مشارکت در تولید انرژی پاک راهکار متا برای کاهش انتقادها از دیتاسنترهاست

به گزارش خبرگزاری آنا؛ مارک زاکربرگ در این بیانیه تلاش کرده است تصویری متفاوت از آینده هوش مصنوعی ارائه دهد و متا را در جایگاه یکی از حامیان دسترسی گسترده به هوش مصنوعی فوق‌هوشمند قرار دهد. محور‌های مطرح‌شده در این مقاله نشان می‌دهند که مدیرعامل متا علاوه بر تأکید بر توسعه مدل‌های قدرتمند و شخصی، تلاش دارد درباره پیامد‌های اقتصادی، اجتماعی، زیست‌محیطی و امنیتی این فناوری نیز موضع مشخصی ارائه کند.

۱. تلاش برای تغییر نگاه عمومی به دیتاسنتر‌ها

یکی از بخش‌های مهم بیانیه زاکربرگ به انتقاد‌های فزاینده درباره مصرف انرژی و آب دیتاسنتر‌های هوش مصنوعی مربوط می‌شود. او اعلام کرده است متا قصد دارد در مناطقی که دیتاسنتر‌های جدید خود را احداث می‌کند، در توسعه زیرساخت‌های تولید انرژی پاک نیز مشارکت داشته باشد تا بخشی از ظرفیت برق ارزان‌قیمت ایجادشده در اختیار جوامع محلی قرار گیرد. متا همچنین برنامه‌هایی برای حمایت از احیای منابع آب و حوضه‌های آبریز دارد و متعهد شده است تا سال ۲۰۳۰ میزان آب احیاشده توسط این شرکت از میزان مصرف آن بیشتر باشد.

زاکربرگ همچنین بر سرمایه‌گذاری اجتماعی در مناطق میزبان دیتاسنتر‌ها تأکید کرده و از ایجاد صندوق‌هایی برای توسعه مشاغل پردرآمد و ارائه آموزش رایگان به نیرو‌های بومی سخن گفته است. هدف این رویکرد، تبدیل دیتاسنتر‌ها از زیرساخت‌هایی صرفاً پرمصرف به بخشی از اقتصاد محلی عنوان شده است. چنین دیدگاهی در شرایطی مطرح می‌شود که توسعه سریع زیرساخت‌های هوش مصنوعی در آمریکا با انتقاد‌هایی درباره فشار بر شبکه برق، مصرف آب و افزایش هزینه‌های زیرساختی در برخی مناطق مواجه شده است.

۲. عرضه هوش مصنوعی فوق‌هوشمند به شکل متن‌باز و ارزان

دومین محور اصلی بیانیه زاکربرگ، آینده هوش مصنوعی فوق‌هوشمند است. مدیرعامل متا معتقد است این فناوری نباید صرفاً در اختیار تعداد محدودی از شرکت‌ها یا دولت‌ها قرار گیرد و باید امکان دسترسی میلیارد‌ها کاربر و کسب‌وکار کوچک به ابزار‌های هوش مصنوعی قدرتمند فراهم شود. از نگاه او، مدل‌های رایگان یا بسیار ارزان که به شکل متن‌باز عرضه می‌شوند می‌توانند دسترسی به قابلیت‌های پیشرفته هوش مصنوعی را گسترده‌تر کنند و زمینه را برای افزایش بهره‌وری، رشد اقتصادی، پیشرفت در حوزه سلامت و گسترش خلاقیت فراهم آورند.

زاکربرگ در عین حال برداشت‌هایی را که هوش مصنوعی را عاملی برای حذف گسترده فرصت‌های شغلی می‌دانند، رد کرده است. او معتقد است ورود این فناوری بیشتر از آنکه به معنای حذف کامل نیروی انسانی باشد، ابزار‌های مورد استفاده افراد برای انجام کار‌ها را تغییر خواهد داد. در چنین مدلی، هوش مصنوعی فوق‌هوشمند به جای آنکه صرفاً جایگزین انسان شود، می‌تواند به عنوان ابزاری شخصی برای افزایش توانایی‌های افراد و کسب‌وکار‌های کوچک مورد استفاده قرار گیرد.

۳. انتقاد از مقررات سخت‌گیرانه و رقابت با مدل‌های خارجی

بخش دیگری از مقاله زاکربرگ به سیاست‌های دولت آمریکا در قبال توسعه هوش مصنوعی مربوط می‌شود. او با اشاره به سرعت پیشرفت مدل‌های هوش مصنوعی در کشور‌های رقیب، از جمله چین، هشدار داده است که مقررات بیش از حد سخت‌گیرانه می‌تواند سرعت نوآوری شرکت‌های آمریکایی را کاهش دهد. مدیرعامل متا به‌طور ویژه درباره محدودیت‌های مرتبط با استخراج داده و روش‌هایی مانند تقطیر مدل‌ها هشدار داده و خواستار ایجاد فضای مناسب‌تر برای توسعه مدل‌های داخلی شده است.

