریت فضای کلی معاملات و جلوگیری از تشدید هیجانات را برعهده دارند.

این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: در بخش نخست، توصیه جدی این است که سهامداران خرد از رفتار‌های احساسی و تصمیمات شتاب‌زده پرهیز کنند. تجربه بازار سرمایه نشان داده است که در مقاطع بحرانی یا پس از شوک‌های سیاسی و اقتصادی، معمولاً یکی دو روز ابتدایی معاملات تحت تاثیر هیجان قرار می‌گیرد و بازار تلاش می‌کند تعادل جدید خود را پیدا کند. در چنین شرایطی، نتایج واقعی روند بازار پس از فروکش کردن هیجانات نمایان خواهد شد و تصمیم‌گیری‌های عجولانه می‌تواند به زیان سرمایه‌گذاران تمام شود.

نهاد‌های نظارتی، سازمان بورس، صندوق تثبیت بازار و صندوق توسعه بازار نیز وظیفه دارند با استفاده از ابزار‌های حمایتی و منابعی که در اختیار دارند، اجازه ندهند رفتار‌های هیجانی بر روند کلی بازار غلبه پیدا کند. هدف اصلی این مجموعه‌ها آن است که امید به حضور و پایداری در بازار سرمایه برای سهامداران حفظ شود و سرمایه‌گذاران نسبت به آینده بازار احساس نااطمینانی شدید نداشته باشند

بازار سرمایه ظرفیت رشد سنگین دارد

عشقی‌نژاد با اشاره به چشم‌انداز بازار سرمایه در ماه‌های آینده اظهار کرد: پیش‌فرض اصلی برای هرگونه تحلیل مثبت از بازار، تداوم شرایط آتش‌بس و دور ماندن کشور از تنش‌های سیاسی و نظامی جدید است. در صورتی که این ثبات نسبی حفظ شود، بازار سرمایه می‌تواند وارد دوره‌ای از بازسازی اعتماد و حتی رشد تدریجی شود. باید توجه داشت که در بازار سرمایه ظرفیت های بسیاری نهفته شده است که سرمایه گذاری در این موارد می تواند سود شایانی را به همراه داشته باشد. 

وی تصریح کرد: بازار سرمایه زمانی متوقف شد که بسیاری از صنایع و نماد‌ها اصلاح‌های سنگینی را تجربه کرده بودند و در برخی سهم‌ها حتی تا حدود ۴۰ درصد افت قیمت نیز مشاهده می‌شد. از سوی دیگر، در دوره تعطیلی بازار نیز متغیر‌های اقتصادی مهمی دستخوش تغییر شدند؛ از جمله افزایش نرخ ارز، تغییر قیمت کالا‌های مصرفی و تجاری و رشد هزینه‌های روزمره مردم که بخشی از این تحولات حتی پیش‌تر در قیمت برخی دارایی‌ها و کالا‌ها پیشخور شده بود.

این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: در چنین شرایطی نمی‌توان نگاه یکسانی به همه صنایع و نماد‌ها داشت. برخی شرکت‌ها و صنایع به دلیل شرایط ایجاد شده، عملاً توان بازدهی مناسب را در کوتاه‌مدت ندارند و ممکن است همچنان با فشار مواجه باشند اما افت قابل توجه بعید است و بعد اصلاح شرایط مطلوبی در جریان است. در مقابل، برخی صنایع در وضعیت خنثی قرار می‌گیرند، اما دسته‌ای دیگر از شرکت‌ها به دلیل تغییرات نرخ ارز، تحولات اقتصادی و شرایط جدید بازار، ظرفیت رشد و بازدهی قابل‌توجهی خواهند داشت.

وی تاکید کرد: بنابراین مهم‌ترین مسئله برای سرمایه‌گذاران، توجه به دسته‌بندی صنایع و تحلیل شرایط بنیادی شرکت‌ها است. سرمایه‌گذارانی که بدون تحلیل و صرفاً بر مبنای هیجان اقدام به خرید و فروش کنند، ممکن است متحمل زیان شوند، اما افرادی که با نگاه تحلیلی و میان‌مدت وارد بازار شوند، می‌توانند از فرصت‌های ایجاد شده بهره ببرند.

جزئیات اوراق هم‌وطن و حمایت از سرمایه‌گذاران خرد

عشقی‌نژاد در ادامه سخنان خود به تشریح جزئیات طرح‌های حمایتی بازار سرمایه پرداخت و گفت: یکی از ابزار‌هایی که برای حمایت از سرمایه‌گذاران خرد در نظر گرفته شده، اوراق هم‌وطن است که در قالب اوراق تبعی طراحی شده و هدف آن ایجاد اطمینان نسبی برای سهامداران خرد و جلوگیری از تشدید نگرانی‌ها در بازار است.

