یادداشت؛
یادداشت
۴۵۰ هزار مقاله؛ سهم علوم پایه از تولیدات علمی کشور/ فرایند داوری آثار جشنواره اندیشمندان جوان با استانداردهای علمی دنبال میشود
به گزارش خبرنگار آنا، صمد نژادابراهیمی، دبیر علمی دهمین جشنواره اندیشمندان و دانشمندان جوان، در نشست خبری این جشنواره اظهار کرد: باعث افتخار بنده است که امسال بهعنوان دبیر کمیته علمی دهمین دوره جشنواره اندیشمندان و دانشمندان جوان در خدمت این مجموعه هستم.
وی افزود: این جشنواره در زمره جشنوارههای معتبر معاونت پژوهشی وزارت علوم قرار گرفته و چند سال است که از اعتبار لازم در این مجموعه برخوردار است. برگزیدگان جشنواره نیز میتوانند از مزایای مربوط به آن در مسیر ارتقای شغلی خود استفاده کنند.
دبیر علمی دهمین جشنواره اندیشمندان و دانشمندان جوان با اشاره به روند فعالیت دبیرخانه جشنواره گفت: یکی از منظمترین و استانداردترین دبیرخانهها را در این جشنواره شاهد هستیم. این جشنواره براساس آییننامه مشخصی فعالیت میکند و پایبندی به آییننامه از مواردی است که در یک سال گذشته از نزدیک شاهد آن بودهام.
نژادابراهیمی ادامه داد: پیش از این نیز بهعنوان داور در جشنواره حضور داشتم و ایدهها و طرحهای اساتید جوان را داوری میکردم و امسال علاوه بر این تجربه، مسئولیت اجرایی کمیته علمی را نیز برعهده دارم. بر این اساس میتوانم تأکید کنم که فرایندهای علمی جشنواره با استاندارد و کیفیت مناسبی دنبال میشود و جلسات نیز بهصورت منظم برگزار میشود.
وی درباره ترکیب کمیته علمی جشنواره گفت: برای مدیریت بخش علمی، تلاش کردهایم از اساتید شاخص و باتجربه در حوزههای مختلف استفاده کنیم. در بخشهای شیمی، فیزیک، ریاضی، زمینشناسی و زیستشناسی از اساتید دانشگاههای شاخص و افرادی که تجربه حضور در جشنوارههای مختلف را دارند، دعوت شده است تا از تجربیات آنها در این جشنواره نیز استفاده شود.
دبیر علمی جشنواره تأکید کرد: فرایند انتخاب و داوری آثار با دقت و ریزبینی انجام خواهد شد و تلاش ما این است که حقی از هیچیک از شرکتکنندگان ضایع نشود.
نژادابراهیمی همچنین به بخش سیاستگذاری جشنواره اشاره کرد و گفت: حضور رئیس جشنواره و بهرهگیری از تجربه و جایگاه علمی ایشان، غنای قابل توجهی به جشنواره داده است و این ظرفیت وجود دارد که جشنواره اندیشمندان و دانشمندان جوان در سطح ملی و بینالمللی جایگاه مناسبی پیدا کند.
وی با اشاره به آغاز فرایند دریافت طرحها و ایدهها اظهار کرد: فراخوان جشنواره منتشر شده و در حال حاضر تا ۱۵ مهرماه فرصت ارسال آثار وجود دارد؛ البته در صورت تصمیم دبیرخانه، امکان تمدید این مهلت نیز وجود خواهد داشت. تاکنون استقبال خوبی از جشنواره صورت گرفته است.
دبیر علمی دهمین جشنواره اندیشمندان و دانشمندان جوان افزود: پس از تجمیع درخواستها، فرایند داوری بر اساس کارگروههای تخصصی مختلف آغاز خواهد شد و تلاش میکنیم هر ایده حداقل توسط دو تا سه داور بهصورت مستقل بررسی شود.
نژادابراهیمی گفت: بانک داوران جشنواره از افراد شناختهشده تشکیل شده و عمده داوران از اساتید دانشگاه هستند. همچنین در مواردی که به دلیل ماهیت نوآورانه ایدهها نیاز باشد، از اساتید و متخصصان حوزه صنعت نیز برای داوری طرحها استفاده خواهیم کرد.
دبیر علمی دهمین جشنواره اندیشمندان و دانشمندان جوان، با اشاره به انتقادها درباره تمرکز جشنواره بر علوم پایه اظهار کرد: علوم پایه اگر پویا و فعال باشد، میتواند حوزههای مختلف از فنی و مهندسی گرفته تا فناوری و نوآوری را تغذیه کند؛ بنابراین توجه به این حوزه از اهمیت بالایی برخوردار است.
وی افزود: متأسفانه به دلایل مختلف، اقبال افرادی که میخواهند در حوزه علوم پایه فعالیت کنند کاهش یافته است. آثار این مسئله ممکن است بلافاصله دیده نشود، اما در سالهای آینده خود را نشان خواهد داد و بخشی از آثار این کاهش اقبال را هماکنون شاهد هستیم.
نژادابراهیمی با اشاره به وضعیت تولیدات علمی کشور گفت: بر اساس آماری که از تولیدات علمی کشور دارم، از مجموع حدود ۱۰۰ هزار مقاله تولیدشده در کشور، حدود ۴۵۰ هزار مورد در حوزه علوم پایه بوده است که در چند حوزه اصلی علوم پایه منتشر شدهاند.
