جنگ، پوست‌اندازی ایران را رقم زد/ هدف دشمن نابودی علم بومی بود اما در آن ناکام ماند

رضوان محمودیه، استادیار گروه کامپیوتر و رئیس دانشگاه آزاد اسلامی واحد اسدآباد، در گفت‌وگویی اختصاصی به تحلیل ابعاد گوناگون جنگ اخیر بر اقتصاد، سیاست، جامعه و علم ایران پرداخت. محمودیه در ابتدای سخنان خود اظهار کرد: بی‌تردید، جنگ پدیده‌ای مبارک و خوشایند نیست. هر یک از ابعاد اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و علمی آن، به نوبه خود تأثیرات خاصی بر جای می‌گذارد. همواره جنگ‌ها بر اقتصاد ملت‌ها سایه می‌افکنند و هزینه‌های سنگینی تحمیل می‌کنند. اما در این میان، باید پرسید که آغازگر جنگ کیست و ملت مورد هجوم در کدام سوی میدان قرار دارد. با توجه به اینکه ایران به هیچ وجه آغازگر این جنگ نبوده است، مسئله از زاویه دیگری قابل بررسی است.

وی افزود: از آنجا که ما سال‌ها پیش از این نیز تحریم‌های ظالمانه را تجربه کرده‌ایم و اقتصاد کشور عملاً به الگوی «اقتصاد مقاومتی» متکی بوده است، به جرات می‌توان گفت که تأثیرات منفی این جنگ بر ایران، به مراتب ناچیزتر از آثاری است که بر پیکره اقتصاد اروپا یا آمریکا وارد می‌آید. اقتصاد ایران به واسطه دهه‌ها تحریم، خصلتی درون‌زا و خودبنیان یافته و وابستگی‌اش به خارج از کشور به حداقل رسیده است. از این رو، فشار‌های ناشی از جنگ برای مردم ما قابل تحمل‌تر از جوامع غربی است.

محمودیه تصریح کرد: اکنون مشاهده می‌شود که مردم اروپا و آمریکا، تنها به دلیل حدود شصت روز اختلال در عبور نفت و گاز از تنگه هرمز که ایران آن را اعمال کرده است با دشواری‌های فراوانی دست‌به‌گریبان هستند. در حالی که مردم ایران، علیرغم تمامی فشارها، تاب‌آوری و صبوری قابل توجهی از خود نشان داده‌اند.

این استاد دانشگاه در ادامه به تحلیل ابعاد سیاسی جنگ پرداخت و بیان کرد: از حیث سیاسی نیز، این جنگ به نفع کشور ما بوده است. پیش از این، مباحثی، چون مذاکره و سازش با آمریکا در محافل سیاسی مطرح بود. اما اکنون، بسیاری از سیاستمداران به این باور رسیده‌اند که راهبرد «مقاومت» ثمربخش‌تر از کوتاه‌آمدن و چشم‌پوشی از منافع ملی است. این جنگ، آزمونی بود که نشان داد ایستادگی و پایداری، نتایجی فراتر از مدارا و مماشات به بار می‌آورد.

مردم ایران به بصیرتی عمیق دست یافته و آینده را می‌بینند

محمودیه با اشاره به ابعاد اجتماعی این رویداد بزرگ، خاطرنشان کرد: از منظر اجتماعی، حضور پرشور و خودجوش مردم در میدان، در حالی که شصت روز از این نبرد می‌گذرد، گواه روشنی بر ژرفای بصیرت و درک اجتماعی ایرانیان است. چهل و هفت سال از انقلاب اسلامی می‌گذرد و این تجربه تاریخی، به مردم آموخته است که افق‌های دورتر را بنگرند، نه تنها امروز و این نبرد را. مردم ایران آینده را می‌بینند. این نگرش عمیق اجتماعی-سیاسی که در میان مردم عادی و در کوچه و خیابان شکل گرفته است، در کمتر کشوری نظیر دارد.

