نصراللهی: تقویت تابآوری ادراکی دانشجویان، برای مقابله با جنگ شناختی و مهندسی پیچیده پیام ضروری است
به گزارش خبرگزاری آنا، اکبر نصراللهی در جمع معاونان و مدیران فرهنگی و دانشجویی و استادان دانشگاه آزاد اسلامی سراسر کشور اظهار کرد: دانشگاه و استادان باید دانشجویان را برای مواجهه هوشمندانه با انبوه اخبار، تصاویر، شایعات، روایتهای متعارض و پیامهای هیجانی آماده کنند تا در شرایط جنگ شناختی، مخاطبی منفعل نباشند و بتوانند منبع، شواهد، محتوا و نحوه روایت پیام را تحلیل کنند.
وی افزود: در آرایش جدید رسانهای، مسئله فقط تولید پیام نیست؛ بلکه انتخاب موضوع، واژه، تصویر، منبع، زمان انتشار و شیوه روایت نیز در شکلگیری ادراک مخاطب نقش دارد و به همین دلیل، شناخت راهبردها و تاکتیکهای مهندسی پیام برای استادان و مدیران دانشگاهی یک ضرورت است.
نصراللهی با اشاره به تغییرات گسترده در محیط رسانهای گفت: در شرایطی که شبکههای اجتماعی، پیامرسانها و رسانههای جدید امکان تولید، انتشار و بازنشر پیام را برای طیف بسیار گستردهای از کاربران فراهم کردهاند، دانشگاه دیگر با محیطی مواجه نیست که تولید و توزیع پیام صرفاً در اختیار رسانههای رسمی باشد.
وی اظهار کرد: در چنین شرایطی، یکی از مهمترین وظایف دانشگاه، افزایش قدرت تحلیل و تابآوری ادراکی دانشجویان است؛ بهگونهای که دانشجو در برابر حجم بالای پیامها دچار سردرگمی یا پذیرش شتابزده نشود و بتواند میان واقعیت، روایت و ادراک تفاوت قائل شود.
استاد ارتباطات و مدیریت رسانه ادامه داد: دانشجو باید بیاموزد چگونه پیام را بخواند، منبع آن را ارزیابی کند، روایتهای متعارض را با یکدیگر مقایسه کند و میان واقعیت و تصویری که از واقعیت ساخته میشود، تمایز بگذارد.
نصراللهی تأکید کرد: اگر این مهارتها در دانشگاه تقویت شود، دانشجو در برابر شایعه، اطلاعات نادرست، روایتهای هیجانی و عملیات رسانهای، مخاطبی منفعل نخواهد بود و میتواند به مخاطبی تحلیلگر و مسئول تبدیل شود.
وی در ادامه با اشاره به نقش استادان گفت: استاد کنشگر، استادی نیست که صرفاً بعد از شکلگیری بحران واکنش نشان دهد؛ بلکه پیش از بحران ارتباط میسازد، با دانشجویان گفتوگو میکند، دغدغهها و ابهامات آنان را میشناسد و برای پاسخگویی به آنها آمادگی دارد.
رئیس دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی همچنین «گسست ارتباطی» و «پرسشهای انباشته و پاسخهای دادهنشده» را از مسائل مهمی دانست که باید در مدیریت ارتباطی دانشگاه مورد توجه قرار گیرد و گفت: هرجا ارتباط ضعیف شود، پرسشهای بیپاسخ افزایش پیدا کند و امکان گفتوگوی مستقیم کاهش یابد، زمینه برای شکلگیری روایتهای دیگر فراهم میشود.
وی افزود: مخالفت با یک نظر الزاماً به معنای دشمنی نیست و پرسش کردن نیز به معنای مخالفت نیست؛ دانشگاه باید محیطی باشد که دانشجو بتواند پرسش خود را مطرح کند، پاسخ بگیرد، نقد کند و در فضایی منطقی و محترمانه گفتوگو داشته باشد.
