در آیین بزرگداشت شیخ شهابالدین سهروردی تأکید شد
جمعآوری گازهای فلر میتواند بخشی از کمبود گاز کشور را جبران کند؟
به گزارش خبرگزاری آنا؛ در حالی که سرعت رشد صنعت و مصرف در بخش خانگی موجب شده بود که کشور طی سال های گذشته با ناترازی در تولید گاز طبیعی مواجه شوند؛ حمله جنایت کارانه دشمن آمریکایی - صهیونیستی به قطب تولید گاز طبیعی یعنی پارس جنوبی موجب شد که فاصله این ناترازی بیش از پیش گسترده شود. در این شرایط بدیهی است که باید با مدیریت صحیح مصرف و تلاش برای بازیابی میزان تولید سعی کرد که دشمن را در بهره گیری از شرایط موجود ناامید کنیم؛ موضوعی که شعله های موسوم به فلر در آسمان خط بطلانی بر امید به آن محسوب می شود.
فلرسوزی یا آتش زدن گازهای اضافی همراه تولید نفت و محصولات نفتی تنها شیوه ای در اسراف منابع خدادی نیست، بلکه در شرایط خاص کنونی نمادی از هدر دادن منابع ملی که کشور نیاز مبرم به آن دارد محسوب می شود. اسرافی که بجز عدم النفع آن خسارت سنگینی به محیط پیرامونی نیز وارد می کند. اما آیا جمع آوری و بازگرداندن این گاز ها به مدار تولید می تواند به کاهش ناترازی کشور کمک کند؟
سعید ساویز، کارشناس انرژی، با اشاره به تشدید ناترازی گاز در کشور، ریشه این بحران را نه صرفاً کاهش تولید، بلکه سالها سیاستگذاری نادرست، ضعف در مدیریت، بیتوجهی به بهرهوری و فقدان شایستهسالاری در صنعت نفت و گاز دانست. اگر طی سالهای گذشته سرمایهگذاری لازم برای جمعآوری گازهای فلر، بهینهسازی مصرف و توسعه فناوریهای بازیافت گاز انجام میشد، امروز بخشی از کمبود گاز کشور قابل جبران بود.
ناترازی امروز، حاصل سالها ناترازی در تصمیمگیری است
ساویز با بیان اینکه بحران فعلی انرژی یک شبه ایجاد نشده است، اظهار کرد: آنچه امروز به عنوان ناترازی گاز با آن مواجه هستیم، در واقع نتیجه ناترازی در دانش، سیاستگذاری و تصمیمگیری است که اکنون به یک ناترازی فیزیکی تبدیل شده است.
وی افزود: تا زمانی که گاز طبیعی با قیمت بسیار پایین در اختیار صنایع قرار میگرفت، انگیزهای برای سرمایهگذاری در افزایش بهرهوری، کاهش اتلاف انرژی یا استفاده از فناوریهای نوین وجود نداشت. بسیاری از واحدهای پتروشیمی، متانولسازها و صنایع بزرگ انرژیبر سالها از انرژی ارزان استفاده کردند، اما برای کاهش هدررفت یا بازیابی گازهای اتلافی اقدامی انجام ندادند.
این کارشناس تصریح کرد: در بسیاری از کشورهای جهان، جمعآوری گازهای همراه نفت و گازهای فلر سالهاست به یک اقدام اقتصادی و زیستمحیطی تبدیل شده است، اما در ایران به دلیل ارزان بودن گاز و نبود انگیزه اقتصادی، این موضوع در اولویت قرار نگرفت.
ظرفیت بازیافت گازهای فلر فرصتی که سالها از دست رفت
ساویز با اشاره به قابلیتهای فنی جمعآوری گازهای فلر گفت: فناوری این کار سالهاست وجود دارد و موضوع جدیدی نیست. البته اجرای چنین پروژههایی هزینهبر است، اما در بسیاری از موارد میتوان حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد گازهای هدررفته را بازیابی و دوباره وارد چرخه مصرف کرد.
وی ادامه داد: اگر این پروژهها پنج یا حتی ده سال پیش آغاز شده بود، امروز بخشی از گاز مورد نیاز کشور در زمستان از همین محل تأمین میشد و فشار کمتری بر شبکه گاز وارد میآمد. بنابراین جمعآوری گازهای فلر نه یک دستاورد خارقالعاده علمی، بلکه اقدامی شناختهشده در صنعت نفت است و بسیاری از کشورهای تولیدکننده نفت و گاز سالهاست آن را اجرا کردهاند.
