فناوری +
ردپای ویروسی باستانی در ژنهای انسان امروز
دانشمندان برای نخستینبار موفق شدهاند ژنوم یک ویروس انسانی را از بقایای انسانهایی استخراج کنند که بیش از دو هزار سال پیش میزیستهاند؛ کشفی شگفتانگیز نشان میدهد برخی ویروسهای انسانی در شرایطی خاص توانستهاند برای هزاران سال بخشی از ژنهای انسان باقی بمانند.
ذهن سرگردانِ مبتلایان به ADHD موتور پنهان خلاقیت آنان است
پژوهشگران دریافتند اختلال کمتوجهی-بیشفعالی (ADHD) با افزایش خلاقیت همراه است و این ارتباط تا حد زیادی به گرایش بیشتر ذهن به سرگردانی بازمیگردد. بویژه «سرگردانی عمدی ذهن» یعنی حالتی که فرد آگاهانه اجازه میدهد افکارش از مسیر اصلی منحرف شود، به نظر میرسد نقش مهمی در تفکر خلاق ایفا میکند.
گفتوگوی ویژه آناتک با برنده جایزه نوبل فیزیولوژی سال ۲۰۲۱:
چرا روده زنان درد را شدیدتر حس میکند
دردی که با هورمونها تشدید میشود. سندرم روده تحریکپذیر در زنان شایعتر است و علائم آن با رژیم غذایی و چرخههای هورمونی نوسان میکند. پژوهشی تازه که در نشریه «ساینس» منتشر شده، از مسیرهای سلولی وابسته به استروژن پرده برمیدارد که حساسیت روده به درد را افزایش میدهد. در این گفتوگو، «دیوید جولیوس»، استاد فیزیولوژی دانشگاه «کالیفرنیا، سانفرانسیسکو» (UCSF) و برنده جایزه نوبل، درباره یافتههای کلیدی این پژوهش، نقش میکروبیوتا و چشماندازهای درمانی آینده توضیح میدهد.
کشف سلولهایی در مغز که اضطراب را روشن و خاموش میکنند
اضطراب دکمه خاموش و روشن دارد. دانشمندان سلولهایی را در مغز شناسایی کردهاند که مانند ۲ نیروی متضاد، سطح اضطراب را تنظیم و تعیین میکنند این احساس در حد طبیعی باقی بماند یا به اختلالی مزمن و ناتوانکننده تبدیل شود. این یافته نشان میدهد اضطراب فقط نتیجه فعالیت نورونها و مواد شیمیایی مغز نیست؛ بلکه تعادل ظریفی میان سلولهای ایمنی مغز است که میتواند آرامش یا تنش پایدار را رقم بزند و نگاه تازهای به منشأ و درمان اختلالات اضطرابی ارائه میدهد.
این گوسفند، حلقه گمشده شیوع طاعون را آشکار کرد
طاعون همیشه از مسیرهای شناختهشده گسترش نیافته است. هزاران سال پیش از آنکه ککها و موشها به نماد مرگ سیاه در قرون وسطی بدل شوند، گونهای متفاوت از باکتری طاعون انسانها را در سراسر اوراسیا آلوده کرده بود؛ گونهای که نمیتوانست از طریق ککها منتقل شود و با این حال، قرنها دوام آورد. اکنون کشف غیرمنتظره DNA طاعون در بقایای یک گوسفند اهلی چهار هزار ساله، پرده از سازوکاری تازه برمیدارد و نشان میدهد که ارتباط نزدیک انسان با دامها ممکن است نقشی کلیدی در یکی از کهنترین همهگیریهای تاریخ بشر داشته باشد.
چرا برخی افراد مدام همان تصمیمهای نادرست را تکرار میکنند
مغز همیشه تصمیم درست نمیگیرد. نشانههای روزمره مثل صداها، تصاویر یا موقعیتهای آشنا میتوانند مغز برخی افراد را بارها به سمت همان تصمیمهای نادرست هدایت کنند؛ زیرا این افراد در بهروزرسانی تداعیهای آموختهشده و کنار گذاشتن الگوهایی که دیگر به پیامدهای مطلوب منجر نمیشوند، با مشکل روبهرو هستند.
ثبت لحظه عبور ایستگاه فضایی از مقابل ماه
ماه در آسمان ثابت به نظر میرسد، اما گاهی در دل همین سکون، رویدادی رخ میدهد که فقط در کسری از ثانیه قابل دیدن است. عبور ایستگاه فضایی بینالمللی از مقابل قرص ماه، یکی از همین لحظههای نادر است؛ رویدادی بسیار کوتاه که فقط با محاسبه دقیق و ثبت ویدیویی میتوان آن را دید و ثبت کرد.
تاثیر ورزش منظم فراتر از قویتر کردن عضلات قلب است
ورزش منظم فقط عضله قلب را قویتر نمیکند؛ پژوهشی تازه نشان میدهد فعالیت بدنی هوازی، شبکه اعصابی را که ضربان و عملکرد قلب را تنظیم میکند نیز دگرگون میکند؛ آن هم به شیوهای متفاوت در دو سوی بدن، یافتهای که میتواند مسیر درمان بیماریهای شایع قلبی را دقیقتر کند.
شخصیت انسان کمتر از آنچه تصور میشود محصول تربیت است
ژنها سهم قابلتوجهی در شکلگیری شخصیت انسان دارند
تربیت تنها عامل نیست. یافتههای چند دهه اخیر در ژنتیک رفتاری نشان میدهد تفاوتهای شخصیتی انسان بیش از آنکه حاصل سبک فرزندپروری یا محیط مشترک خانوادگی باشد، از تعامل عوامل ژنتیکی و تجربههای فردی غیرمشترک شکل میگیرد؛ تجربههایی که حتی میان فرزندان یک خانواده نیز یکسان نیستند و میتوانند مسیر رشد شخصیت را در طول زندگی بهطور معناداری تغییر دهند.
چگونه مغز همدلی را به تجربهای جسمانی تبدیل میکند
پژوهشی بینالمللی نشان میدهد مغز انسان تنها با دیدن دیگران، نقشههایی عصبی را فعال میکند که معمولا با حس لامسه درگیرند؛ سازوکاری پنهان که میتواند توضیح دهد چرا همدلی، گاهی واقعا در بدن احساس میشود.