وی ادامه داد: اگر این آمار را در بازههای کوتاهتر دو، سه یا پنجساله بررسی کنیم، متأسفانه با افت قابل توجهی در تولید اسناد علمی مواجه هستیم. علوم پایه در بسیاری از موارد خود را در قالب مقالات بنیادین نشان میدهد و به همین دلیل، تقویت جریان علمی در این حوزه اهمیت ویژهای دارد.
دبیر علمی جشنواره اندیشمندان و دانشمندان جوان تأکید کرد: هر اقدامی که بتواند به جریانسازی در حوزه علوم پایه کمک کند، ارزشمند است. در وزارت علوم نیز تلاش میشود از هر ظرفیتی که بتواند این جریانسازی را در حوزه علوم پایه ایجاد کند، حمایت شود.
نژادابراهیمی با اشاره به تجربه کشورهای پیشرو در این زمینه گفت: چین امروز بهعنوان یکی از کشورهای پیشرو در حوزههای ریاضی و علوم و فناوری شناخته میشود و سرمایهگذاری قابل توجهی در این حوزهها انجام داده است؛ چراکه میداند بسیاری از فناوریهای نوین از علوم پایه آغاز میشوند. برای نمونه، هوش مصنوعی نیز ریشههای عمیقی در ریاضیات و علوم پایه دارد.
وی خاطرنشان کرد: ما در ساختار علمی کشور با مسئله کاهش تقاضا برای تحصیل و فعالیت در رشتههای علوم پایه مواجه هستیم و باید برای آن چارهاندیشی کنیم. جریانسازی از سوی مجموعههایی مانند بنیاد علم و فناوری اهمیت زیادی دارد و جشنوارهها میتوانند یکی از نمودهای بیرونی این جریانسازی باشند.
دبیر علمی جشنواره اندیشمندان و دانشمندان جوان افزود: در کنار برگزاری جشنوارهها، حمایتهای دیگری مانند بورسیههای تحصیلی نیز میتواند در تقویت علوم پایه و افزایش انگیزه برای فعالیت در این رشتهها نقش مهمی داشته باشد و باید به این موضوعات توجه ویژهای شود.
نژادابراهیمی، درباره روند داوری ایدهها و رعایت محرمانگی در این فرایند اظهار کرد: ممکن است در مراحل مختلف داوری ایدهها مسائل و حساسیتهایی وجود داشته باشد، اما کمیته علمی جشنواره نسبت به موضوع محرمانگی بسیار حساس است و این اصل را بهطور جدی رعایت میکند.
وی درباره بخش «استاد نمونه جوان» نیز گفت: پروندههای خوبی در این بخش دریافت میکنیم، اما یکی از شاخصهای اصلی جشنواره، فعالیت در حوزه علوم پایه است. گاهی پروندههایی از رشتههای مهندسی ارسال میشود که با توجه به آییننامه و چارچوب جشنواره، امکان پذیرش آنها وجود ندارد و از فرایند بررسی کنار گذاشته میشوند.
نژادابراهیمی افزود: این موضوع به معنای ضعیف بودن این پروندهها نیست؛ چهبسا افرادی که به دلیل ماهیت رشته یا حوزه فعالیتشان امکان حضور در این جشنواره را پیدا نمیکنند، ظرفیت انتخاب شدن در جشنوارههای ملی یا بینالمللی دیگر را داشته باشند. با این حال، شاخصهای این جشنواره مشخص است و ارزیابی پروندهها بر اساس همین شاخصها، با دقت و سختگیری انجام میشود.
دبیر علمی جشنواره ادامه داد: پروندهها ابتدا در کارگروه تخصصی مربوط به هر رشته بررسی و امتیازدهی میشوند. پس از آن، پروندهها در کمیته علمی که دبیران کارگروههای مختلف در آن حضور دارند، مورد بررسی قرار میگیرند و در نهایت برای تصمیمگیری نهایی درباره انتخاب یا عدم انتخاب برگزیدگان به مرحله بالاتر ارجاع داده میشوند.
وی تأکید کرد: حتی ممکن است جشنواره بر اساس پروندههای دریافتشده به این جمعبندی برسد که در یک بخش منتخب نداشته باشد؛ چراکه انتخاب برگزیده باید بر اساس معیارهای علمی و کیفیت پروندههای موجود انجام شود.
نژادابراهیمی در پاسخ به پرسشی درباره محرمانگی ایدهها خاطرنشان کرد: برخی از ایدهها ممکن است ظرفیت تجاری داشته باشند و از این نظر حفظ محرمانگی آنها اهمیت زیادی دارد. داوران برای ارزیابی علمی، اطلاعات لازم درباره ایدهپرداز، اعضای تیم و ساختار طرح را مشاهده میکنند، اما این اطلاعات نباید خارج از چارچوب فرایند داوری در اختیار افراد دیگر قرار گیرد.
وی افزود: حفظ محرمانگی اطلاعات ایدهها و مشخصات تیمها از موضوعاتی است که در فرایند داوری مورد توجه جدی قرار دارد و اطلاعات دریافتشده صرفاً در چارچوب ارزیابی علمی مورد استفاده قرار میگیرد.
انتهای پیام/
