راز نخستین جنگلهای زمین در قدیمیترین کهربای جهان
به گزارش خبرگزاری آنا، به نقل از «Futura Sciences»؛ گاهی یک قطعه کوچک کهربا میتواند بیش از هزاران فسیل، از گذشته زمین سخن بگوید. پژوهشگران در تازهترین بررسیهای خود موفق شدهاند قدیمیترین کهربای شناختهشده جهان را شناسایی کنند. نمونهای که قدمت آن به حدود ۳۸۵ میلیون سال پیش بازمیگردد و رکورد قدیمیترین کهربای شناخته شده را حدود ۶۵ میلیون سال عقبتر میبرد.
این کشف در «سازند زمینشناسی هوجیِرسایت» (Hujiersite Formation) در منطقه سینکیانگ چین انجام شده است؛ جایی که پژوهشگران هنگام بررسی نمونههای زغالسنگ برای مطالعه پوشش گیاهی دوره دونین، بهطور اتفاقی با ذرات بسیار ریز کهربا روبهرو شدند. آنها در مجموع ۲۴۱ قطعه میکروسکوپی کهربا را استخراج کردند؛ نمونههایی که زیر نور فرابنفش، درخششی آبیرنگ از خود نشان میدادند.
مطالعه منتشرشده در Science Advances» نشان میدهد این کهرباها از میان حدود ۱۰ کیلوگرم زغالسنگ جمعآوری شده از سازند هوجیرسایت استخراج شدهاند. پژوهشگران پس از مشاهده درخشش آبی نمونهها زیر نور فرابنفش، موفق شدند ۲۴۱ قطعه میکروسکوپی کهربا را با دست و زیر میکروسکوپ استخراج کنند. اندازه بیشتر این قطعات ۰.۱ تا ۰.۵ میلیمتر است.
کهربا در حقیقت رزین فسیلشده گیاهان است؛ مادهای طبیعی که در طول میلیونها سال سخت میشود و به یکی از ارزشمندترین منابع مطالعه تاریخ حیات روی زمین تبدیل میشود. بسیاری از نمونههای مشهور کهربا به دلیل حفظ حشرات و دیگر جانداران باستانی شناخته میشوند، اما اهمیت این کشف نه در موجودات درون آن، بلکه در سن بیسابقه آن است.
آنچه این کشف را متمایز میکند، تنها قدمت آن نیست. بررسیهای شیمیایی با استفاده از طیفسنجی مادونقرمز و کروماتوگرافی گازی نشان داده است ترکیب این کهربا شباهت زیادی به رزین درختان مخروطی امروزی دارد، در حالی که در زمان شکلگیری آن هنوز گیاهان دانهدار به وجود نیامده بودند. این موضوع نشان میدهد برخی گیاهان آوندی اولیه، میلیونها سال زودتر از تصور دانشمندان، توانایی تولید رزینهای پیچیده را داشتند. پژوهشگران احتمال میدهند این گیاهان از گروه پروژیمنوسپرمها یا لیکوفیتهای درختمانند بوده باشند؛ گیاهانی منقرضشده که از نخستین سازندگان جنگلهای زمین و از اجداد درختان امروزی به شمار میروند.
پژوهشگران معتقدند تولید رزین تنها برای مقابله با حشرات نبوده است؛ زیرا در دوره دونین هنوز شواهد گستردهای از تغذیه حشرات از گیاهان وجود ندارد. به باور آنها، این ماده نقش مهمی در ترمیم زخمهای گیاه، جلوگیری از نفوذ قارچها و محافظت در برابر تنشهای محیطی داشته است و این ویژگی میتواند یکی از عوامل موفقیت گیاهان اولیه در گسترش جنگلهای نخستین زمین بوده باشد.
این یافته همچنین یادآور آن است که هنوز بخش بزرگی از تاریخ زمین ناشناخته باقی مانده است. گاهی پاسخ به پرسشهایی که میلیونها سال ذهن دانشمندان را به خود مشغول کرده، نه در استخوان یک دایناسور یا فسیل یک جانور، بلکه در قطعهای کوچک از رزین فسیل شده نهفته است. قطعهای که امروز، پس از حدود ۳۸۵ میلیون سال، بخشی از رازهای نخستین جنگلهای سیاره زمین را آشکار کرده است.
انتهای پیام/
