حسینی: بحران جنگ فقط در میدان نبرد نمیماند و تا لایههای روانی جامعه ادامه دارد
به گزارش خبرنگار آنا، سیدجواد حسینی، رئیس سازمان بهزیستی کشور، در پویش ملی رصد روان که چهارشنبه ۳۰ اردیبهشت برگزار شد، با اشاره به شرایط ناشی از جنگ و پیامدهای آن بر جامعه، تأکید کرد: بحران جنگ از جمله عمیقترین و گستردهترین بحرانهایی است که میتواند بر زندگی انسانها اثر بگذارد و شدیدترین تبعات آن نیز در ابعاد روانی و اجتماعی دیده میشود.
وی با بیان اینکه در روزهای اخیر توجه و تمرکز دستگاههای مختلف کشور بر موضوع جنگ و مدیریت پیامدهای آن افزایش یافته است، گفت: این موضوع در نهایت به یک جهتگیری لازم و مبارک رسیده و مجموعهای از سازمانها و نهادها، از جمله دستگاههای امدادی و اجرایی، برای مدیریت شرایط وارد عمل شدهاند و در مجموع توانستهاند وضعیت را بهخوبی مدیریت کنند.
حسینی با اشاره به یادداشتی که درباره تابآوری اجتماعی در جنگ نوشته است، توضیح داد: در شرایط بحرانی، بسیاری از قواعد و الگوهای معمول اجتماعی دچار دگرگونی میشوند و آنچه در جامعهشناسی جنگها بهعنوان قواعد شناخته میشود، در چنین شرایطی به شکل معکوس خود را نشان میدهد.
وی افزود: با همت دستگاههای مختلف، مشارکتی گسترده و بیسابقه در دوره پس از جنگ شکل گرفته است؛ مشارکتی که به گفته وی در تاریخ جهان کمسابقه است و نشاندهنده ظرفیت بالای جامعه و نهادهای مسئول در مواجهه با بحران محسوب میشود.
رئیس سازمان بهزیستی کشور با تأکید بر اینکه بحران جنگ تنها به زمان درگیری محدود نمیشود، اظهار کرد: پیامدهای آن در دوران پس از جنگ، بهویژه در حوزه روانی و اجتماعی، حتی گستردهتر و عمیقتر بروز میکند.
وی گفت: بحرانهایی از این دست میتوانند اثرات چندلایه بر جمعیت، خانوادهها و افراد برجای بگذارند و اگر مداخله مناسب صورت نگیرد، این آثار در ساختار شخصیتی و روانی افراد نفوذ کرده و به شکل مزمن ادامه پیدا میکند.
وی تصریح کرد: مزمن شدن آسیبهای روانی و اجتماعی، بار درگیری را افزایش میدهد، امکان بهبود را کاهش میدهد و هزینه درمان و بازتوانی را نیز بهمراتب بیشتر میکند. از این رو.
به گفته وی، نگاه علمی و انسانی به بحرانها ایجاب میکند که مداخله در زمان مناسب انجام شود تا آثار تروماها به سمت کنترل و کاهش پیش برود.
حسینی با اشاره به رویکرد سازمان بهزیستی در مواجهه با این وضعیت، گفت: هدف اصلی این است که شناسایی آسیبدیدگان بهموقع انجام شود، غربالگری دقیق صورت گیرد و خدمات سریع و هدفمند در اختیار افراد قرار گیرد تا از استمرار، تشدید و مزمن شدن آسیبها جلوگیری شود.
وی افزود: این خدمات باید هم در سطح فردی، هم در سطح خانوادگی و هم در سطح اجتماعی دنبال شود تا بتوان بار روانی ناشی از بحران را کاهش داد.
رئیس سازمان بهزیستی کشور در ادامه سخنان خود به همکاری جمعی از استادان و متخصصان حوزه روانشناسی و علوم اجتماعی اشاره کرد و گفت: برای پشتیبانی علمی از این اقدامات، پژوهشهایی نیز در دوران پس از جنگ انجام شده است.
به گفته وی، دو پیمایش ملی با رویکرد بررسی اثرات روانی و اجتماعی جنگ بر مردم انجام گرفته تا علاوه بر مباحث نظری و تأکید استادان روانشناسی، مستندات پژوهشی نیز برای تصمیمگیری در اختیار باشد.
حسینی با بیان اینکه این مطالعات میتواند به سیاستگذاری دقیقتر کمک کند، افزود: هدف آن است که از طریق دادههای علمی، وضعیت روانی و اجتماعی جامعه بهتر شناسایی شود و مداخلات بر اساس نیاز واقعی مردم طراحی شود.
وی تأکید کرد: چنین رویکردی میتواند از گسترش آسیبها جلوگیری کند و به ارتقای تابآوری اجتماعی در برابر بحرانها بینجامد.
سازمان بهزیستی از غربالگری روانی ۲۵۰۰ سالمند و اجرای نظام ارجاع برای آسیبدیدگان جنگ و پساجنگ خبر داد
رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به نتایج چند پژوهش درباره وضعیت روانی سالمندان و گروههای تحت پوشش بهزیستی در دوره جنگ و پس از آن، گفت: در پژوهشی که روی ۲۵۰۰ سالمند انجام شده، نخستین مشکلی که سالمندان به آن اشاره کردهاند، مشکلات ناشی از استرس، اضطراب، نگرانی، دلهره و افسردگی بوده است.