نصراللهی با تأکید بر نقش معاونان و مدیران فرهنگی و دانشجویی اظهار کرد: این بخشها نباید صرفاً هنگام بروز اعتراض، تنش یا بحران وارد میدان شوند، بلکه باید پیش از بحران ارتباط با دانشجویان را تقویت کنند، دغدغههای آنان را بشناسند و برای پرسشهایی که ممکن است در آینده به مسئله تبدیل شوند، از قبل پاسخ و سازوکار ارتباطی داشته باشند.
وی تصریح کرد: مدیریت بحران از زمان وقوع بحران آغاز نمیشود؛ بخش مهمی از مدیریت بحران پیش از بحران و در مرحله ایجاد ارتباط، اعتماد و آمادگی شکل میگیرد.
رویداد و اتفاق، بحران نیست؛ نحوه مواجهه بحرانساز است
نویسنده کتاب مدیریت پوشش اخبار بحرا ندر رسانه های حرفه ای در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اینکه رویدادها و اتفاقات لزوماً بهخودیخود بحران نیستند، اظهار کرد: نحوه مواجهه با یک رویداد میتواند آن را به بحران تبدیل کند؛ بنابراین واکنش دانشگاه، نحوه اطلاعرسانی، سکوت یا پاسخگویی، انتخاب منبع و چگونگی روایت یک اتفاق، همگی در شکلگیری ادراک مخاطبان مؤثر هستند.
وی افزود: اگر بخشهای رسانهای، فرهنگی و دانشگاهی در زمان مناسب وارد میدان نشوند، خلأ ارتباطی ایجادشده میتواند با روایت رقیب پر شود؛ ازاینرو، سرعت، دقت، انتخاب منبع معتبر و ارائه روایت مستند و قابل فهم، بخشی از مسئولیت ارتباطی دانشگاه در شرایط جدید است.
مهندسی پیام؛ از انتخاب موضوع تا شکلدهی ادراک
نصراللهی همچنین با تشریح مفهوم «مهندسی پیام» گفت: مهندسی پیام به چگونگی طراحی، صورتبندی، زمانبندی، انتشار و توزیع پیام مربوط میشود و باید در آن مشخص باشد چه کسی پیام را تولید میکند، چه چیزی گفته میشود، مخاطب چه کسی است، از چه واژههایی استفاده میشود، پیام چه زمانی منتشر میشود، چه تصویری همراه آن قرار میگیرد و منبع پیام چیست.
وی «انتخاب» و «برجستهسازی» را نیز از عناصر مهم مهندسی پیام دانست و گفت: رسانهها از میان تعداد زیادی از رویدادها، برخی را انتخاب و برجسته میکنند و همین انتخاب میتواند بر ادراک مخاطب اثر بگذارد.
استاد مدیریت رسانه ادامه داد: واژهها، تصاویر، احساس، زمان، تکرار، سکوت و منبع نیز در شکلگیری پیام نقش دارند و یک پیام میتواند با تغییر هر یک از این عناصر، اثر متفاوتی بر مخاطب بگذارد.
نصراللهی در پایان تأکید کرد: استادان و مدیران دانشگاهی باید راهبردها و تاکتیکهای مهندسی پیام را در آرایش جدید رسانهای بشناسند؛ نه برای دستکاری مخاطب، بلکه برای تولید پیام معتبر، دقیق و مستند و نیز آموزش قدرت تحلیل پیام و روایت به دانشجویان.
وی خاطرنشان کرد: دانشگاه باید هم تولیدکننده پیام معتبر باشد و هم آموزشدهنده سواد مواجهه با پیام؛ ارتباط دانشگاه با دانشجو نیز باید مستمر، دوسویه و مبتنی بر گفتوگو باشد، زیرا بخش مهمی از مدیریت بحران پیش از آغاز بحران، در ارتباط، اعتماد، روایتسازی مسئولانه و افزایش تابآوری ادراکی شکل میگیرد.
انتهای پیام/
