پیام دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی به مناسبت روز ملی شعر و ادب فارسی و بزرگداشت استاد شهریار

عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی به مناسبت روز ملی شعر و ادب فارسی و بزرگداشت استاد سیدمحمدحسین شهریار پیامی صادر کرد.

کد خبر : 1083511

اشتراک گذاری

به گزارش خبرگزاری آنا، متن پیام حجت الاسلام و المسلمین عبدالحسین خسروپناه دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی به شرح زیر است:

بسم‌الله الرحمن الرحیم

۲۷ شهریورماه، روز ملی شعر و ادب فارسی و سالروز بزرگداشت استاد سیدمحمدحسین شهریار، فرصتی ارزشمند برای پاسداشت یکی از گرانبهاترین جلوه‌های فرهنگ و هویت ایرانی و بازخوانی نقش شعر و ادبیات در حفظ، انتقال و تعالی اندیشه و فرهنگ این سرزمین است؛ روزی که نام «شهریار» را در کنار نام بلند شعر و ادب فارسی قرار داده است.

شعر در فرهنگ و تمدن اسلامی، تنها هنرِ آراستن سخن و بیان احساس نیست؛ شعر می‌تواند زبان حکمت، معرفت، اخلاق، ایمان و دفاع از حقیقت باشد. قرآن کریم در سوره شعراء، میان شاعران گمراه و شاعرانی که ایمان آورده و عمل صالح انجام می‌دهند، تمایز قائل شده است و در سیره پیامبر اکرم(ص) و اهل‌بیت(ع) نیز توجه به شعر و بهره‌گیری از ظرفیت آن برای بیان فضیلت، حقیقت و ارزش‌های الهی دیده می‌شود. از این منظر، شعر هنگامی که در خدمت حقیقت و فضیلت قرار گیرد، می‌تواند به رسانه‌ای ماندگار برای انتقال اندیشه و ساختن فرهنگ تبدیل شود.

در تاریخ ادبیات ایران، استاد شهریار جایگاهی بلند و برجسته دارد؛ جایگاهی که تنها به توانایی شگفت‌انگیز او در غزل‌سرایی یا آفرینش آثار ماندگار فارسی و ترکی آذری محدود نمی‌شود. شهریار شاعری بود که توانست میان میراث ادبی گذشته و تجربه‌های انسان معاصر پیوند برقرار کند و شعر را از حصار محافل ادبی به میان مردم ببرد. تسلط او بر زبان فارسی و ترکی آذری، بهره‌گیری از فرهنگ عامه و سخن گفتن با زبان مردم، در کنار آثاری چون «حیدربابایه سلام» و غزل‌های ماندگار فارسی، از او چهره‌ای ساخته است که در حافظه فرهنگی مردم ایران جایگاهی ویژه یافته است.

از همین رو، انتخاب شهریار برای بزرگداشت روز ملی شعر و ادب فارسی، انتخابی شایسته و معنادار است. شهریار از مردمی‌ترین و دیندارترین شاعران دوره معاصر بود؛ شاعری که شعرش از زندگی مردم، رنج‌ها و شادی‌ها، باورها، دلبستگی‌ها و آرمان‌های آنان سرچشمه می‌گرفت و به همین دلیل، شعر او نه فقط در میان اهل ادب، بلکه در میان طیف‌های گوناگون مردم نیز نفوذ و محبوبیت یافت. صمیمیت، سادگی و پیوند عمیق او با فرهنگ عمومی جامعه، شهریار را به شاعری تبدیل کرد که مردم او را از خود و در کنار خود می‌دیدند.

در منظومه ذهنی و فکری شهریار، دو عنصر اساسی و به‌هم‌پیوسته، یعنی «اسلام» و «ایران»، حضوری پررنگ و تعیین‌کننده دارند؛ دو بالی که اندیشه و شعر او با آن‌ها اوج گرفته است: یک بال، دین‌مداری، عشق به قرآن و اهل‌بیت(ع) و باور به ارزش‌های اسلامی و بال دیگر، ایران‌دوستی، میهن‌خواهی و دلبستگی عمیق به تاریخ، فرهنگ و هویت این سرزمین. از این منظر، شهریار را می‌توان شاعری دانست که ایمان و میهن‌دوستی را در تقابل با یکدیگر نمی‌دید، بلکه این دو را در امتداد هم و در یک منظومه فکری واحد می‌نشاند.

