شبکه فنبازار، سلاح راهبردی ایران برای رفع مشكلات تجاریسازی نوآوریها
دبیر شبکه فنبازار ملی ایران، با تبیین کارکردهای این شبکه از شناسایی هدفمند نیازهای فناورانه و جهتدهی به توسعه فناوری تا تسهیل مبادلات، ایجاد رقابت میان عرضهکنندگان داخلی و پیونددهی بازیگران زیستبوم نوآوری، تصویری از یک سازوکار عملیاتی برای کاهش وابستگی و تقویت ظرفیتهای بومی ارائه کرد و تأکید داشت: «فنبازار صرفاً محل خرید و فروش نیست، بلکه سازوکاری برای کاهش فاصله میان عرضهکننده، متقاضی و تسهیل و تسریع تعاملات فناورانه در کشور است.»
هدفمند شدن توسعه فناوری؛ نقطه آغاز استقلال اقتصادی
محمدصالح خالقی، در گفتوگو با خبرنگار آناتک، با اشاره به عوامل مؤثر در تحقق استقلال اقتصادی کشور اظهار کرد: «عوامل متعددی در این حوزه دخیل هستند که شامل صنایع، بازیگران و حوزههای مختلف میشود، اما در حوزه فنبازار و مأموریتهای این شبکه، چند محور کلیدی قابل اشاره است.»
وی نخستین محور را هدفمند شدن توسعه فناوری عنوان کرد و گفت: «این هدف از طریق شناسایی نیازهای فناورانه توسط شبکه فنبازار محقق میشود. بهطور کلی، اگر در یک حوزه خاص، تقاضاها بهدرستی تجمیع و اولویتبندی شوند، میتوانند جهتدهی مؤثری به توسعه فناوری در همان حوزه ایجاد کنند. برای مثال، در حوزه کشاورزی، اگر جامعه آماری مشخصی از نیازهای فناورانه وجود داشته باشد و این نیازها بهخوبی ترویج شوند، توسعه فناوری در این حوزه رونق خواهد گرفت.»
فنبازار جایگزین هیچیک از بازیگران زیستبوم نوآوری نیست، بلکه تلاش میکند این اجزا را در راستای تجاریسازی به یکدیگر متصل کند
کوتاهسازی مسیر مبادلات فناوری؛ کاهش وابستگی در عمل
خالقی در ادامه، کوتاهسازی و تسهیل مسیر مبادلات فناوری را دومین عامل مؤثر دانست و افزود: «فنبازار بهعنوان یک بستر، فرآیند مبادلات فناوری را تسهیل و تسریع میکند. این مبادلات میتواند در قالب خرید و فروش محصول، انتقال فناوری، سرمایهگذاری و تعاملات داخلی و بینالمللی شکل بگیرد. ساختاری که طی سالهای گذشته ایجاد شده، امکان استفاده مؤثر از این ظرفیت را در راستای کاهش وابستگی و تحقق استقلال اقتصادی فراهم کرده است.»
رقابتسازی در زیستبوم نوآوری؛ ارتقای کیفیت عرضه داخلی
وی ایجاد رقابت میان عرضهکنندگان داخلی را سومین محور برشمرد و تصریح کرد: «از طریق بانک داده عرضه و تقاضای فناوری، نیازها شناسایی و عرضهکنندگان برای حضور در صنعت کشور و زیستبوم نوآوری وارد رقابت میشوند. این رقابت، به ارتقای کیفیت و کارآمدی محصولات و خدمات فناورانه منجر خواهد شد.»
دبیر شبکه فنبازار ملی ایران با تأکید بر اینکه فنبازار صرفاً یک بستر خرید و فروش نیست، خاطرنشان کرد: «کارکرد اصلی این شبکه، کاهش فاصله میان عرضهکننده، متقاضی و تسهیل و تسریع ارتباط میان آنها در زیستبوم نوآوری کشور است.»
فنبازار؛ کیف ابزار همرسانی فناوری در کشور
وی درباره مهمترین دستاوردهای شبکه فنبازار اظهار داشت: «فنبازار یک هدف کلی دارد که همان همرسانی عرضه و تقاضای فناوری است و برای تحقق این هدف، ابزارهای متعددی را در بازههای زمانی مختلف توسعه داده است. بهنوعی میتوان گفت این شبکه مانند یک «کیف ابزار» عمل میکند که هر یک از ابزارهای آن، بخشی از این هدف را محقق میسازند.»
با صرف هزینهای نسبتاً کم، گردش مالی و تبادلات فناورانه قابل توجهی در کشور ایجاد شده است که این موضوع از دستاوردهای مهم شبکه ملی فن بازار محسوب میشود
خالقی در ادامه به برخی از این دستاوردها اشاره کرد و گفت: «ایجاد شبکه کارگزاران تجارت فناوری با حدود ۹۰ کارگزار فعال در کشور، از جمله اقدامات مهم بوده است. همچنین فنبازار بهعنوان تنها نهاد اعطاکننده گواهی کارگزاری تجارت فناوری در کشور شناخته میشود.»
وی افزود: «راهاندازی دفاتر فنبازار منطقهای در تمامی استانها و ایجاد فنبازارهای تخصصی در حوزههایی مانند معدن، از دیگر اقدامات مهم این شبکه است. همچنین بانک جامع محصولات فناورانه کشور با حدود ۲۰ هزار محصول در این سامانه، یکی از زیرساختهای کلیدی در این حوزه محسوب میشود.»
