علم تمدنی؛ عبور از تولید دانش به اثرگذاری و الهامبخشی
به گزارش خبرگزاری آنا، محمدرضا مخبر دزفولی، در نشست تخصصی بینالمللی ششمین کنگره جهانی حضرت رضا (ع) با حضور جمعی از استادان، اندیشمندان و پژوهشگران داخلی و خارجی در مشهد مقدس با اشاره به جایگاه علمی امام رضا (ع) و فعالیتهای علمی در دوره حضور ایشان بیان کرد: بیتالحکمه صرفاً یک کتابخانه نبود، بلکه کانونی علمی بود که حوزههای مختلف دانش را در برمیگرفت و امام رضا (ع) نیز در چنین فضایی، از طریق مناظرهها و گفتوگوهای علمی، جلوهای از پیوند علم، معرفت و کرامت انسانی را به نمایش گذاشتند.
وی با اشاره به برخی مناظرات امام رضا (ع) اظهار کرد: حتی در مواجهه با فردی که در مناظره شکست میخورد، کرامت انسانی او موردتوجه حضرت قرار داشت و اجازه تحقیر طرف مقابل داده نمیشد؛ این رویکرد نشاندهنده نوعی نگاه تمدنی به علم است که در آن، دستیابی به حقیقت از کرامت انسان جدا نیست.
علم و دین در منظومه اسلامی از یکدیگر جدا نیستند
رئیس فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران با اشاره به تحولات مفهوم علم در غرب گفت: پس از رنسانس و بهویژه از قرنهای نوزدهم و بیستم، علم بهتدریج در مسیری قرار گرفت که قدرتآفرینی و تبدیلشدن به ابزار قدرت، یکی از کارکردهای اصلی آن شد.
وی با تأکید بر تفاوت تجربه تاریخی غرب و جهان اسلام در نسبت میان علم و دین افزود: مسئله تعارض علم و دین که در تجربه غرب و در مواجهه با کلیسا شکل گرفت، قابلتعمیم به منظومه اسلامی نیست؛ در مبانی اسلامی، علم و دین از ابتدا در پیوند با یکدیگر قرار داشتهاند و علم، مسیری برای معرفت الهی و شناخت حقیقت است.
مخبر دزفولی تصریح کرد: قدرت حاصل از علم، اگر در اختیار نظام سلطه قرار گیرد، میتواند به ابزاری برای کشتار و جنایت تبدیل شود؛ اما همینقدرت علمی اگر در اختیار انسانهای موحد و مصلح باشد، میتواند در خدمت سعادت بشر قرار گیرد.
نقش رهبر شهید انقلاب اسلامی در پیشرفت فناوریهای راهبردی
وی در ادامه با اشاره به نقش رهبر شهید انقلاب اسلامی، حضرت آیتالله سید علی خامنهای (رضوانالله تعالی علیه)، در حمایت از پیشرفت علمی کشور گفت: پشتیبانی مستمر ایشان از دانشمندان و جریانهای علمی، در شکلگیری و پیشرفت بسیاری از حوزههای علمی و فناوری کشور نقش داشت.
رئیس فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران، حوزههای دفاعی، پزشکی، سلولهای بنیادی، فناوری نانو، فناوری اطلاعات و علومشناختی را از جمله عرصههایی دانست که موردتوجه و پیگیری رهبر شهید انقلاب اسلامی (رحمتالله علیه) قرار داشت و افزود: تأکید ایشان بر ورود به فناوریهای نوظهور و عقب نماندن از حرکت علمی جهان، زمینه تقویت ظرفیتهای کشور در این حوزهها را فراهم کرد.
مخبر دزفولی با اشاره به پیشرفتهای کشور در حوزه سلولهای بنیادی گفت: ایران امروز در دانش سلولهای بنیادی، فناوریهای مرتبط با آن و استفاده از این ظرفیت در درمان بیماریها در میان کشورهای پیشرو قرار دارد.
وی همچنین با اشاره به تجربه توسعه فناوری نانو در کشور اظهار کرد: از دهه ۱۳۸۰ و در آغاز شکلگیری این حوزه، رهبر شهید انقلاب اسلامی (رحمتالله علیه) بر ضرورت توجه جدی به فناوریهای نو و جلوگیری از عقبماندگی کشور تأکید داشتند.
از مصرف علم تا تولید و اثرگذاری
مخبر دزفولی با اشاره به مسیر طی شده در نظام علمی کشور گفت: ایران از مرحله مصرفکنندگی علم عبور کرده و به تولیدکننده علم تبدیل شده است؛ اما تولید علم نقطه پایان این مسیر نیست.
وی با اشاره به سهم ایران از تولیدات علمی جهان و حضور دانشمندان ایرانی در میان پژوهشگران پراستناد بینالمللی افزود: این ظرفیت علمی باید در مرحله بعد به اثرگذاری در زندگی جامعه، کمک به دیگر جوامع اسلامی و حل مسائل بشری منجر شود.
رئیس فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران تأکید کرد: گام بعدی، عبور از صرف تولید علم و رسیدن به مرحله اثرگذاری است؛ اثری که هم در ساخت زندگی جامعه ایران دیده شود و هم بتواند برای دیگر کشورهای اسلامی و جامعه بشری دستاورد داشته باشد.
وی «علم تمدنی» را مرحلهای فراتر از قدرتآفرینی علم دانست و گفت: علم تمدنی، علمی الهامبخش است؛ علمی که بهجای تحمیل از مسیر قدرت، به دلیل ظرفیت و جاذبه خود مورد پذیرش انسانها قرار میگیرد.
مخبر دزفولی در پایان تأکید کرد: حرکت علمی کشور باید از مصرفکنندگی به تولیدکنندگی و از تولیدکنندگی به اثرگذاری و الهامبخشی برسد؛ مسیری که میتواند علم را در خدمت شکلگیری یک نگاه تمدنی و کمک به سعادت بشر قرار دهد.
انتهای پیام/
