چرا روباه‌ها از حاشیه شهر به کوچه‌های تهران آمدند؟ زنگ خطر تماس حیات‌ وحش با انسان

روباه
افزایش مشاهده روباه در کوچه‌ها و محدوده‌های شهری تهران، حضور حیات‌ وحش در کنار زندگی روزمره شهروندان را پررنگ‌تر کرده است؛ یک دامپزشک با اشاره به افزایش حیوانات بلاصاحب، غذارسانی و تغییر شرایط زیستگاهی، نسبت به افزایش تماس روباه‌ها با انسان و احتمال انتقال بیماری‌هایی مانند هاری هشدار داد.

به گزارش خبرنگار گروه جامعه آنا دیدن روباه در خیابان‌های تهران دیگر اتفاقی نیست که فقط در روایت‌های پراکنده شهروندان شنیده شود؛ در سال‌های اخیر، گزارش‌هایی از مشاهده این حیوان در نقاط مختلف پایتخت منتشر شده و تصاویر آن نیز در فضای مجازی دست‌به‌دست شده است. روباه‌هایی که گاهی در حاشیه شهر دیده می‌شوند، حالا در برخی موارد خود را به کوچه‌ها و محله‌های شهری رسانده‌اند؛ اتفاقی که حضور حیات‌وحش در کنار زندگی روزمره تهرانی‌ها را بیش از گذشته به چشم آورده است.

برای بسیاری از شهروندان، مواجهه با روباه در یک خیابان یا محله مسکونی می‌تواند اتفاقی غیرمنتظره باشد؛ به‌ویژه وقتی این حیوان بدون ترس از حضور انسان در اطراف شهر تردد می‌کند. همین مشاهده‌ها باعث شده موضوع حضور روباه‌ها در تهران مورد توجه قرار بگیرد و درباره نحوه مواجهه با این حیوانات و پیامد‌های نزدیک‌شدن آنها به محیط‌های شهری بحث شود.

اما حضور روباه در میان زندگی شهری فقط به یک مشاهده عجیب یا تصویری خبرساز محدود نمی‌شود. این حیوان، مانند دیگر گونه‌های حیات‌وحش، در صورت نزدیک‌شدن به محیط‌های انسانی می‌تواند با انسان‌ها و حیوانات شهری وارد تماس شود و همین مسئله ضرورت آگاهی شهروندان درباره نحوه برخورد با آن را بیشتر می‌کند.

چرا روباه‌ها به شهر‌ها آمده‌اند؟

رئیس بیمارستان دامپزشکی تهران با اشاره به افزایش مشاهده روباه در محدوده‌های شهری گفت: افزایش جمعیت حیوانات بلاصاحب در حاشیه شهر‌ها و غذارسانی به آنها، شرایطی ایجاد کرده که برخی گونه‌های جانوری از زیستگاه خود دور شده و به محدوده‌های شهری وارد شوند؛ موضوعی که با توجه به احتمال انتقال بیماری‌هایی مانند هاری، نیازمند توجه جدی است.

پیام محبی، دامپزشک و رئیس بیمارستان دامپزشکی تهران، در گفت‌و‌گو با خبرنگار آنا درباره علت افزایش مشاهده روباه‌ها در مناطق شهری اظهار کرد: مسئله روباه از این جهت اهمیت دارد که این حیوان می‌تواند ناقل بیماری هاری باشد و باید نسبت به حضور آن در محدوده‌های شهری و افزایش تماس میان حیوانات و انسان حساس بود.

افزایش حیوانات بلاصاحب و تغییر زیستگاه روباه‌ها

وی افزود: یکی از اتفاقاتی که در حاشیه شهر‌ها رخ داده، افزایش غذارسانی و به دنبال آن افزایش جمعیت حیوانات بلاصاحب است. در برخی مناطق، تعداد زیادی سگ بلاصاحب به‌صورت گروهی زندگی می‌کنند و حتی می‌توانند برای انسان‌ها نیز خطرآفرین باشند.

محبی ادامه داد: افزایش جمعیت حیوانات بلاصاحب می‌تواند حیات سایر گونه‌های جانوری را نیز تحت تأثیر قرار دهد. سگ‌ها، روباه‌ها، شغال‌ها و حتی کفتار‌ها ممکن است در نتیجه تغییر شرایط زیستگاهی و افزایش جمعیت برخی حیوانات، از محدوده زندگی خود جابه‌جا شوند.