وی توضیح داد: این طرح شامل افرادی می‌شود که ارزش دارایی آنها در آخرین روز معاملاتی پیش از تعطیلی بازار، یعنی چهارشنبه ششم اسفندماه، کمتر از یک میلیارد تومان بوده است. البته نوع پرتفوی نیز اهمیت دارد و سهامی که در بازار پایه یا بازار توافقی قرار داشته باشند، مشمول این طرح نمی‌شوند.

این کارشناس بازار سرمایه افزود: در این طرح، سهامداران امکان فروش سهام خود را ندارند، اما می‌توانند تعداد سهام موجود در پرتفوی خود را افزایش دهند. در واقع، هدف این است که سرمایه‌گذار در بازار باقی بماند و از رفتار‌های هیجانی فاصله بگیرد.

وی درباره نحوه عملکرد اوراق هم‌وطن توضیح داد: در این سازوکار، یک اوراق تبعی یک‌ریالی تحت عنوان هم‌وطن برای سهامدار خریداری می‌شود و این اوراق در عمل نقش بیمه یا تضمین حداقل بازدهی را ایفا می‌کند. بر اساس توضیحاتی که ارائه شده، حداقل بازدهی ۳۰ درصدی برای این طرح در نظر گرفته شده است؛ به این معنا که اگر بازدهی سهام فرد کمتر از این میزان باشد، دارنده اوراق می‌تواند مابه‌التفاوت را دریافت کند.

عشقی‌نژاد خاطرنشان کرد: اگر بازدهی بازار بیش از ۳۰ درصد باشد، سهامدار علاوه بر سود اصلی خود، از مزایای این اوراق نیز بهره‌مند خواهد شد. به همین دلیل، این ابزار می‌تواند برای سرمایه‌گذارانی که قصد حفظ سرمایه و ماندگاری در بازار را دارند، نقش مهمی در کاهش ریسک ایفا کند.

تفاوت اوراق تبعی با طرح تسهیلات حمایتی

وی در ادامه با اشاره به برخی ابهامات موجود درباره طرح‌های حمایتی بازار سرمایه گفت: لازم است میان اوراق هم‌وطن و طرح تسهیلات حمایتی تفاوت قائل شویم، چراکه این دو موضوع مجزا هستند.

این کارشناس بازار سرمایه توضیح داد: در طرح تسهیلات حمایتی، چند بانک مشخص شده‌اند که سهام افراد را به عنوان وثیقه می‌پذیرند و بر این اساس به سهامداران وام پرداخت می‌کنند. در این فرآیند، سهام فرد نزد شرکت کارگزاری توثیق می‌شود و فرد می‌تواند ضمن حفظ دارایی بورسی خود، از تسهیلات بانکی نیز استفاده کند.

وی افزود: دوره بازپرداخت این تسهیلات ۲۴ ماهه تعیین شده و نرخ سود آن نیز ۲۳ درصد سالیانه است. هدف از اجرای چنین طرحی آن است که سرمایه‌گذاران خرد برای تامین نقدینگی موردنیاز خود، مجبور به فروش هیجانی سهام نشوند و بتوانند دارایی‌های خود را حفظ کنند.

لزوم بازگشایی آرام و کم‌حاشیه بازار سرمایه

عشقی‌نژاد در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ضرورت مدیریت فضای روانی بازار پس از بازگشایی تاکید کرد: در روز‌هایی که بازار تعطیل بود، تلاش‌ها و دلسوزی‌های قابل‌توجهی از سوی ارکان بازار، نهاد‌های نظارتی و مجموعه‌های مرتبط صورت گرفت و بخش زیادی از الزامات موردنیاز برای بازگشایی بازار در دستورالعمل‌ها دیده شده است.

وی ادامه داد: آنچه امروز اهمیت دارد، این است که روز‌های ابتدایی معاملات با کمترین میزان حاشیه و تنش سپری شود. در دوره‌های گذشته، برخی رفتار‌ها یا تصمیمات موجب نگرانی سهامداران و حتی انتقال منافع به گروه‌های خاص شده بود که امیدواریم این مسائل در شرایط جدید تکرار نشود.

این کارشناس بازار سرمایه خاطرنشان کرد: اگر بازار سرمایه بتواند در فضایی آرام، شفاف و به دور از هیجان فعالیت کند، همه سهامداران فرصت خواهند داشت تا به اهداف سرمایه‌گذاری خود دست پیدا کنند و اعتماد عمومی نیز به تدریج به بازار بازخواهد گشت.

وی در پایان ابراز امیدواری کرد: با حفظ ثبات سیاسی و اقتصادی، بازار سرمایه بتواند در ماه‌های آینده به یکی از بستر‌های مهم تامین مالی و رشد اقتصادی کشور تبدیل شود و در نهایت اتفاقات پیش‌رو به نفع مردم و اقتصاد ایران رقم بخورد.