وی تأکید کرد: اگر به کشور‌های اروپایی یا حتی همسایگان آسیایی خود در منطقه بنگریم، مشاهده می‌شود که کوچکترین جنگی، موجی از فرار و مهاجرت را در پی دارد. اما مردم ما ایستادند. این ایستادگی، خود نشان می‌دهد که همین جنگ، برکاتی نیز برای مردم ما به همراه داشته است؛ چه از نظر بینش سیاسی، چه از نظر نگرش اجتماعی و چه از منظر هویت فرهنگی. هر روز، ایران را استوارتر و توانمندتر از روز پیش ساخته است.

ایران به واسطه جنگ تحمیلی سوم در حال پوست‌اندازی است

رئیس دانشگاه آزاد واحد اسدآباد با نگاهی تاریخی به مراحل تحول ایران، اظهار کرد: بی‌تردید، جنگ آسیب‌های خود را دارد. ما رهبر انقلاب را از دست دادیم، فرماندهان بزرگ مان به شهادت رسیدند، مردم بی‌گناه بسیار شهید شدند، کودکان مینابی را از دست دادیم. اما به راستی، تمامی این رنج‌ها پشتوانه‌ای برای ایستادگی بیشتر مردم شد. به نظر می‌رسد ایران در حال یک «پوست‌اندازی» تاریخی است. جنگ تحمیلی سوم، به ایران کمک می‌کند تا از قالب پیشین خود خارج شود و به عنوان یک ابرقدرت در منطقه و جهان شناخته شود.

وی افزود: اگر واقع‌بینانه ارزیابی کنیم، منافع این جنگ برای ما بسیار بیشتر از هزینه‌هایی است که غرب متحمل شده است.

هدف دشمن از حمله به دانشگاه‌ها و ترور دانشمندان، نابودی علم بومی بود

محمودیه در پاسخ به سؤال خبرنگار درباره انگیزه دشمن از هدف قرار دادن مراکز علمی و ترور دانشمندان، گفت: به گمان من، هرگاه موضوع را از زوایای گوناگون – حقوق بشر، غنی‌سازی اورانیوم، توانمندی‌های موشکی و دفاعی – پیگیری می‌کنیم، سرانجام به دو عنصر بنیادین می‌رسیم: «علم» و «آموزش». تمامی پیشرفت‌هایی که امروز ایران در عرصه‌های مختلف – از موشک و فناوری هسته‌ای گرفته تا تولید دارو و تجهیزات پزشکی – دارد، همگی برآمده از دانش بومی و تکیه بر توان داخلی است. هیچ یک از این دستاورد‌ها وارداتی نیست.

وی ادامه داد: در حوزه موشکی، تحریم‌های چهل و هفت ساله نتوانست مانع پیشرفت ایران شود. جهان دیده است که ایران دارای سامانه‌هایی است که فراتر از تصورات دشمنان عمل می‌کنند. این موفقیت‌ها نشان می‌دهد که راهبرد تحریم در برابر علم بومی ناکارآمد است. صهیونیست‌ها به درستی دریافته‌اند که برای توقف این پیشرفت، باید به «سرچشمه» حمله کرد؛ و آن سرچشمه، چیزی نیست جز اساتید دانشگاه و کلاس‌های درس.

ترور اساتید نه تنها علم را از بین نمی‌برد، بلکه اراده دانشمندان را راسخ‌تر می‌کند

این استاد دانشگاه با اشاره به ناکامی دشمن در نابودی علم بومی، تصریح کرد: هدف دشمن از این حملات، هم از میان برداشتن منابع انسانی علم و هم ایجاد رعب و وحشت در میان اهالی پژوهش و آموزش بود. اما این استراتژی نیز محکوم به شکست است. چرا که نه تنها منابع علمی کشور به یک فرد یا گروه خاص محدود نمی‌شود، که جامعه علمی ایران چنان گسترده و ژرف است که هرگز با حذف چند تن، خللی در پیکره آن پدید نمی‌آید. دانشجویان و اساتید ما دریافته‌اند که نباید عرصه را ترک کنند.

محمودیه افزود: نکته دیگر اینکه دانش بومی ایرانی، دارایی یک شهر، یک دانشگاه یا یک گروه خاص نیست. دانشگاه‌ها در سراسر ایران گسترده شده‌اند و دسترسی به علم و آموزش، همگانی و فراگیر گشته است. حتی اگر صد‌ها استاد نیز از میان بروند، هزاران جانشین آماده و مشتاق برای ادامه راه وجود دارند. چشمه دانش در این سرزمین، نه فروکش می‌کند و نه خشک می‌شود. دشمن هر چه کوشید تا این چشمه را ببندد، در این هدف پوچ و واهی، ناموفق ماند و همواره نیز ناکام خواهد ماند.