تولید برق از گازهای فلر امکانپذیر است
این کارشناس انرژی در پاسخ به پرسشی درباره امکان استفاده از گازهای فلر برای تولید برق نیز گفت: چنین ظرفیتی کاملاً وجود دارد و حتی در برخی مناطق کشور نیز تجربه شده است. در صورتی که حجم یا فشار گاز پایین باشد، میتوان با استفاده از واحدهای کوچک یا تجهیزات مناسب، گاز را برای تولید برق به کار گرفت. به گفته ساویز، در دنیا توربینهایی طراحی شدهاند که حتی در مناطق دورافتاده و میادین نفتی نیز امکان تولید برق از گازهای فلر را فراهم میکنند.
وی افزود: این فناوری پیچیده یا ناشناخته نیست و تجهیزات آن نیز در بازار جهانی وجود دارد؛ بنابراین مانع اصلی، نبود فناوری نیست.
قوانین دستوپاگیر مانع اصلی اجرای پروژههای اقتصادی
ساویز مهمترین مانع توسعه چنین پروژههایی را ساختارهای قانونی و اداری کشور دانست و اظهار کرد: مشکل اصلی، کمبود فناوری نیست؛ بلکه وجود مقررات متعدد، فرآیندهای پیچیده اداری و موانعی است که سرمایهگذاری را دشوار میکند. در برخی موارد، حتی زمانی که یک پروژه از نظر اقتصادی توجیهپذیر است، قوانین موجود یا تفسیرهای مختلف از مقررات مانع اجرای آن میشود.
این کارشناس اظهار کرد: در سالهای گذشته نمونههایی وجود داشته که پروژههای تولید برق از گازهای فلر آغاز شده، اما به دلایل مختلف اداری، حقوقی یا مدیریتی ادامه نیافته است اما تعدد قوانین، بخشنامهها و آییننامهها نهتنها کمکی به توسعه صنعت انرژی نمیکند، بلکه انگیزه سرمایهگذاری را نیز کاهش میدهد.
اقتصاد رقابتی، فناوری را به دنبال خود میآورد
ساویز با تأکید بر نقش اقتصاد رقابتی در توسعه فناوری گفت: اگر فضای سالم اقتصادی برای فعالیت بخش خصوصی فراهم شود، سرمایهگذار برای افزایش سود خود به صورت طبیعی به دنبال فناوریهای جدید، افزایش بهرهوری و کاهش هزینهها خواهد رفت.
وی افزود: در چنین شرایطی، نیازی نیست دولت مستقیماً فناوری را توسعه دهد یا برای آن برنامهریزی کند، زیرا بازار خود سرمایهگذار را به سمت استفاده از فناوریهای کارآمد هدایت خواهد کرد اما شرط تحقق این موضوع، حذف انحصار، ایجاد فضای رقابتی و جلوگیری از رانت است.
ضعف شایستهسالاری یکی از عوامل عقبماندگی صنعت انرژی
این کارشناس انرژی ، انتصاب مدیران غیرمتخصص را از عوامل مهم مشکلات فعلی صنعت نفت و گاز دانست و گفت: زمانی که افراد فاقد تخصص در رأس مجموعههای بزرگ نفتی و پالایشگاهی قرار میگیرند، طبیعی است که موضوعاتی مانند تحقیق و توسعه، کاهش انتشار متان، افزایش بهرهوری و سرمایهگذاری در فناوریهای نوین در اولویت قرار نگیرد.
ساویز تأکید کرد: صنعت نفت و گاز به دلیل ماهیت تخصصی خود، نیازمند مدیرانی با دانش فنی، تجربه عملیاتی و شناخت دقیق از این حوزه است.
جبران ناترازی با تصمیمهای مقطعی ممکن نیست
وی با اشاره به میزان ناترازی گاز کشور اظهار کرد: اگر افت فشار میدان پارس جنوبی را در نظر نگیریم، کشور اکنون با حدود ۳۰ درصد کمبود گاز نسبت به نیاز واقعی مواجه است. رفع چنین شکافی نیازمند برنامهریزی بلندمدت، سرمایهگذاری مستمر، توسعه میادین، افزایش بهرهوری و اصلاح ساختارهای مدیریتی است و نمیتوان با تصمیمهای کوتاهمدت یا اقدامات مقطعی این مشکل را برطرف کرد.
ساویزدر پایان صحبتهای خود با استفاده از یک مثال ورزشی گفت: در فوتبال نمیتوان بدون طی کردن مراحل طراحی حمله، مستقیماً به گل رسید؛ در صنعت انرژی نیز نمیتوان سالها از تحقیق، طراحی، سرمایهگذاری و توسعه غفلت کرد و انتظار داشت در زمان بحران، همه مشکلات ظرف مدت کوتاهی حل شوند.
انتهای پیام/