از دیدگاه زاکربرگ، جلوگیری از دسترسی کاربران آمریکایی به مدل‌های خارجی الزاماً باعث برتری فناوری داخلی نمی‌شود و رقابت اصلی باید از مسیر توسعه مدل‌های قدرتمندتر و در دسترس‌تر دنبال شود. او بر همین اساس از سیاست‌گذاران آمریکایی خواسته است میان الزامات امنیتی و نیاز به نوآوری تعادل برقرار کنند و اجازه دهند مدل‌های متن‌باز داخلی با سرعت بیشتری توسعه پیدا کنند.

این بخش از مواضع زاکربرگ با سیاست‌های سال‌های اخیر آمریکا در زمینه محدودسازی فناوری‌های پیشرفته مرتبط با چین تفاوت‌هایی دارد. در حالی که دولت آمریکا در حوزه‌هایی مانند تراشه‌های پیشرفته و زیرساخت‌های هوش مصنوعی محدودیت‌های گسترده‌ای وضع کرده است، مدیرعامل متا معتقد است حفظ برتری فناوری آمریکا نیازمند فراهم کردن شرایط رقابتی برای شرکت‌های داخلی و کاهش موانعی است که می‌توانند توسعه مدل‌های متن‌باز را کند کنند.

۴. همکاری نزدیک‌تر شرکت‌های هوش مصنوعی با دولت

چهارمین محور بیانیه زاکربرگ به موضوع امنیت مربوط می‌شود و در مقایسه با مواضع او درباره کاهش مقررات، رویکرد متفاوتی دارد. مدیرعامل متا خواستار همکاری نزدیک‌تر شرکت‌های پیشرو در زمینه هوش مصنوعی با دولت آمریکا شده است تا آسیب‌پذیری‌های احتمالی مدل‌ها و زیرساخت‌های مرتبط با آن‌ها پیش از عرضه عمومی شناسایی شوند.

بر اساس پیشنهاد مطرح‌شده، شرکت‌های هوش مصنوعی می‌توانند اطلاعات مربوط به داده‌های آموزشی و روند توسعه مدل‌های جدید را در طول فرآیند آموزش و نه صرفاً پس از تکمیل مدل، با نهاد‌های دولتی مرتبط به اشتراک بگذارند. هدف از این همکاری، شناسایی زودهنگام آسیب‌پذیری‌هایی است که ممکن است شبکه‌های ارتباطی، زیرساخت‌های حیاتی و سامانه‌های هوش مصنوعی را در معرض تهدید قرار دهند.

این دیدگاه نشان می‌دهد که زاکربرگ اگرچه با افزایش مقررات عمومی بر صنعت هوش مصنوعی مخالف است، اما برای حوزه امنیت ملی و حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی، نقش فعال‌تری برای دولت در نظر می‌گیرد. در نتیجه، رویکرد پیشنهادی او ترکیبی از آزادی بیشتر برای توسعه و عرضه مدل‌ها در کنار همکاری ساختاریافته‌تر میان شرکت‌های فناوری و نهاد‌های دولتی در حوزه امنیت است.

آینده هوش مصنوعی از نگاه متا

چهار محور مطرح‌شده در بیانیه زاکربرگ تصویری از راهبرد متا در برابر مرحله بعدی توسعه هوش مصنوعی ارائه می‌کنند. این شرکت از یک سو بر مدل‌های متن‌باز و دسترسی گسترده کاربران به هوش مصنوعی فوق‌هوشمند تأکید دارد و از سوی دیگر، در حوزه‌هایی مانند امنیت زیرساختی و همکاری با دولت، رویکرد کنترل‌شده‌تری را پیشنهاد می‌کند.

تأکید بر سرمایه‌گذاری محلی در مناطق میزبان دیتاسنتر‌ها نیز نشان می‌دهد که متا تلاش دارد بخشی از انتقاد‌های مربوط به هزینه‌های زیست‌محیطی و زیرساختی توسعه هوش مصنوعی را پاسخ دهد. در مجموع، زاکربرگ آینده‌ای را ترسیم کرده که در آن هوش مصنوعی قدرتمند باید تا حد امکان در دسترس عموم باشد، اما توسعه آن در حوزه‌های حساس با همکاری صنعت و دولت و سازوکار‌های امنیتی مشخص همراه شود.