وقتی ستارههای سینما فلسطین را انتخاب میکنند؛ از نوید محمدزاده تا سوزان ساراندون
یه گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری آنا، انتشار تصاویر اخیر نوید محمدزاده با پوششی با تم پرچم فلسطین و سپس انتشار ویدئوی توضیحی او، بار دیگر نسبت میان هنر، مسئولیت اجتماعی و مسئله فلسطین را به یکی از موضوعات مورد توجه در فضای عمومی تبدیل کرده است.
محمدزاده پس از آنکه تصویرش با این پوشش با واکنشهای مختلفی روبهرو شد، در پیامی ویدئویی تلاش کرد موضع خود را شفاف کند.
او ضمن تأکید بر علاقه خود به ایران، حمایت از مردم فلسطین را نیز صریحاً مورد تأکید قرار داد و گفت: «عشق من ایران است» و «با اسرائیل حال نمیکنم و قطعاً باز هم فلسطین را انتخاب میکنم.»
این اظهارات را میتوان در چارچوبی گستردهتر از حضور هنرمندان در مسائل انسانی و سیاسی بررسی کرد؛ چراکه محمدزاده نخستین بازیگری نیست که به دلیل حمایت از فلسطین با واکنشهای تند مواجه میشود و نمونههای مشابهی در میان چهرههای شناختهشده سینمای جهان نیز وجود دارد.
وقتی ستارههای هالیوود هزینه حمایت از فلسطین را پرداختند
در سالهای اخیر، شماری از بازیگران مطرح جهان به شکل مستقیم یا از طریق امضای بیانیهها و حضور در تجمعات، حمایت خود را از حقوق فلسطینیان و برقراری آتشبس در غزه اعلام کردهاند.
سوزان ساراندون یکی از شناختهشدهترین نمونههاست. این بازیگر برنده اسکار پس از حضور در تجمعهای حامی فلسطین در سال ۲۰۲۳ با واکنشهای شدید مواجه شد و در نهایت مؤسسه استعدادیابی او، همکاری خود با این بازیگر را قطع کرد. ساراندون در سال ۲۰۲۶ نیز درباره تأثیر مواضعش بر فعالیت حرفهای خود صحبت کرده و گفته است که حمایت از غزه و درخواست برای آتشبس، مسیر فعالیت او در هالیوود را دشوار کرده است.
ملیسا باررا، بازیگر مجموعه «جیغ»، نیز پس از انتشار مطالبی درباره جنگ غزه و حمایت از فلسطینیان از قسمت بعدی این مجموعه کنار گذاشته شد. ماجرای او در آن زمان به یکی از بحثهای جدی درباره آزادی بیان هنرمندان و هزینه موضعگیری درباره فلسطین در صنعت سرگرمی آمریکا تبدیل شد.
در کنار این موارد، نامهایی مانند مارک روفالو و خاویر باردم نیز بارها در میان چهرههای سینمایی حامی حقوق فلسطینیان دیده شده است. در سال ۲۰۲۶، پل لاورتی، فیلمنامهنویس و عضو هیئت داوران جشنواره کن، با اشاره به ساراندون، باردم و روفالو، از آنچه پیامدهای حرفهای مواضع این هنرمندان علیه کشتار غیرنظامیان در غزه خواند، انتقاد کرد.
حمایت جمعی چهرههای سینمای جهان
حمایت از فلسطین در میان هنرمندان به چند چهره محدود نمانده است. در سال ۲۰۲۲، پس از آنکه، اما واتسون تصویری از یک تجمع حامی فلسطین با پیام «همبستگی یک فعل است» منتشر کرد، مقامهای اسرائیلی از جمله برخی چهرههای سیاسی این بازیگر را مورد انتقاد قرار دادند.
پس از این اتفاق، بیش از ۴۰ چهره از دنیای سینما و هنر، از جمله سوزان ساراندون، مارک روفالو، گائل گارسیا برنال، ویگو مورتنسن، پیتر کاپالدی، چارلز دنس و استیو کوگان، از پیام همبستگی واتسون با فلسطین حمایت کردند.
همچنین در سالهای گذشته شمار دیگری از چهرههای مطرح سینمای جهان از جمله تیلدا سوینتن، ریچارد گیر، مارک رایلنس و سیمون پگ در بیانیههایی درباره حقوق فلسطینیان و وضعیت مدافعان حقوق بشر فلسطینی موضع گرفتهاند.
این روند در سال ۲۰۲۶ نیز ادامه داشته است. در جشنواره کن امسال، مسئله فلسطین به یکی از موضوعات مورد توجه برخی هنرمندان تبدیل شد و هانا اینبایندر، بازیگر آمریکایی، درباره اهمیت سخن گفتن هنرمندان درباره فلسطین صحبت کرد و از چهرههایی مانند ساراندون، ملیسا باررا، روفالو و باردم بهعنوان هنرمندانی که برای مواضع خود هزینههایی پرداختهاند، یاد کرد.
هنر؛ زبانی فراتر از مرزها
مجموع این اتفاقات نشان میدهد مسئله فلسطین در سالهای اخیر از مرزهای سیاست عبور کرده و به حوزه هنر و فرهنگ نیز راه یافته است. برای بسیاری از هنرمندان، استفاده از شهرت و جایگاه عمومی برای جلب توجه به وضعیت غیرنظامیان و حمایت از حقوق مردم فلسطین، بخشی از مسئولیت اجتماعی آنان تلقی میشود.
از سوی دیگر، واکنشهای تند به این مواضع نشان میدهد انتخاب چنین رویکردی همواره بدون هزینه نیست. برخی هنرمندان با موج انتقادات رسانهای و مجازی مواجه شدهاند و برخی دیگر حتی پیامدهای حرفهای را تجربه کردهاند. همین مسئله باعث شده حمایت از فلسطین در میان بخشی از جامعه هنری جهان، به موضوعی درباره آزادی بیان، مسئولیت اجتماعی هنرمندان و مرزهای تحمل صنعت سرگرمی در برابر مواضع سیاسی تبدیل شود.
در چنین فضایی، اظهارات نوید محمدزاده نیز فراتر از یک واکنش شخصی قابل بررسی است. تأکید او بر اینکه «عشق من ایران است» و در عین حال «فلسطین را انتخاب میکند»، تلاشی برای جدا کردن دو مفهوم از یکدیگر است؛ یعنی میتوان تعلق و دلبستگی به ایران را بیان کرد و همزمان نسبت به رنج مردم فلسطین و سرنوشت آنان نیز واکنش نشان داد.
آنچه در این میان اهمیت دارد، فارغ از اختلافنظرهای سیاسی، توجه به ابعاد انسانی مسئله فلسطین است؛ مسئلهای که سالهاست به یکی از موضوعات مهم در ادبیات، سینما، هنرهای تجسمی و فرهنگ عمومی جهان تبدیل شده و اکنون هنرمندانی از کشورهای مختلف نیز تلاش میکنند صدای خود را به این مسئله اختصاص دهند.
انتهای پیام/
