رکوردشکنی هزینه‌های نظامی خاورمیانه در سال ۲۰۲۶ و پیشتازی عربستان و ترکیه در خرید سلاح

به گزارش خبرگزاری آنا؛ بر اساس برآورد‌های سایت «گلوبال فایر پاور» برای سال ۲۰۲۶، مجموع بودجه‌های دفاعی ده کشور برتر خاورمیانه از مرز ۲۲۰ میلیارد دلار عبور کرده است. این روند افزایشی در حالی رخ می‌دهد که هزینه‌های نظامی در سطح جهانی نیز به بالاترین سطح تاریخی خود یعنی ۲.۸۸۷ تریلیون دلار رسیده است.

طبق این گزارش، عربستان سعودی با بودجه‌ای حدود ۶۳.۹۹ میلیارد دلار، جایگاه نخست را در میان کشور‌های منطقه به خود اختصاص داده است. ریاض که همچنان در میان واردکنندگان اصلی سلاح در جهان باقی مانده، زرادخانه خود را به تجهیزات پیشرفته‌ای نظیر جنگنده‌های «اف-۱۵ اس‌ای»، «یوروفایتر تایفون»، سامانه‌های پدافندی «پاتریوت» و «تاد» و بالگرد‌های «آپاچی» مجهز کرده است.

پس از عربستان، ترکیه با بودجه ۵۱.۴ میلیارد دلاری در جایگاه دوم ایستاده است. برخلاف ریاض که تمرکز اصلی‌اش بر خرید خارجی است، آنکارا بخش قابل‌توجهی از بودجه خود را به صنایع دفاعی بومی اختصاص داده است. تکیه ترکیه بر تولید داخلی پهپادها، کشتی‌های جنگی، خودرو‌های زرهی و مهمات، این کشور را به یکی از قدرت‌های نوظهور در صنعت نظامی تبدیل کرده است که از ۱۱۰۱ هواپیما و حدود ۴۸۱ هزار نیروی فعال بهره می‌برد.

رژیم صهیونیستی در گزارش گلوبال فایر پاور با بودجه ۳۴.۶ میلیارد دلاری در رتبه سوم قرار گرفته است، هرچند گزارش‌های تکمیلی حاکی از آن است که بودجه نظامی این رژیم در پی تصمیمات مارس ۲۰۲۶ کنست، به بیش از ۴۵ میلیارد دلار افزایش یافته است. امارات متحده عربی نیز با بودجه ۲۳.۴۸ میلیارد دلاری و تمرکز بر خرید جنگنده‌های پیشرفته غربی، در جایگاه چهارم جای دارد.

نکته قابل تأمل در این گزارش، جایگاه جمهوری اسلامی ایران است. با وجود آنکه ایران با بودجه دفاعی حدود ۹.۲۳ میلیارد دلار در رتبه ششم قرار دارد، اما از نظر تعداد نیرو‌های فعال (حدود ۶۱۰ هزار نفر)، یکی از بزرگترین ارتش‌های منطقه را در اختیار دارد.

کارشناسان امنیتی با مقایسه این آمار با کشور‌هایی نظیر عربستان تأکید می‌کنند که بودجه نظامی ایران حدود یک‌هفتم ریاض است؛ موضوعی که نشان‌دهنده «بهره‌وری فوق‌العاده صنایع نظامی ایران» و توانمندی بومی در مدیریت هزینه‌هاست. ایران برخلاف بسیاری از کشور‌های حوزه خلیج فارس که میلیارد‌ها دلار صرف واردات تسلیحات خارجی می‌کنند، با تکیه بر دانش متخصصان داخلی، توانسته است ضمن کاهش هزینه‌های اسمی، قدرت بازدارندگی خود را به شکلی معنادار ارتقا دهد.

کشور‌های قطر، عمان، عراق، اردن، کویت و مصر در رتبه‌های بعدی این فهرست قرار دارند. تحلیل‌گران معتقدند ادامه این مسیر نوسازی نظامی در منطقه، خاورمیانه را به یکی از پرهزینه‌ترین مناطق جهان از منظر هزینه‌های دفاعی تبدیل کرده است؛ رقابتی که بیش از آنکه امنیت را تضمین کند، باعث رونق بازار شرکت‌های بزرگ اسلحه‌سازی غربی شده است.