سروده‌های دینی و ولایی شهریار، از جمله اشعار او در مدح امیرالمؤمنین(ع) و اهل‌بیت(ع)، بخش مهمی از میراث ادبی او را شکل می‌دهند و ایران‌دوستی او نیز در آثار مختلفش جلوه‌ای آشکار دارد.

این پیوند میان ایران و اسلام در نگاه شهریار، در نوع نگاه او به آذربایجان نیز آشکار است. او آذربایجان را بخشی جدایی‌ناپذیر از ایران می‌دانست و عشق عمیقش به زادگاه و سرزمین مادری، در چارچوب ایران‌دوستی او معنا پیدا می‌کرد. شهریار از آذربایجان می‌سرود، با زبان و فرهنگ مردم آن سخن می‌گفت و خاطرات و ریشه‌های آن سرزمین را در شعر ماندگار کرد، اما این دلبستگی هیچ‌گاه در برابر هویت ملی ایران قرار نگرفت؛ بلکه آذربایجان در اندیشه او بخشی عزیز و جدایی‌ناپذیر از ایران بود. پژوهش‌های انجام‌شده درباره شعر شهریار نیز بر همین پیوند میان آذربایجان‌دوستی و ایران‌دوستی او تأکید دارند.

یکی از موهبت‌های بزرگ الهی در سال‌های پایانی عمر شهریار آن بود که حدود یک دهه پایانی زندگی او با پیروزی انقلاب اسلامی و تحولات بزرگ اجتماعی و تاریخی ایران هم‌زمان شد؛ و شهریار، برخلاف آنچه از برخی شاعران و روشنفکران آن دوره انتظار می‌رفت، خود را از متن جامعه و تحولات آن جدا نکرد. در همان ماه‌های نخست پیروزی انقلاب اسلامی، از آذربایجان صدایی بلند و رسا برخاست؛ صدایی که در قالب شعر، از انقلاب و ارزش‌های آن سخن گفت و نشان داد که شاعر بزرگ آذربایجان همچنان با مردم و آرمان‌های آنان همراه است. شهریار با پیشینه عمیق دینی و ولایی خود، به انقلاب اسلامی پیوست و برای انقلاب، رهبری، شهیدان، رزمندگان و ارزش‌های برخاسته از آن اشعار متعددی سرود.
در سال‌های دفاع مقدس نیز این همراهی تنها در کلام و شعر باقی نماند.

شهریار در مراسم اعزام رزمندگان و بسیجیان به جبهه حضور می‌یافت، لباس بسیجی بر تن می‌کرد، در جمع رزمندگان حاضر می‌شد و با شعر و سخن، آنان را بدرقه و همراهی می‌کرد.

روایت‌های منتشرشده از شاگردان و نزدیکان او نشان می‌دهد که شهریار بارها علاقه خود را برای حضور در جبهه‌ها و دیدار با رزمندگان ابراز کرده بود و حتی با وجود ناتوانی جسمی، خود را در کنار جبهه و رزمندگان می‌دانست.

او در سوگ شهیدان و در کنار خانواده‌های شهدا نیز حضوری عاطفی و پررنگ داشت و برای بسیاری از موضوعات مرتبط با دفاع مقدس، بسیج، شهدا و رزمندگان، شعر سرود.

از این منظر، شهریار تنها شاعری بزرگ در تاریخ ادبیات معاصر نیست؛ او بخشی از حافظه فرهنگی و تاریخی ملت ایران است؛ شاعری که در شعر او می‌توان هم صدای مردم را شنید، هم عطر فرهنگ آذربایجان را احساس کرد، هم عشق به ایران را دید و هم ایمان و ارادت به اسلام و اهل‌بیت(ع) را. او نشان داد که شعر می‌تواند هم‌زمان حافظ زبان و فرهنگ، پاسدار هویت ملی، بیانگر ایمان و آیینه‌ای از تحولات تاریخی یک ملت باشد.

نام شهریار، در تاریخ ادبیات ایران، تنها نام یک شاعر نیست؛ بخشی از هویت فرهنگی این دیار و میراثی ماندگار برای ایران اسلامی است. یاد و نام استاد سیدمحمدحسین شهریار و همه شاعران و ادیبانی که در پاسداری از زبان و فرهنگ این سرزمین نقش‌آفرین بوده‌اند، گرامی باد.

انتهای پیام/