پیشنهاد سردبیر
بسیج اساتید دانشگاه آزاد در بیانیهای مطرح کرد
علم و پژوهش
فروپاشی اتحاد دیرینه مورچه و گیاه با هجوم زنبورها
در اعماق جنگلهای گرمسیری بورنئو، یک اتحاد ۱۰ میلیون ساله میان گیاهان «ماکارانگا» و مورچههای محافظ در حال فروپاشی است. تحقیقات جدید نشان میدهد هجوم زنبورهای شکارچی به ساقههای توخالی این درختان ـ ساختارهایی که برای پناه دادن به مورچهها تکامل یافتهاند ـ تعادل ظریف اکوسیستمی را به خطر انداخته است. این پدیده که با فعالیتهای انسانی و تخریب زیستگاهها پیوند خورده، نه تنها سلامت گیاهان را تهدید میکند، بلکه میتواند با تغییر روند تکاملی گونهها، فرآیند احیای جنگلهای گرمسیری را در آینده نزدیک با اختلالات جدی مواجه سازد.
قدرت یک داروی ساده در برابر سرطان روده بزرگ
قدمت استفاده از مشتقات آسپرین برای تسکین درد و التهاب به حدود ۴ هزار سال پیش بازمیگردد، زمانی که در متون باستانی از پوست درخت بید برای درمان بیماریها یاد میشد. این داروی دیرینه که در دنیای مدرن به عنوان یکی از در دسترسترین و ارزانترین مسکنها شناخته میشود، امروز در مرکز یک تحول علمی قرار گرفته است. یافتههای جدید یک کارآزمایی بالینی نشان میدهد که آسپرین میتواند فراتر از نقش سنتی خود، به عنوان راهکاری برای جلوگیری از بازگشت سرطان روده بزرگ در برخی از بیماران پس از جراحی عمل کند.
نوعی میکروب روده، عامل تخریب سلول عصبی مغزی
یک سرنخ از عامل التهاب نورونها پیدا شده است. ترکیبات قندی تولیدشده توسط باکتریهای روده ممکن است نقشی پنهان، اما کلیدی در بروز برخی از جدیترین بیماریهای تحلیلبرنده مغز داشته باشند. یافتههایی که بر اساس بررسیهای آزمایشگاهی و نمونههای انسانی بهدست آمده، نگاه دانشمندان را به ارتباط میان روده و مغز وارد مرحلهای تازه کرده است. اهمیت این موضوع از آن جهت است که بیماریهایی مانند ALS و زوال عقل پیشانی–گیجگاهی هنوز منشأ کاملاً مشخصی ندارند و هر کشف جدید میتواند مسیر درمان را دگرگون کند.
نفس انسان مانند اثر انگشت او منحصربهفرد است
نفس هیچ انسانی مانند دیگری نیست. الگوی تنفسی انسانها نه تنها ثابت و قابل تشخیص است، بلکه میتواند مانند یک امضای زیستی عمل و هویت فرد را با دقتی بسیار بالا شناسایی کند. این یافته که بر پایه ثبت ۲۴ ساعته جریان هوا از بینی افراد به دست آمده، نشان میدهد تنفس صرفاً یک فرآیند خودکار برای تأمین اکسیژن نیست، بلکه بازتابی عمیق از ساختار عصبی، وضعیت جسمی و حتی حالات روانی انسان است. اهمیت این کشف در آن است که تنفس، برخلاف بسیاری از نشانگرهای زیستی پیچیده، بطور مداوم و بدون وقفه در جریان است و تصویری زنده از بدن و ذهن ارائه میدهد.
شیرینکنندههای مصنوعی ممکن است به نسلهای آینده آسیب برساند
پژوهشی جدید نشان میدهد که شیرینکنندههای بدون کالری که به طور گسترده مصرف میشوند، ممکن است به شکلی نامحسوس میکروبیوم روده را دگرگون کنند و فعالیت ژنهایی را که با متابولیسم و التهاب مرتبطاند، تغییر دهند.
«اینترنت جنگل» در آمازون به پرندگان و میمونها برای برقراری ارتباط کمک میکند
در دل جنگلهای بارانی آمازون، شبکهای نامرئی از صداها شکل گرفته که مانند «اینترنت جنگل» عمل میکند؛ پرندگان و میمونها با گوش سپردن به هشدارها و نداهای یکدیگر، اطلاعات حیاتی درباره حضور شکارچیان را در چند ثانیه در سراسر تاجپوش و لایههای زیرین جنگل پخش میکنند. پژوهش تازه دانشمندان نشان میدهد این شبکه شنود متقابل تا چه حد برای بقا در این اکوسیستم پیچیده حیاتی است.
دانشمندان کشف کردند
کافئین مدارهای کلیدی حافظه را پس از کمخوابی ترمیم میکند
کمخوابی، مدارهای خاصی از حافظه را تغییر میدهد؛ اما پژوهشی تازه نشان میدهد یک ترکیب آشنا ممکن است به شیوههایی غیرمنتظره به بازسازی آنها کمک کند. پژوهشگران «دانشکده پزشکی یونگ لو لین» دانشگاه ملی سنگاپور دریافتند کافئین ممکن است با اثرگذاری بر یک مسیر عصبی خاص در مغز، اثرات محرومیت از خواب بر حافظه اجتماعی را خنثی کند.
پایان عصر مقاومت آنتیبیوتیکی با یک محصول پوستی
در حالی که پیشبینیها از مرگومیر گسترده به دلیل مقاومت آنتیبیوتیکی تا سال ۲۰۵۰ خبر میدهند، پژوهشگران با ترکیب فناوری رایانهای و گیاهشناسی، یک راهکار غیرمنتظره یافتهاند. شناسایی خواص ضدباکتریایی قدرتمند در گیاه «سنتلا آسیاتیکا»، دریچهای تازه برای تولید نسل جدید آنتیبیوتیکها گشوده است.
کشف «پروتئین محافظ» معکوسکننده ریزش مو
پژوهش جدیدی نشان میدهد ریزش مو ممکن است به یک تعادل شکننده سلولی در طول بازسازی وابسته باشد؛ جایی که سلولهای بنیادی باید از موجی از تنش جان سالم به در ببرند تا بتوانند مو را دوباره بسازند.
از معابد مایاها تا آزمایشگاههای مدرن
کاکائوی آمازون در آستانه تبدیل شدن به اَبَرغذای جهانی
از همان زمانی که مایاها درخت کاکائو را میپرستیدند و نوشیدنی تلخ دانههایش را غذای خدایان میدانستند، تا قرنهایی بعد که شکلات به عنوان کالایی اشرافی در دربارهای اروپا سرو میشد، این ماده همیشه چیزی فراتر از یک خوراکی معمولی بوده است. اکنون، پس از هزاران سال شیفتگی بشر به طعم کاکائو، پژوهش تازهای از دانشگاه ایالتی سائو پائولو نشان میدهد که شاید عصر تازهای در پیش باشد. عصری که در آن شکلات آمازونی نه فقط بهدلیل مزهٔ متمایزش، بلکه بهسبب ارزش تغذیهای ارتقایافتهاش مورد توجه قرار گیرد. ترکیب روشهای نوین فرآوری با انتخاب هدفمند ارقام کاکائو، ممکن است این خوراک کهن را به اَبَرغذای بعدی جهان تبدیل کند.