خروش مردمی، ریشه در هویت ملی و واکنش به تهدید خارجی داشت

محمودیه در تحلیل حضور خودجوش و فارغ از جناح‌بندی‌های سیاسی مردم در خیابان‌ها، اظهار کرد: به باور من، این خروش و حضور، هم ریشه در هویت ملی ایرانیان داشت و هم واکنشی مستقیم به تهدیدات خارجی بود. هویت ایرانی هیچ‌گاه نپذیرفته است که دشمن خارجی بر آن چیره شود. اگر به تاریخ ایران بنگریم، این سرزمین هرگز مستعمره نبوده است. این ویژگی فرهنگی که نسلی به نسل دیگر منتقل می‌شود، ایران را از بسیاری از کشور‌های تازه تأسیس مانند اسرائیل با هفتاد و هشت سال قدمت یا حتی آمریکا، بسیار نیرومندتر ساخته است.

وی افزود: فرهنگ کهن و پربار ایرانی، گواه آن است که ایرانیان همواره ایستاده‌اند. از یورش مغول تا به امروز، این سرزمین هرگز هویت خود را واگذار نکرده و تا آخرین لحظه جنگیده است. این خصلت، در ذات ایرانیان، در فرهنگشان و در نماد‌های ملی‌شان ریشه دارد.

تهدید نه تنها ایرانیان را نمی‌هراساند، بلکه مصمم‌تر می‌کند

رئیس دانشگاه آزاد اسدآباد با اشاره به خصیصه‌های منحصر‌به‌فرد ایرانیان، تصریح کرد: ویژگی دیگر مردم ایران، سرپیچی از زور و تهدید است. هر چه تهدید‌ها شدیدتر شود، حضور مردم در عرصه پررنگ‌تر و مصمم‌تر می‌شود. این یک ویژگی ذاتی و ریشه‌دار است، نه رفتاری موقتی. برخلاف برخی جوامع اروپایی که شهروندان نسبت به سرنوشت وطن خود بی‌تفاوت‌اند، در فرهنگ ما، بی‌تفاوتی معنایی ندارد.

وی خاطرنشان کرد: این بی‌تفاوتی نه در فرهنگ ما ریشه دارد، نه در دین ما. آموزه‌های عاشورا، درس مقاومت و ایثار را به ما می‌آموزد. به همین دلیل، من بر این باورم که هم عوامل ملی و فرهنگی و هم عوامل دینی در این حضور مؤثر بوده‌اند. هم هویت هزاران‌ساله ایرانی و هم پیام سرخ کربلا، مردم را به میدان کشانده است.

نقشه‌های دشمن نقش بر آب شد و پیروزی از آن ملت ایران است

محمودیه در جمع‌بندی سخنان خود و با نگاهی به آینده، گفت: بنابراین همه شواهد و قرائن نشان می‌دهد که دشمن از همان روز‌های نخست، اهداف و خیال‌پردازی‌هایی در سر می‌پروراند و گمان می‌کرد در کوتاه‌ترین زمان ممکن به تمامی اهداف شوم خود دست می‌یابد. اما حضور هوشمندانه مردم، رهنمود‌های داهیانه رهبر معظم انقلاب که پیش از این نیز چراغ راه ملت بوده است، روحیه سلحشورانه نیرو‌های مسلح که تا پای جان ایستادگی کردند، و حضور پرشور مردم در خیابان‌ها، تمامی این نقشه‌های شوم را نقش بر آب ساخت.

وی در پایان با نگاهی سرشار از امید، افزود: ان‌شاءالله که کشور ما، کشور امام زمان (عج) است و به زودی، این پرچم و این سرزمین به دستان پاک صاحب اصلی‌اش خواهد رسید. تمامی خیال‌های باطل دشمنان، یکی پس از دیگری، از میان خواهد رفت و هیچ اثری از آنها بر جای نخواهد ماند.