دبیر شبکه فنبازار ملی ایران ادامه داد: «برگزاری سالانه حدود ۱۰۰ رویداد تجاری در شرایط عادی کشور، از دیگر فعالیتهای این شبکه است که به همرسانی عرضه و تقاضای فناوری کمک میکند. طی سالهای اخیر نیز شاهد رشد تقریباً دو برابری این همرسانی در هر سال نسبت به سال قبل بودهایم.»
وی با اشاره به نسبت هزینه به گردش مالی در این شبکه تصریح کرد: «با صرف هزینهای نسبتاً کم، توانستهایم گردش مالی و تبادلات فناورانه قابل توجهی در کشور ایجاد کنیم که این موضوع از دستاوردهای مهم شبکه محسوب میشود.»
از ایده تا بازار؛ مسیر کوتاهتر، اما نه بدون بلوغ
خالقی درباره نقش فنبازار در کوتاهسازی مسیر تبدیل ایده به محصول گفت: «این فرآیند با استفاده از ابزارهای مختلفی که پیشتر به آنها اشاره شد، محقق شده است. البته باید توجه داشت که فنبازار مستقیماً ایده خام را به محصول تبدیل نمیکند، بلکه ایده باید به سطحی از بلوغ برسد؛ بهعنوان مثال در قالب یک استارتاپ، اختراع ثبتشده یا دارای پشتوانه مطالعاتی باشد تا امکان جذب سرمایه و توسعه آن فراهم شود.»
وی افزود: «فعالیتهای فنبازار در چهار حوزه اصلی شامل توسعه بازار محصولات، سرمایهگذاری در زیست نوآوری، انتقال فناوری و رفع نیازهای فناورانه تعریف میشود که در مجموع به تکمیل زنجیره تبدیل ایده به محصول و بازار کمک میکند.»
نقش پیونددهنده در زیستبوم نوآوری
دبیر شبکه فنبازار ملی ایران در ادامه با اشاره به نقش این شبکه در زیستبوم نوآوری کشور اظهار کرد: «زیستبوم نوآوری از اجزای متعددی تشکیل شده که عملکرد صحیح آنها در تعامل با یکدیگر معنا پیدا میکند. فنبازار در این میان، نقش تسهیلگر و پیونددهنده میان بازیگران مختلف را ایفا میکند. فنبازار جایگزین هیچیک از بازیگران این زیستبوم مانند مراکز رشد، پارکهای علم و فناوری یا شرکتهای دانشبنیان نیست، بلکه تلاش میکند این اجزا را در راستای تجاریسازی به یکدیگر متصل کند.»
توسعه بازار فناوری در استانها؛ بر پایه مزیتهای بومی
خالقی درباره توسعه دسترسی به بازار فناوری در استانها گفت: «کشور به مناطق جغرافیایی استانی تقسیم شده و در هر استان یک دفتر فنبازار فعال است. این دفاتر موظفاند بر اساس مزیتهای بومی هر استان، توسعه بازار فناوری را در حوزههای اولویتدار دنبال کنند؛ بهعنوان مثال، در استانهای دارای ظرفیت در حوزه فولاد، شیلات، نفت و گاز یا صنایع خلاق، برنامهها متناسب با همان ظرفیتها تنظیم میشود.»
جوانان و تجربه؛ نقطه تلاقی موفقیت در نوآوری
وی در ادامه به نقش جوانان در این زیستبوم اشاره کرد و گفت: «انرژی، انگیزه و بهروز بودن جوانان از مهمترین مزیتهای این حوزه است و فنبازار نیز توجه ویژهای به استارتاپها و نیروهای جوان دارد. البته در کنار این ظرفیت، بهرهگیری از تجربه نیز ضروری است و ترکیب این دو میتواند به بهترین نتایج منجر شود.»
فنبازار صرفاً یک بستر خرید و فروش نیست؛ کارکرد اصلی این شبکه کاهش فاصله میان عرضهکننده، متقاضی و تسهیل و تسریع ارتباط میان آنها در زیستبوم نوآوری کشور است
فرصتهای بینالمللی؛ از D۸ تا همسایگان
دبیر شبکه فنبازار ملی ایران به فرصتهای بینالمللی اشاره کرد و گفت: «در صورت نادیده گرفتن شرایط خاص کنونی، سه حوزه اصلی برای همکاریهای بینالمللی وجود دارد؛ نخست کشورهای عضو D۸ شامل اندونزی، مالزی، بنگلادش، پاکستان، ایران، ترکیه، مصر و نیجریه که دارای شبکه انتقال فناوری هستند. دوم، کشورهایی مانند روسیه و چین که روابط مناسبی با ایران دارند و سوم، کشورهای همسایه که امکان ایجاد بازارهای مشترک فناوری با آنها وجود دارد.»
کاهش واردات و تقویت صادرات؛ راهبرد دوگانه فنبازار
وی با اشاره به نقش فنبازار در کاهش وابستگی به واردات تصریح کرد: «تلاش ما بر این بوده که تا حد امکان از ظرفیتهای داخلی استفاده شود و در صورت نبود راهحل داخلی، به واردات متوسل شویم. همچنین افزایش صادرات و ترویج فرهنگ فعالیت در زیستبوم نوآوری، از دیگر برنامههای این شبکه بوده است.»
باور به توان داخلی و قدرت شبکهسازی
خالقی در پایان با تأکید بر ضرورت باور به توانمندی داخلی گفت: «باید به ظرفیتهای داخلی باور قلبی داشته باشیم و بدانیم که با همافزایی میتوان از چالشها عبور کرد. همچنین شبکهسازی، فعالیت هوشمندانه و کشف مسیرهای جدید برای دستیابی به اهداف، از مهمترین راهکارهای پیشرو در این حوزه محسوب میشود.»
انتهای پیام/