به گفته وی، یافتههای این پژوهش نشان میدهد که این مشکلات روانی، دو برابر مشکلات اقتصادی در میان سالمندان اهمیت داشته و اثرگذاری بیشتری بر زندگی آنان گذاشته است. حسینی افزود: در این مطالعه، ۷۰ درصد سالمندان گفتهاند که اضطراب ناشی از جنگ در آنها اثر گذاشته و شدت اضطرابشان افزایش یافته است. او این رقم را بسیار قابل توجه توصیف کرد.
رئیس سازمان بهزیستی همچنین به نتایج این پژوهش درباره کیفیت زندگی سالمندان اشاره کرد و گفت: ۴۸ درصد از سالمندان دچار اختلال یا کاهش کیفیت خواب شده بودند و حدود ۸۷ درصد نیز کاهش احساس امنیت در محل زندگی را تجربه کرده بودند. او تأکید کرد که اگر این مشکلات در زمان مناسب مورد مداخله قرار نگیرند، میتوانند مزمن شوند و در لایههای روانی افراد ماندگار شوند.
حسینی در ادامه با اشاره به بررسیهای انجامشده در حوزه تعاون و اثرات روانی جنگ بر دهکهای مختلف درآمدی گفت: اضطراب در دهکهای سه تا هفت، و ناامنی و کاهش کیفیت خواب در دهکهای یک تا سه بیشتر مشاهده شده است.
وی افزود: از نظر قشری، بیشترین اثرات منفی را زنان تنها و سالمندان تنها تجربه کردهاند.
وی در بخش دیگری از سخنانش به پژوهش ملی دیگری با عنوان بررسی آثار جنگ رمضان بر جامعه هدف سازمان اشاره کرد و گفت: این پژوهش درباره افراد دارای معلولیت، زنان سرپرست خانوار، کودکان امدادبگیر و افراد دارای اعتیاد انجام شده است.
به گفته وی، نتایج این پژوهش نیز نشان میدهد که ۷۰ درصد از جامعه هدف سازمان در شرایط جنگ و پس از آن با افزایش اضطراب روبهرو شدهاند.
حسینی ادامه داد: بیشترین تجربه اضطراب در این گروهها متعلق به زنان سرپرست خانوار بوده و حدود ۵۰ درصد از جامعه هدف نیز کاهش احساس امنیت را تجربه کردهاند. او تأکید کرد که در میان این گروهها، کاهش احساس امنیت بهویژه در زنان سرپرست خانوار بیشتر بوده است.
رئیس سازمان بهزیستی با جمعبندی این یافتهها گفت: بر اساس این پژوهشها، غربالگری و مداخله بههنگام در شرایط روانی و اجتماعی پس از جنگ یک ضرورت است و اگر این اقدامها انجام نشود، آسیبهای روانی میتواند بهصورت مزمن ادامه پیدا کند.
حسینی سپس به سازوکارهای اجرایی طراحیشده پس از غربالگری اشاره کرد و گفت: در شرایط جنگ، سازمانها معمولاً از قواعد بروکراتیک عبور میکنند و انعطاف بیشتری در مقررات، قوانین و ارتباط میان دستگاهها شکل میگیرد.
وی با اشاره به همکاری نهادهای مختلف افزود: هلال احمر، وزارت بهداشت و درمان، وزارت ورزش و جوانان، وزارت آموزش و پرورش، وزارت علوم، کمیته امداد امام خمینی و بنیاد شهید و امور ایثارگران در این فرایند حضور دارند.
وی توضیح داد: پس از غربالگری، نظام ارجاع برای افراد نیازمند مداخله فعال میشود؛ بهگونهای که جانبازان و خانوادههای مرتبط با بنیاد شهید میتوانند بهصورت رایگان در مراکز درمانی خدمات بگیرند، مراجعان مرتبط با هلال احمر به این نهاد ارجاع میشوند، افراد مرتبط با حوزه پزشکی به مراکز درمانی معرفی میشوند، دانشآموزان و معلمان تحت پوشش آموزش و پرورش قرار میگیرند و دانشجویان و اساتید به وزارت علوم ارجاع داده میشوند. همچنین مددجویان کمیته امداد امام خمینی نیز در این چرخه خدمات قرار میگیرند.
حسینی با اشاره به ظرفیتهای سازمان بهزیستی گفت: این سازمان ۶۳ هزار مرکز مشاوره دارد و امسال ۱۰۰ میلیارد تومان برای این حوزه اختصاص یافته است.
وی این رقم را بالاترین سطح بودجه مشاوره در سازمان دانست و افزود: در سالهای گذشته این رقم ۴۰ میلیارد تومان بوده است.
به گفته وی، افزایش اعتبارات با همراهی مسئولان مربوطه و در شرایط تنگنای مالی امسال انجام شده است.
رئیس سازمان بهزیستی در ادامه از دو اقدام اصلی پس از شناسایی افراد خبر داد و گفت: برای افرادی که در سطح متوسط و پایین تشخیص داده شوند، بستههای آموزشی بهصورت آفلاین ارسال میشود تا آموزش اولیه را ببینند. همچنین برای این افراد آموزشهای آنلاین نیز در نظر گرفته شده است.
وی افزود:، اما کسانی که نمرههای بالاتر و سطح بالاتری از آسیب را کسب کنند، وارد نظام ارجاع میشوند تا مداخلات حرفهایتر برای آنان انجام شود.
حسینی تأکید کرد: هدف از این برنامهها جلوگیری از مزمن شدن تروما و آسیب روانی-اجتماعی پس از جنگ در جامعه ایران است و گفت: ملت ایران در این شرایط عزتمندانه ایستادهاند و باید با مداخله بهموقع، از آثار روانی پایدار و سنگین این بحرانها پیشگیری کرد.
انتهای پیام/
