یک ایده بومی برای نجات صنایع لبنی از وابستگی وارداتی

تولید «کیت‌های تشخیص سریع باقی‌مانده آنتی‌بیوتیک در شیر»، علاوه بر تامین نیاز کارخانه‌های لبنی کشور، قابلیت شخصی‌سازی متناسب با نیاز هر مجموعه را دارند و توانسته‌اند با دریافت گواهی نانومقیاس، جایگاه خود را در بازار داخلی و مسیر صادرات تثبیت کنند.

محدثه حاجی‌عبدالوهاب، مدیرعامل شرکت دانش‌بنیان «دانش‌پژوهان فرتاک طب» در گفت‌و‌گو با آناتک، با اشاره به روند شکل‌گیری این مجموعه اظهار کرد: «شرکت از اواخر سال ۱۴۰۰ تاسیس شد و فعالیت تحقیق و توسعه آن حدود دو سال به طول انجامید تا نخستین محصول در تیرماه ۱۴۰۳ موفق به دریافت مجوز شود. همچنین فرآیند دانش‌بنیان شدن شرکت نیز در سال ۱۴۰۴ انجام شده است.»

وی درباره ایده ورود به حوزه تولید کیت‌های تشخیص سریع بر پایه نانو گفت: «تحصیل در هلند و پیگیری اخبار مربوط به آلودگی شیر در ایران، جرقه ورود به این حوزه را برای ما ایجاد کرد. در بررسی‌هایی که آن زمان انجام دادم، مشخص شد یکی از دغدغه‌های اصلی صنایع لبنی، تامین کیت‌های تشخیص باقی‌مانده آنتی‌بیوتیک در شیر است؛ چراکه این محصولات عمدتا وارداتی، گران‌قیمت و گاهی خارج از دسترس بودند.»

کیت‌های خارجی گران و محدود بودند

حاجی‌عبدالوهاب افزود: «پس از مطالعات اولیه متوجه شدیم اغلب کیت‌های خارجی بر پایه نانوذرات طلا تولید می‌شوند. به همین دلیل تیمی تخصصی تشکیل دادیم و توسعه محصول را آغاز کردیم. امروز این محصول علاوه بر دریافت مجوز‌های لازم، گواهی نانومقیاس را نیز دریافت کرده و در حال تولید و عرضه به صنایع مختلف است.»

مدیرعامل این شرکت دانش‌بنیان با تاکید بر اهمیت سرعت در فرآیند کنترل کیفی شیر اظهار کرد: «شیر ماده‌ای بسیار حساس و فسادپذیر است و باید در کوتاه‌ترین زمان ممکن تعیین تکلیف شود. در روش‌های سنتی، زمان انجام آزمایش‌ها طولانی است و همین موضوع می‌تواند علاوه بر افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل و انبارداری، موجب بروز مشکلات میکروبی در شیر شود.»

وی ادامه داد: «کیت‌های تشخیص سریع این امکان را فراهم می‌کنند که آزمایش‌ها در همان درب کارخانه انجام شوند. علاوه بر کارخانه‌های لبنی، دامداران نیز از مشتریان ما هستند؛ زیرا پیش از ارسال شیر می‌توانند محصول خود را بررسی کنند و از تحمیل هزینه‌های سنگین ناشی از برگشت خوردن محموله جلوگیری شود.»

تشخیص سریع در درب کارخانه

حاجی‌عبدالوهاب درباره مهم‌ترین چالش صنایع لبنی در حوزه باقی‌مانده آنتی‌بیوتیک‌ها گفت: «وابستگی به محصولات وارداتی یکی از چالش‌های جدی این صنعت بود. تولید داخلی این کیت‌ها موجب شده بخش قابل‌توجهی از نیاز کشور تامین شود و در شرایط بحرانی یا محدودیت‌های وارداتی، صنایع با مشکل تامین مواجه نشوند.»

وی با اشاره به قابلیت شخصی‌سازی محصولات این شرکت افزود: «یکی از مزیت‌های تولید داخل، امکان طراحی اختصاصی کیت‌ها متناسب با نیاز هر مشتری است. برخی شرکت‌ها تنها به دنبال شناسایی نوع خاصی از آنتی‌بیوتیک هستند و ما توانسته‌ایم کیت‌های اختصاصی متناسب با همان نیاز طراحی و تولید کنیم.»

مدیرعامل این شرکت دانش بنیان، درباره توان رقابتی این محصولات با نمونه‌های خارجی نیز تصریح کرد: «اگر کیفیت محصولات قابل‌قبول نبود، قطعا صنایع لبنی از آن استفاده نمی‌کردند. کیفیت کیت‌های ما در سطح نمونه‌های اروپایی ارزیابی شده و در عین حال از نظر قیمت نیز نسبت به نمونه‌های خارجی مقرون‌به‌صرفه‌تر هستند.»

بازخوردی که اعتماد صنایع لبنی را جلب کرد

وی با اشاره به بازخورد صنایع لبنی از این محصول گفت: «یکی از مهم‌ترین بازخورد‌هایی که دریافت کردیم مربوط به یکی از شرکت های بزرگ لبنی، به‌عنوان نخستین مصرف‌کننده محصولات ما بود. این مجموعه پس از ماه‌ها استفاده اعلام کرد که در نمونه‌های خارجی به‌طور میانگین خطا مشاهده می‌کردند، اما در استفاده از کیت‌های تولید داخل، خطایی گزارش نشده است.»

حاجی‌عبدالوهاب در پایان درباره فرآیند دریافت گواهی نانومقیاس توضیح داد: «این گواهی بر اساس ابعاد بخش نانویی محصول اعطا می‌شود و زمانی که اندازه ذرات کمتر از ۱۰۰ نانومتر باشد، امکان دریافت آن وجود دارد. در محصول ما، نانوذرات طلا نقش کلیدی در عملکرد کیت و اتصال آنتی‌بادی‌ها دارند و همین ویژگی پس از انجام ارزیابی‌ها و بازدید‌های تخصصی، منجر به دریافت گواهی نانومقیاس شد.»