تأکید معاون پژوهشی وزارت علوم بر ضرورت بازشناسی «مفهوم منافع ملی» در بازسازی‌های پس از جنگ

به گزارش خبرنگار آنا، سید مهدی ابطحی، معاون پژوهشی وزارت علوم، در مراسم رونمایی از مجموعه کتاب «تجربه‌های جهانی بازسازی پساجنگ»، به بررسی چالش‌های بنیادین در بازسازی ساختار‌های اجتماعی و سیاسی کشور‌ها پس از دوران جنگ پرداخت و از ضرورت مطالعه این تجربیات برای درک مسیر توسعه کشور تأکید کرد.

ابطحی در سخنرانی خود با اشاره به اهمیت مجموعه کتاب‌های رونمایی شده، اظهار داشت که یکی از پرسش‌های همیشگی وی، چگونگی بازآفرینی سریع اروپا پس از جنگ جهانی دوم بوده است.

 وی افزود: اروپا با وجود آسیب‌های شدید ناشی از جنگ، کاهش قدرت جهانی و از دست دادن برخی قلمرو‌های استراتژیک، توانست از طریق مدل‌های رشد سیستمی و توسعه متوازن، به سرعت خود را بازسازی کند.

وی ادامه داد: ظهور مفاهیم علمی همچون توسعه متوازن و رشد مهندسی در همان دوران، نشان‌دهنده توانایی اروپا در بازگشت به مسیر قدرت از طریق بازسازی سیستماتیک بود.

معاون پژوهشی وزارت علوم در ادامه با مقایسه این تجربه با وضعیت کشور‌های جهان اسلام، به تفاوت‌های آشکار در فرآیند بازسازی پرداخت.

وی تصریح کرد: در حالی که برخی جوامع توانستند به ثبات برسند، بسیاری از کشور‌های جهان اسلام پس از جنگ، با چالش‌های جدی نظیر فساد، تباهی و فروپاشی ساختار‌های اجتماعی مواجه شدند که منجر به ایجاد دیدگاه‌های زیان‌بار در جامعه گشت.

ابطحی با اشاره به تجربه‌های پژوهشی در حوزه بازسازی افغانستان، عراق و فلسطین، بر ضرورت درک عمیق مفاهیمی همچون «وطن» تأکید کرد و با یادآوری تجربه‌های مطالعاتی در منطقه، خاطرنشان کرد که در برخی جوامع عربی، مفهوم وطن با چالش‌های جدی رو‌به‌رو بوده است.

وی در بخش دیگری از سخنان خود، به چالش‌های بازسازی ساختار‌های اجتماعی در ایران پس از دوران دفاع مقدس پرداخت و اظهار داشت: تجربه دوران پس از جنگ نشان داد که اگر ساختار‌های اجتماعی به‌درستی بازسازی نشوند، گروه‌های مختلف سیاسی می‌توانند بر زخم‌های جامعه تمرکز کرده و باعث بروز چالش‌های اقتصادی و سیاسی شوند.

ابطحی با بیان اینکه یکی از بزرگترین آسیب‌های دوران پس از جنگ، گم شدن مفهوم «منافع ملی» در میان گروه‌های سیاسی و حزبی بوده است، افزود: فهم دقیق منافع ملی، کلیدی است که می‌تواند از بروز کشمکش‌های سیاسی و حزبی که منجر به آسیب‌های اجتماعی می‌شود، جلوگیری کند.

نقش پژوهشگاه‌های علوم انسانی در حل چالش‌های نوین

معاون پژوهشی وزارت علوم در پایان، با اشاره به ارزش علمی مجموعه کتاب‌های رونمایی شده، تصریح کرد: این مجموعه با نگاهی از بیرون به رخداد‌هایی نظیر جنگ‌های احزاب و کشمکش‌های سیاسی پرداخته است که بسیار ارزشمند است. امیدواریم با همکاری موسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی و پژوهشگاه علوم انسانی، بتوانیم به فهم دقیق‌تر این مفاهیم دست یابیم تا در مسیر توسعه، از تجربیات جهانی برای حفظ امنیت و آرامش و استقرار نظام بهره ببریم.