وی با اشاره به ویژگی‌های رفتاری روباه گفت: روباه حیوانی است که به‌خوبی می‌تواند خود را از انسان پنهان کند و معمولاً در ساعات خاصی از شبانه‌روز، از جمله اواخر شب یا ساعات ابتدایی صبح، دیده می‌شود؛ اما اکنون مشاهده این حیوان در برخی مناطق شهری افزایش یافته است.

روباه‌ها در کنار سطل‌های زباله؛ نگرانی از انتقال هاری

رئیس بیمارستان دامپزشکی تهران بیان کرد: حضور روباه در شهر باعث افزایش تماس این حیوان با سایر حیوانات شهری می‌شود. برای مثال، ممکن است روباه و گربه در اطراف سطل‌های زباله بر سر غذا با یکدیگر درگیر شوند و در صورت گازگرفتگی، بیماری به حیوان دیگر منتقل شود.

محبی افزود: نگرانی دیگر، افزایش تماس مستقیم انسان با روباه‌هاست. روباه‌ها ممکن است توله داشته باشند و توله‌ها برای کودکان جذاب باشند؛ بنابراین ممکن است کودک به حیوان نزدیک شود و با آن بازی کند، در حالی که احتمال دارد حیوان ناقل بیماری باشد.

وی با اشاره به خطر هاری گفت: کودکان گاهی پس از گازگرفتگی حیوان، به دلیل ترس از واکنش والدین، موضوع را به خانواده اطلاع نمی‌دهند و ممکن است زمانی خانواده متوجه حادثه شوند که علائم بیماری بروز کرده باشد؛ در حالی که هاری بیماری بسیار خطرناکی است و باید نسبت به گازگرفتگی حیوانات حساس بود.

افزایش مشاهده روباه حتی در مناطق فاقد فضای سبز

محبی با اشاره به تجربه خود از مشاهده روباه در تهران گفت: در گذشته نیز در مناطقی مانند پارک ملت و محدوده صداوسیما روباه دیده می‌شد و این موضوع با توجه به وجود فضای سبز و شرایط آن مناطق چندان دور از انتظار نبود، اما اکنون مشاهده روباه در کوچه‌ها و محدوده‌هایی که حتی فضای سبز قابل‌توجهی ندارند نیز اتفاق می‌افتد.

وی تأکید کرد: این تغییر شرایط نشان می‌دهد که مسئله حیوانات شهری و حیات وحش را نمی‌توان فقط از یک زاویه بررسی کرد و باید رابطه میان حیوانات بلاصاحب، منابع غذایی و تغییر زیستگاه گونه‌های جانوری مورد توجه قرار گیرد.

کنترل حیوانات بلاصاحب نیازمند اقدام ملی است

رئیس بیمارستان دامپزشکی تهران درباره مسئولیت مدیریت حیوانات شهری گفت: حیواناتی که در محدوده شهر قرار دارند، از نظر مدیریت شهری موضوعی مرتبط با شهرداری هستند و در خارج از محدوده شهر نیز فرمانداری یا دهیاری منطقه باید نسبت به کنترل آنها اقدام کنند؛ با این حال، نمی‌توان انتظار داشت شهرداری به‌تنهایی این مسئله را حل کند.

محبی تصریح کرد: مدیریت حیوانات بلاصاحب و پیامد‌های ناشی از افزایش جمعیت آنها نیازمند یک اقدام و برنامه ملی است و نمی‌توان انتظار داشت یک دستگاه به‌تنهایی از عهده آن برآید.

محبی: حیوانات اهلی نباید بدون مسئولیت رها شوند

وی با اشاره به سابقه همزیستی انسان و حیوانات اهلی گفت: حیواناتی مانند سگ و گربه در طول تاریخ در کنار انسان زندگی کرده‌اند و انسان از سگ برای نگهبانی و حفاظت از گله و باغ و از گربه برای کنترل موش‌ها و دیگر حیوانات استفاده کرده است.

محبی افزود: به همان میزان که انسان این حیوانات را وارد زندگی خود کرده، باید مسئولیت آنها را نیز بپذیرد و نمی‌توان آنها را به حال خود رها کرد. به اعتقاد من، هم شهرداری‌ها باید نسبت به این موضوع اقدام کاربردی داشته باشند و هم شهروندان باید رفتار مسئولانه‌ای در قبال حیوانات داشته باشند.

محبی در پایان گفت: رفتار مسئولانه مسئولان و شهروندان می‌تواند نتیجه متفاوتی در مدیریت حیوانات شهری ایجاد کند و نحوه مواجهه با این مسئله در کشور‌های مختلف، به سیاست‌گذاری و رفتار اجتماعی آنها بستگی دارد.

انتهای پیام/

ارسال نظر