پیشنهاد سردبیر
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان گیلان:
علم و پژوهش
میلیونها سلول از بدن مادر، هنوز درون شما باقی ماندهاند
هر انسانی که روی این سیاره به دنیا میآید، بهطور کامل «فقط خودش» نیست.بخش بسیار کوچکی از سلولهای بدن ما ـ حدود یک سلول از هر یک میلیون سلول ـ در واقع متعلق به خودمان نیست بلکه از بدن مادرمان میآید. این یعنی هر یک از ما میلیونها سلول در بدن داریم که دستگاه ایمنیمان در حالت عادی باید آنها را «بیگانه» تشخیص دهد؛ با این حال، به نحوی، در بیشتر افراد این سلولها بدون ایجاد هیچ مشکلی برای سیستم ایمنی، به طور مسالمتآمیز باقی میمانند.
چگونه فسیلها از بیماری، رژیم غذایی و آبوهوا خبر میدهند
استخوانهای فسیلشده فقط بقایای خاموش گذشته نیستند؛ آنها اکنون به اسنادی زنده تبدیل شدهاند که از بیماریها، غذای روزمره و حتی آبوهوای جهان میلیونها سال پیش خبر میدهند.
نعناع با فریب سیستم عصبی، احساس سرما ایجاد میکند
دهان سرد میشود، نفس خنکتر به نظر میرسد و حتی آب معمولی حس یخزدگی پیدا میکند. این تجربه آشنا بعد از مسواکزدن یا خوردن نعناع، در واقع نتیجه تغییر دما نیست، بلکه حاصل یک فریب دقیق عصبی است؛ فریبی که در آن مغز باور میکند با سرما روبهرو شده، در حالی که بدن هیچوقت واقعاً خنک نشده است. همین حس ساده و روزمره، دریچهای به یکی از جالبترین سازوکارهای حسی بدن باز میکند.
فیلم پارک ژوراسیک درباره پشهها حق داشت
از پرهای گمشده دایناسورها گرفته تا رفتارهای کاملا خیالی شکار گروهی، بسیاری از جزئیات مجموعه فیلمهای «پارک ژوراسیک» کاملا در قلمرو خیال قرار دارند. با این حال، به طرز باورنکردنی، فرضیه مرکزی این فیلمها ممکن است واقعیتر از آن چیزی باشد که انتظار میرفت: طبق پژوهش جدیدی از دانشگاه فلوریدا، وعدههای غذایی پشهها واقعا میتواند تصویری جامع از بومشناسی منطقهای که در آن پرسه میزنند ارائه دهد.
شواهدی تازه از جنوب آسیا:
چگونگی گسترش ژن هضم شیر در انسان
اینکه انسانها چگونه توانستهاند در بزرگسالی شیر را هضم کنند، همیشه به انتخاب طبیعی نسبت داده شده است؛ اما دادههای ژنتیکی تازه از جنوب آسیا روایت متفاوتی ارائه میدهد: در این منطقه، ژنهای پایداری لاکتاز نه بهدلیل مزیت عمومی نوشیدن شیر، بلکه عمدتا همراه با مهاجرت دامداران و انتقال تبار ژنتیکی گسترش یافتهاند؛ روایتی که در تضاد با تجربه اروپاست، جایی که انتخاب طبیعی نقش تعیینکنندهای داشته است.
گفتگوی اختصاصی آناتک با استاد زیستشناسی تکاملی دانشگاه میشیگان:
تکامل هرگز به خط پایان نمیرسد
آیا واقعا بیشتر جهشهای ژنتیکی بیاهمیتاند؟ پژوهشی تازه از دانشگاه میشیگان این باور قدیمی را به چالش کشیده و نشان میدهد تکامل بیش از آنکه مسیر رسیدن به کمال باشد، تعقیب دائمی محیطی است که مدام تغییر میکند. در این گفتوگو، دکتر «جیانژی ژانگ»، زیستشناس تکاملی، از نظریه جدید خود، نقش جهشهای سودمند و پیامدهای آن برای تکامل انسان میگوید.
همه میکروبها دشمن نیستند
میکروبهایی که سالها به عنوان تهدید شناخته میشدند، حالا در کانون توجه دانشمندانی قرار گرفتهاند که نشان میدهند بخش مهمی از سلامت انسان به تنوع میکروبی و ترکیبات زیستی طبیعی وابسته است؛ یافتهای که میتواند نگاه پزشکی و زیستمحیطی به سلامت را دگرگون کند.
کمک به دیگران مغز را جوانتر نگه میدارد
همه انسانها به یک شکل پیر نمیشوند. در حالی که برخی افراد در دهههای پایانی زندگی همچنان از حافظه و تمرکز خوبی برخوردارند، برخی دیگر زودتر با افت شناختی روبهرو میشوند. دانشمندان سالهاست به دنبال عواملی هستند که بتوانند سرعت پیری مغز را کاهش دهند؛ عواملی که قابل تغییر باشند و نیاز به دارو یا مداخلات پیچیده نداشته باشند. یکی از این عوامل ممکن است سادهتر از آن چیزی باشد فکر میکنیم؛ مثل کمککردن به دیگران.
توسعه روشی کارآمد برای جذب دیاکسید کربن از جو
مایعی غیرسمی، قابلبازیافت و چندبارمصرف که میتواند دیاکسید کربن را مستقیما از هوا جذب کند؛ این دستاورد تازه پژوهشگران دانشگاه هلسینکی است. در حالی که بیشتر فناوریهای جذب دیاکسید کربن برای آزادسازی آن به دماهای بالای ۹۰۰ درجه نیاز دارند، پژوهشگران دانشگاه هلسینکی ترکیبی تازه ساختهاند که این کار را تنها در دمای ۷۰ درجه انجام میدهد.
تاریخچه ۲۵۰۰ ساله بستنی به ایران گره خورده است
بیش از ۲۵۰۰ سال پیش، زمانی که هنوز خبری از فریزر و یخچال نبود، ایرانیان با ساخت یخچالهای خشتی نهتنها یخ تولید و ذخیره میکردند، بلکه پایهگذار دسرهای یخی شدند؛ دستاوردی که بعدها از ایران به جهان رفت و به بستنی امروزی رسید. روایت استاد تاریخ دانشگاه نیوزلند را در اینباره میخوانیم.
